Ανάλυση Reuters: Γιατί η οργή στον Κόλπο στρέφεται κυρίως κατά του Ιράν και όχι κατά των ΗΠΑ

Περίπου δύο εβδομάδες μετά το ξέσπασμα του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, η καθημερινή ζωή στις χώρες του Κόλπου μοιάζει να εισέρχεται σε νέους ρυθμούς, με το αίσθημα της αγωνίας και της αβεβαιότητας να επικρατεί.

Μετά από ένα μάθημα γυμναστικής στην Ντόχα την περασμένη Τρίτη, η «θετική ενέργεια» που μεταδίδει συνήθως ο δάσκαλος είχε αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία: «Τώρα τη χρειαζόμαστε πιο πολύ από ποτέ».

Φεύγοντας από το γυμναστήριο, όλοι έλαβαν στα κινητά τους προειδοποιήσεις για πυραύλους και έτσι αναγκάστηκαν να περιμένουν στο πάρκινγκ μέχρι να περάσει ο κίνδυνος. Κάποιοι φύλακες ασφαλείας που βρίσκονταν απ’ έξω φορούσαν σκληρά λευκά κράνη, μια μάλλον αδύναμη προστασία απέναντι σε πιθανή πτώση θραυσμάτων.

Σε ρυθμούς… πολέμου η καθημερινότητα

Όπως αναφέρει το Reuters, η καθημερινή ζωή βρίσκεται πλέον σε ρυθμούς… πολέμου σε όλα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μια μέρα, οι παραθεριστές στις παραλίες του Ντουμπάι είδαν ένα μαχητικό αεροσκάφος να καταδιώκει ένα drone πάνω από τα κεφάλια τους, ενώ οι παραδοσιακές κανονιές του Ραμαζανιού ακυρώθηκαν ώστε να μην μπερδευτεί ο ήχος τους με τις άλλες εκρήξεις.

Υπάλληλοι εταιρειών έφυγαν από τα γραφεία τους την Τετάρτη, αφού το Ιράν απείλησε τα οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ενώ οι χάρτες της Google παρουσίαζαν προβλήματα στη λειτουργία τους, εμφανίζοντας τους χρήστες στην έρημο ή στη θάλασσα – περιπλέκοντας τα πράγματα για τους διανομείς που μετέφεραν παραγγελίες.

Τα ΗΑΕ μείωσαν μάλιστα την ένταση του ήχου των νυχτερινών ειδοποιήσεων στα κινητά τηλέφωνα, ώστε να μπορούν οι κάτοικοι να κοιμηθούν πιο ήσυχα.

Ο ανταποκριτής του Reuters για θέματα Ενέργειας, Γιουσέφ Σαμπά, αφού πέρασε 12 ημέρες καταγράφοντας την κάθε επίθεση στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κόλπου, λέει πως ακόμα και ένα πλήγμα με drone σε διυλιστήριο πλέον οδηγεί σε «ψυχρά μαθηματικά» παρά σε αναστάτωση – οι έμποροι και τα στελέχη απλώς το αποτιμούν σαν μια ξαφνική διακοπή λειτουργίας της μονάδας συντήρησης, αναφέρει ο Σαμπά.

Γιατί ο θυμός στρέφεται στο Ιράν και όχι στις ΗΠΑ

Η οργή των πολιτών κατά της Ουάσιγκτον δεν είναι ιδιαίτερα έντονη στα κράτη του Κόλπου, παρά το γεγονός ότι υφίστανται τον αντίκτυπο ενός περιφερειακού πολέμου που είχαν ζητήσει από τις ΗΠΑ να αποφύγουν.

Με λίγες εξαιρέσεις, ανώτεροι αξιωματούχοι των συγκεκριμένων χωρών έχουν αποφύγει να κατηγορήσουν ευθέως την Ουάσιγκτον για την απόφασή της να επιτεθεί στο Ιράν. Αντ’ αυτού, οι πρωτεύουσες των κρατών του Κόλπου στρέφουν τη ρητορική περί «προδοσίας» κατά της Τεχεράνης, παρ’ όλο που οι ενέργειες των Αμερικανών συνέβαλαν στο να ξεσπάσει η σύγκρουση.

