Τα Στενά του Ορμούζ, ένα πέρασμα στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, τα οποία έχουν κλείσει από το Ιράν σε αντίποινα για τα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα, αποτελούν το μήλον της έριδος εσωτερικά του δυτικού στρατοπέδου την 18η μέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, το γεγονός ότι από το Ιράν επιβεβαιώθηκε το βράδυ της Τρίτης ο θάνατος του Αλί Λαριτζανί, ο οποίος είχε ήδη διαρρεύσει από τον ίδιο το Νετανιάχου, σφραγίζει τις εξελίξεις φέρνοντας σοβαρές επιπτώσεις στην ιρανική πλευρά.
Η «μάχη των Στενών» και οι αιχμές για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ
Μετά από μια σειρά δημόσιες εκφράσεις επιφύλαξης από κράτη μέλη του ΝΑΤΟ σχετικά με το ενδεχόμενο να συμμετάσχουν στον συνασπισμό τον οποίο φιλοδοξούσε να σχηματίσει ο Τραμπ για να διαρρήξει τον αποκλεισμό, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξέφρασε την απογοήτευσή του και άφησε υπόνοιες και πάλι, ότι η Ουάσιγκτον θα επανεξετάσει τη συμμετοχή της στην συμμαχία.
Εν είδει ευκαιρίας να μιλήσει δημόσια για όλα τα παραπάνω, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απηύθυνε δηλώσεις από τον Λευκο Οίκο εκφράζοντας την οργή του για τις διαδοχικές αρνήσεις χωρών μελών του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν σε ενδεχόμενη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, αφήνοντας αιχμές για ενδεχόμενη μη συμμετοχή των ΗΠΑ στην συμμαχία και προειδοποιώντας πως «Δεν θα περάσει πολύς καιρός μέχρις ότου περνούν ελεύθερα τα πλοία από τα Στενά του Ορμούζ». Τα βασικά σημεία από τις δηλώσεις Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο ήταν:
- Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ είναι σίγουρα κάτι για το οποίο πρέπει να σκεφτούμε.
- Οι ΗΠΑ δεν είχαν υποχρέωση να βοηθήσουν όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Εμείς τους βοηθήσαμε, και αυτοί δεν μας βοήθησαν, και νομίζω ότι αυτό είναι πολύ κακό για το ΝΑΤΟ.
- Οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ στήριζαν τον στόχο των ΗΠΑ να εμποδίσουν το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά ήταν απρόθυμοι να εμπλακούν στον πόλεμο.
- Κανείς δεν θέλει το Ιράν με πυρηνικά, γιατί αυτοί οι άνθρωποι είναι τρελοί. Είναι απολύτως τρελοί και είναι βίαιοι και σφοδροί. Όλοι συμφωνούν με αυτό, αλλά δεν θέλουν να βοηθήσουν.
- Εμείς, ως Ηνωμένες Πολιτείες, πρέπει να το θυμόμαστε αυτό, γιατί το θεωρούμε αρκετά σοκαριστικό
- Σε ερώτηση αν θα υπάρξουν συνέπειες για το ΝΑΤΟ: Όχι, απλώς νομίζω ότι δεν είναι καλό για μια συνεργασία, όταν λένε, «Αυτό που κάνετε είναι υπέροχο, αλλά δεν θα βοηθήσουμε».
- Η προγραμματισμένη επίσκεψή μου στην Κίνα αυτόν τον μήνα έχει αναβληθεί εν μέσω του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν. Επαναπρογραμματίζουμε τη συνάντηση, και φαίνεται ότι θα πραγματοποιηθεί σε περίπου πέντε εβδομάδες. Εργαζόμαστε με την Κίνα. Ήταν εντάξει με αυτό.
- Θα πραγματοποιηθεί σε πέντε ή έξι εβδομάδες. Ανυπομονώ να συναντήσω τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ. Κι αυτός ανυπομονεί να με δει – νομίζω.
- Δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι να τελειώσουμε τον πόλεμο με το Ιράν, θα φύγουμε όμως στο κοντινό μέλλον.
- Πιστεύω ότι έχουμε προκαλέσει αρκετή ζημιά μέχρι στιγμής ώστε το Ιράν να χρειαστεί μια δεκαετία για να ανασυγκροτηθεί.
- Σε ερώτηση αν η κυβέρνηση έχει ένα σχέδιο για την επόμενη ημέρα του Ιράν: Η χώρα έχει καταστραφεί από κάθε άποψη.
- Σε ερώτηση για την ιρανική προειδοποίηση περί «νέου Βιετνάμ»: Όχι, δεν φοβάμαι — πραγματικά δεν φοβάμαι τίποτα.
- Ο Μακρόν σύντομα θα βρεθεί εκτός.
- Διάβασα τη δήλωση Κεντ. Πάντα νόμιζα ότι ήταν εντάξει άτομο, αλλά αδύναμο σε θέματα ασφάλειας. Πολύ αδύναμο.
