Διεθνή μέσα ενημέρωσης –επικαλούμενα ιρανικές πηγές– δημοσιεύουν ότι η Τεχεράνη απορρίπτει το σχέδιο των 15 σημείων των ΗΠΑ που στοχεύει σε διπλωματικό αδιέξοδο για τη σφοδρή σύγκρουση που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή.
Ειδικότερα, το Associated Press αναφέρει ότι ο αγγλόφωνος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης Press TV –που επικαλέστηκε έναν ανώνυμο αξιωματούχο– μετέδωσε ότι η Τεχεράνη απέρριψε την αμερικανική πρόταση κατάπαυσης του πυρός.
Εξάλλου, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters ότι η αρχική απάντηση του Ιράν στην πρόταση των ΗΠΑ για τερματισμό του πολέμου δεν ήταν «θετική», προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να την εξετάζει. Ο αξιωματούχος επεσήμανε ότι η αρχική απάντηση του Ιράν παραδόθηκε στο Πακιστάν προκειμένου να μεταφερθεί στις ΗΠΑ.
Επίσης, υψηλόβαθμη διπλωματική πηγή επιβεβαίωσε στο Al Jazeera ότι η Τεχεράνη έλαβε το σχέδιο των 15 σημείων που πρότειναν οι ΗΠΑ, αλλά το χαρακτήρισε «εξαιρετικά μαξιμαλιστικό και παράλογο». Η πηγή ανέφερε ότι αυτά που έχουν παρουσιαστεί σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης δεν αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια την ουσία της πρότασης. «Δεν είναι όμορφο ούτε στα χαρτιά», πρόσθεσε η πηγή, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο παραπλανητικό, ακόμα και στην παρουσίασή του.
Η ίδια πηγή υποστήριξε πως δεν έχουν πραγματοποιηθεί έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ από τις 28 Φεβρουαρίου, αλλά ότι έχει γίνει ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω συγκεκριμένων μεσολαβητών.
Οι πέντε όροι
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο που επικαλείται το Press TV, το Ιράν έθεσε από την πλευρά του πέντε όρους για τον τερματισμό των εχθροπραξιών που ξέσπασαν μετά τα αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου εναντίον του ιρανικού εδάφους.
Μεταξύ των όρων της Τεχεράνης είναι ο τερματισμός «της επίθεσης και των δολοφονιών» εναντίον του Ιράν και αξιωματούχων της χώρας, η δημιουργία ενός ισχυρού μηχανισμού που θα εγγυάται στην Τεχεράνη ότι (Ισραήλ και ΗΠΑ) δεν θα επανεκκινήσουν πόλεμο εναντίον της, αλλά και ένα σύστημα για την καταβολή αποζημιώσεων για τις καταστροφές που προκλήθηκαν με σκοπό την ανοικοδόμηση.
Στις προϋποθέσεις περιλαμβάνονται επίσης η παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα περιφερειακά μέτωπα και εναντίον όλων των «ομάδων της αντίστασης» – μια έμμεση αναφορά στη λιβανική Χεζμπολάχ – και η διεθνής αναγνώριση της κυριαρχίας του Ιράν επί των Στενών του Ορμούζ.
Οι προσπάθειες προσέγγισης
Σε κάθε περίπτωση, είναι εμφανείς οι δειλές προσπάθειες για διπλωματία έστω και σε ναρκοθετημένο τοπίο, παρά την καθημερινή κλιμάκωση και τα εκατέρωθεν χτυπήματα.
Σύμφωνα με το Reuters, το Πακιστάν και η Τουρκία θα μπορούσαν να αποτελέσουν πιθανό τόπο διεξαγωγής συνομιλιών με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου. Τις συγκεκριμένες δηλώσεις έκανε νωρίτερα στο Reuters ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος υπό καθεστώς ανωνυμίας. Η ίδια πηγή πρόσθεσε ότι η ιρανική πλευρά έχει λάβει προτάσεις των ΗΠΑ μέσω του Πακιστάν, ενώ μίλησε θερμά και για τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες της Τουρκίας.
Μάλιστα, το πρακτορείο έκανε λόγο για «μία από τις λίγες ενδείξεις ότι η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει διπλωματικές πρωτοβουλίες, παρά ότι δημοσίως επιμένει ότι δεν διεξάγονται συνομιλίες και ότι δεν θα έκανε καμία συμφωνία με την κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ».