Μια σπάνια δημόσια παρέκκλιση προήλθε από τον μεγιστάνα των ΗΑΕ Χαλάφ Αλ Χαμπτόρ, ο οποίος φάνηκε για λίγο να επικρίνει τον Τραμπ για το γεγονός ότι «έσυρε» την περιοχή σε πόλεμο, όμως στη συνέχεια ανακάλεσε τα σχόλιά του . Αυτό, σύμφωνα με ορισμένες πηγές του Κόλπου, αποτέλεσε σημάδια μιας πολύ συγκρατημένης ανησυχίας στους ανώτερους κύκλους των χωρών του Κόλπου σχετικά με τις επιλογές της Ουάσιγκτον.

Επιπλέον, ο CEO της Aramco, του μεγαλύτερου εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο, απέφυγε να επικρίνει την Ουάσιγκτον την περασμένη Τρίτη, αν και προειδοποίησε ότι η κρίση στην περιοχή έχει πυροδοτήσει μια «σοβαρή αλυσιδωτή αντίδραση» με πιθανώς «καταστροφικές» συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου.

Η συμπεριφορά του Ιράν πάντως καθιστά εύκολη τη διατήρηση αυτής της στάσης από τις χώρες του Κόλπου. Μετά από χρόνια αργής προσπάθειας αποκατάστασης των σχέσεων καθώς και διαβεβαιώσεις από τα αραβικά κράτη της περιοχής ότι το έδαφός τους δεν θα χρησιμοποιηθεί για επιθέσεις κατά του Ιράν – πολλοί ανέμεναν ότι η Τεχεράνη θα αναγνώριζε αυτές τις προσπάθειες.

Αξιωματούχοι της περιοχής είχαν ξεκινήσει μάλιστα έναν εντατικό γύρο διπλωματικών ενεργειών τον Ιανουάριο, προειδοποιώντας τόσο την Ουάσιγκτον όσο και την Τεχεράνη ότι μια αμερικανική επίθεση στο Ιράν θα πυροδοτούσε ακριβώς το είδος του περιφερειακού πλήγματος που εκτυλίσσεται σήμερα.

Αντίθετα, το Ιράν δεν δίστασε να πλήξει αραβικά εδάφη από την πρώτη κιόλας μέρα, προκαλώντας ιδιαίτερη ανησυχία στις πρωτεύουσες του Κόλπου.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ χαρακτήρισε τις κινήσεις του Ιράν «προδοσία», λέγοντας ότι ήταν προσχεδιασμένες και εξαπολύθηκαν παρά τις εγγυήσεις ουδετερότητας των χωρών της περιοχής.

Η Ντόχα είχε εργαστεί για να διατηρήσει «μια ειρηνική γειτονιά» και να διευκολύνει τη διπλωματία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά, όπως είπε, ο λανθασμένος υπολογισμός του Ιράν «κατέστρεψε τα πάντα».

Το «μάθημα» για την ασφάλεια

Παρ’ όλα αυτά, αξιωματούχοι λένε πως δεν είναι αυτή η στιγμή για αναθεώρηση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον. Ο εκπρόσωπος του Κατάρ, Ματζέντ Αλ Ανσάρι, είπε ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ δεν «τίθεται υπό αμφισβήτηση» και πως η τρέχουσα κατάσταση καλεί σε ενίσχυση – και όχι αποδυνάμωση – της συνεργασίας με τις αμερικανικές και τις ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνάμεις.

Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται πως αναδύεται ένα γενικότερο μάθημα: η εξάρτηση από έναν μόνο σύμμαχο σε ό,τι αφορά την εγγύηση της ασφάλειας, έχει αφήσει τα κράτη του Κόλπου εκτεθειμένα.

Σημειώνεται μάλιστα ότι χώρες της Ευρώπης έχουν πλέον αναλάβει εξέχοντα ρόλο στην ενίσχυση της περιφερειακής άμυνας, από γαλλικά Rafale που περιπολούν στον εναέριο χώρο των Εμιράτων μέχρι βρετανικά Typhoon που αναχαιτίζουν απειλές πάνω από το Κατάρ.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί κάποια στροφή μακριά από την Ουάσιγκτον, αλλά μια κίνηση επέκτασης, δήλωσε στο Reuters αξιωματούχος του Κόλπου.

«Οι χώρες του Κόλπου αναμένουν μια σημαντική μετατόπιση στη στάση τους σε θέματα ασφάλειας και άμυνας. Όχι απομάκρυνση από τις ΗΠΑ, αλλά διαφοροποίηση. Κάποιες μπορεί να στραφούν στην Κίνα, κάποιες μπορεί να πλησιάσουν το Ισραήλ, άλλες στην Ευρώπη, την Τουρκία, το Πακιστάν ή την Ινδία», δήλωσε ο αξιωματούχος.