- Δεν τον ήξερα καλά… Αλλά όταν διάβασα τη δήλωσή του διαπίστωσα ότι είναι καλό που έφυγε, διότι είπε ότι το Ιράν δεν ήταν απειλή.
- Το Ιράν ήταν απειλή, όλες οι χώρες έχουν συνειδητοποιήσει τι είδους απειλή ήταν το Ιράν.
- Στο Ιράν κατά τις διαδηλώσεις σκοτώθηκαν 41.000 άνθρωποι. Είναι πολύ σκληρό πράγμα.
- Δεν θα περάσει πολύς καιρός μέχρις ότου περνούν ελεύθερα τα πλοία από τα Στενά του Ορμούζ.
- Τα κράτη της Μέσης Ανατολής μας βοηθούν πολύ – συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ το οποίο σκίζει.
- Οι αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου που οφείλονται στον πόλεμο, είναι προσωρινές.
- Μόλις τελειώσει ο πόλεμος -σύντομα- οι τιμές θα κατρακυλήσουν. Δείτε το.
Ποιο θα είναι το κλίμα μετά το θάνατο Λαριτζανί
Το BBC στην ανάλυσή του εκτιμά πως ο θάνατος του Λαριτζανί θα αποτελέσει σίγουρα ένα σημαντικό πλήγμα για την Τεχεράνη, καθώς, πρόκειται για έναν ευφυή διπλωμάτη, ο οποίος αναζητούσε διαφορετικές οπτικές γωνίες σε κεντρικά ζητήματα.
Από την πλευρά του ο Guardian επισημαίνει ότι μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ θα πρόκειται για τον πιο σημαντικό αξιωματούχο που εξοντώνεται από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Ο Λαριτζανί ήταν τις τελευταίες ημέρες στο επίκεντρο των εξελίξεων, ιδιαίτερα στο πλαίσιο των μαζικών διαδηλώσεων για την ημέρα του Quds στο Ιράν, ενώ, μόλις πριν από μερικές ημέρες εξέδωσε ανακοίνωση προς τους μουσουλμάνους όλου του πλανήτη προκειμένου να στηρίξουν το Ιράν στον αγώνα του, ενώ προκάλεσε και τους ηγέτες των κρατών του Κόλπου να δώσουν εξηγήσεις γιατί επιτρέπουν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν τις βάσεις τους.
Η παραίτηση Κεντ και η θύελλα που ακολούθησε
Στην άλλη άκρη του πλανήτη, σαν κεραυνός εν αιθρία έπεσε στο εσωτερικό της κυβέρνησης Τραμπ η παραίτηση του επικεφαλής του Εθνικού Κέντρο Αντιτρομοκρατίας των ΗΠΑ και μάλιστα εν μέσω σοβαρών καταγγελιών για το πώς οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο κατά του Ιράν. Σε επιστολή του προς τον Ντόναλντ Τραμπ, την οποία ανάρτησε στο X, ανέφερε ότι «το Ιράν δεν συνιστούσε άμεση απειλή για το έθνος μας».
Η πρώτη διαρροή από την Ουάσινγκτον για το θέμα ήταν ιδιαίτερα απαξιωτική, όμως, στη συνέχεια, τόσο ο πρόεδρος Τραμπ όσο και ο Λευκός Όικος χρησιμοποίησαν σκληρά λόγια για τον Κεντ προσπαθώντας να απορρίψουν τις καταγγελίες τους ότι ο πόλεμος με το Ιράν ήταν αχρείαστος και πως οι ΗΠΑ, ουσιαστικά, σύρθηκαν σε αυτόν μετά από πιέσεις του Ισραήλ και του ισραηλινού λόμπι.
Νεκρός και ο στρατηγός Σολεϊμανί
Λίγες μολις ώρες μετά από το θρίλερ με την εξόντωση Λαριτζανί, η κρατική τηλεόραση του Ιράν ανακοίνωσε ότι ο διοικητής της Ιρανικής Δύναμης Μπασίζ, Γκολαμρεζά Σολεϊμανί, σκοτώθηκε στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim του Ιράν, το IRGC ανέφερε ότι ο Σολεϊμανί σκοτώθηκε σε «επίθεση του αμερικανο-σιωνιστή εχθρού».
Ο Σολεϊμανί, ο οποίος ηγήθηκε της Basij τα τελευταία έξι χρόνια και επέβλεπε τις επιχειρήσεις εσωτερικής ασφάλειας, «έπαιξε στρατηγικό και απαράμιλλο ρόλο στην ενημέρωση της λαϊκής και τζιχαντιστικής δομής της Basij, στην ανάπτυξη εποικοδομητικών κινημάτων, στην εξάλειψη των στερήσεων και στην παροχή βοήθειας στις καταπιεσμένες και ευάλωτες ομάδες», συνέχισε το IRGC.