Νωρίτερα, ανώτερος αξιωματούχος του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας, ο Χαρούν Αρμαγάν, είχε δηλώσει στο Reuters ότι η χώρα του «παίζει ρόλο μεταφέροντας μηνύματα» μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ με στόχο την αποκλιμάκωση και την έναρξη διαπραγματεύσεων.
Η πρόταση των 15 σημείων
Το σχέδιο 15 σημείων του Αμερικανού πρόεδρου περιλαμβάνει κάποια «τυράκια» για το Ιράν, αλλά να έχει και όρους που θεωρείται δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί από την Τεχεράνη. Σε γενικές γραμμές η πρόταση περιλαμβάνει άρση κυρώσεων, συνεργασία στον τομέα της ειρηνικής πυρηνικής ενέργειας, περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος, επιτήρηση από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, περιορισμούς στους πυραύλους και άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Όπως αναφέρει το ισραηλινό Κανάλι 12, η Ουάσινγκτον φέρεται να πρότεινε ακόμη και κατάπαυση πυρός για έναν μήνα, προκειμένου να εξετάσει η Τεχεράνη την πρόταση.
Νωρίτερα, η εφημερίδα Wall Street Journal ανέφερε πως η Τεχεράνη έχει ήδη καταθέσει με τη σειρά της ένα πακέτο από όρους προκειμένου να κάτσει στο ίδιο τραπέζι με τις ΗΠΑ.
Ανάμεσα στα αιτήματα συμπεριλαμβάνονται το κλείσιμο των αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο, την αποζημίωση για τις επιθέσεις κατά του Ιράν, εγγυήσεις πως ο πόλεμος δεν θα αρχίσει ξανά, άρση όλων των κυρώσεων, να μπει τέλος στις επιθέσεις του Ισραήλ στη Χεζμπολά, αλλά και μια ρύθμιση για τα Στενά του Ορμούζ προκειμένου η ισλαμική δημοκρατία να εισπράττει τέλη, όπως συμβαίνει στην Διώρυγα του Σουέζ.
Η WSJ φιλοξενεί και μια πρώτη αντίδραση από Αμερικανό αξιωματούχο, ο οποίος σχολιάζει τις προτάσεις του Ιράν ως «γελοίες και μη ρεαλιστικές».
Κι άλλοι Αμερικανοί στρατιώτες κατευθύνονται στη Μέση Ανατολή
Την ίδια στιγμή ο Αμερικανός πρόεδρος που διατυμπανίζει προσπάθειες για ειρήνευση και συνομιλίες έδωσε εντολή να μεταφερθούν στη Μέση Ανατολή και άλλοι στρατιώτες.
Περίπου 2.000 αλεξιπτωτιστές, στελέχη της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας έχουν ήδη λάβει εντολές και κατευθύνονται προς την περιοχή, όπως επιβεβαιώνουν αξιωματούχοι που μίλησαν στην Washington Post.
Η εφημερίδα τονίζει ότι αρκετοί από αυτούς τους στρατιώτες ανήκουν στη Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης, μια εκπαιδευμένη μονάδα για να αναπτύσσεται εντός 18 ωρών και να εκτελεί ειδικές αποστολές.
Αυτή η στρατιωτική κίνηση έρχεται καθώς τρία πολεμικά πλοία που μεταφέρουν περίπου 4.500 στρατιώτες των αμφίβιων δυνάμεων πλησιάζουν στη Μέση Ανατολή.
Χαλαρώνει ο κλοιός στο Όρμούζ
Οι αρχές του Ιράν ανέφεραν χθες ότι τα «μη εχθρικά πλοία» θα μπορούν στο εξής να διασχίζουν «με ασφάλεια» τα Στενά του Ορμούζ «σε συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές», σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ).
Κατά τα φαινόμενα σε αντίδραση για τις αμερικανικές υποσχέσεις περί διαπραγματεύσεων και την ιρανική ανακοίνωση για τις διελεύσεις πλοίων από το στενό, οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν και ασιατικά χρηματιστήρια επέστρεψαν στο πράσινο.
Για την ώρα πάντως, το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει πως διεξάγεται καμιά διαπραγμάτευση.
Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, ο οποίος παρουσιάζεται από τον Axios ως ο βασικός συνομιλητής των ΗΠΑ, διέψευσε κατηγορηματικά πως διεξάγονται συνομιλίες. Η ιρανική διπλωματία το μόνο που έχει επιβεβαιώσει είναι πως έλαβε από «φίλες χώρες» αμερικανικά μηνύματα που ενημέρωναν ότι η Ουάσιγκτον θέλει «διαπραγματεύσεις».
