Ένας (όχι και τόσο) υπόγειος πόλεμος κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου

Ο Λουίς Μορένο Οκάμπο, Αργεντίνος δικηγόρος, είχε διατελέσει εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου μεταξύ 2003 και 2012. Σήμερα, τον ρόλο αυτό ασκεί ο δικηγόρος Καρίμ Χαν, ο οποίος πλέον έχει τεθεί σε αργία, ενώ δέχεται απειλές για τη ζωή του για έναν και μόνο λόγο. Επειδή άσκησε τα καθήκοντά του, διώκοντας τον ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, για εγκλήματα πολέμου σχετικά με την γενοκτονία που συντελείται στη λωρίδα της Γάζας. 

Σε μια αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε σήμερα στο Middle East Eye, αποκάλυψε ότι ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ήξερε «ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ θα είχαν ζήτημα σε περίπτωση που εκδοθεί κάποιο ένταλμα σύλληψης για τον Νετανιάχου». Ήδη η διοίκηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, του επέβαλε κυρώσεις τον Φεβρουάριο μετά την έναρξη έρευνας που θα αφορούσε Αμερικανούς και Ισραηλινούς. Παρόμοια στάση κράτησε και το Λονδίνο. 

Τον Απρίλιο, το Middle East Eye αποκάλυψε ότι ο λόρδος και πρώην πρωθυπουργός με το Συντηρητικό Κόμμα, Ντέιβιντ Κάμερον, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον εισαγγελέα Χαν και να απειλεί πως το Ηνωμένο Βασίλειο «θα μειώσει ή θα αποσύρει την οικονομική συνεισφορά του στο ΔΠΔ σε περίπτωση που συλλάβει κάποιο στέλεχος της ισραηλινής πολιτικής ηγεσίας». 

Αργότερα, οι απειλές εντάθηκαν καθώς εκδόθηκαν νέα εντάλματα σύλληψης για τους Νετανιάχου και Γκάλαντ, οι οποίες θα έφταναν και στη «καταστροφή» του ΔΠΔ. Ο Νίκολας Κόφμαν, βρετανο-ισραηλινός δικηγόρος, που εκπροσωπεί τον πρώην πρόεδρο των Φιλιππίνων, Ροντίγκο Ντουτέρτε, μίλησε σε δικηγόρο της πλευράς του Νετανιάχου, με τον οποίο έκαναν κοινή πρόταση «κουκουλώματος στοιχείων» στον Καρίμ Χαν για να μετατραπούν σε «εμπιστευτικά», ευνοώντας τη πλευρά του Ισραήλ. 

Αρνητικό το ΔΠΔ για την άρση των ενταλμάτων σύλληψης σε Νετανιάχου και Γκάλαντ

Οι απειλές που δέχεται ο εισαγγελέας Χαν, ανταποκρίνονται στα τρέχοντα δεδομένα που αφορούν, τον δικαστικό αγώνα που ξεκίνησε η Νότια Αφρική κατά του Ισραήλ για την δικαίωση του παλαιστινιακού λαού. Χθες, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δημοσίευσε απόφαση της 9ης Ιουλίου, με την οποία το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα του Ισραήλ να άρει τα εντάλματα σύλληψης στον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου καθώς και στον πρώην υπουργό Άμυνας, Γιόαβ Γκάλαντ. 

Το Τελ Αβίβ βασίστηκε σε μια απόφαση υπέρ του Ισραήλ από το τμήμα εφέσεων του δικαστηρίου τον Απρίλιο, η οποία ζητά από μια χαμηλόβαθμη επιτροπή να επανεξετάσει τον ρόλο του ΔΠΔ στην διερεύνηση των εγκλημάτων πολέμου κατά των Παλαιστινίων. Όμως οι δικαστές απέρριψαν το αίτημα λέγοντας πως η έφεση του Ισραήλ δεν έχει μορφοποιηθεί σε κάποια απόφαση και έτσι τα ένταλματα συνεχίζουν να ισχύουν εωσότου το δικαστήριο βγάλει κάποια γνωμοδότηση συγκεκριμένα για την έφεση που αφορά ζητήματα δικαιοδοσίας. 

Νωρίτερα αυτό το μήνα, ένας ανώτερος νομικός σύμβουλος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών απείλησε το εποπτικό όργανο του δικαστηρίου, προειδοποιώντας ότι «όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι». «Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα κατάλληλα και αποτελεσματικά διπλωματικά, πολιτικά και νομικά μέσα για να εμποδίσουμε την υπερβολή του ΔΠΔ», προειδοποίησε ο Ριντ Ρούμπινστιν, ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ.

Η απειλή ήρθε λίγο πριν η κυβέρνηση Τραμπ ανακοινώσει ότι επιβάλλει κυρώσεις (και) στη Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Παλαιστίνη. Οι κυρώσεις ακολουθούν την καυστική έκθεση της Αλμπανέζε στις 30 Ιουνίου, στην οποία κατονόμασε πάνω από 60 εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων αμερικανικών εταιρειών τεχνολογίας όπως η Google, η Amazon και η Microsoft, οι οποίες, όπως είπε, εμπλέκονται στη «μετατροπή της οικονομίας κατοχής του Ισραήλ σε οικονομία γενοκτονίας».

Η «αγαστή» συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ, Ηνωμένου Βασιλείου και Ισραήλ, έως τώρα βρίσκει περισσότερες φορές τον «τοίχο» των διεθνών δικαστών. 

Και ο Αραβικός Σύνδεσμος προτίμησε το πετρέλαιο του Σουδάν παρά τη δικαιοσύνη…

Οι απειλές όμως, δεν έρχονται μόνο από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και ο αραβικός κόσμος φαίνεται να μην υποστηρίζει σθεναρά τον κρίσιμο ρόλο του Δικαστηρίου. Ο Οκάμπο, εξηγώντας την κατάσταση, αποκάλυψε ότι όταν ο Χαν κατάφερε να συλλάβει τον τότε πρόεδρο του Σουδάν Ομάρ Μπασίρ, αντιπρόσωποι από ορισμένες αφρικανικές χώρες του εξέφρασαν την ανησυχία για την έκβαση της υπόθεσης. Ο λόγος; Το πετρέλαιο του Σουδάν. 

Την συνθήκη για την ίδρυση του δικαστηρίου υπέγραψαν μόνο πέντε από τα 22 κράτη-μέλη του «Αραβικού Κόσμου»: τη Παλαιστίνη, την Ιορδανία, την Τυνησία, το Τζιμπούτι και οι Κομόρες.  

Ο πρώην εισαγγελέας του ΔΠΔ, καλεί τον Αραβικό κόσμο να στηρίξει το όργανο είτε με παροχή βοήθειας είτε σε πολιτικό επίπεδο, την ανεξαρτησία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

Το Δικαστήριο δεν απειλείται υπαρξιακά, αλλά απειλείται η ανεξαρτησία του

Ο Οκάμπο ξεκαθάρισε πως το δικαστήριο δεν αντιμετωπίζει κάποια απειλή υπαρξιακού χαρακτήρα, ωστόσο θα κληθεί να παλέψει να αποδείξει ότι το δικαστήριο είναι ικανό να υπερασπιστεί τη δουλειά του στην καταγραφή και αξιολόγηση εγκλημάτων πολέμου, όπως η γενοκτονία, η επίθεση και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Στην πραγματικότητα, η ανησυχία του αφορά την ίδια την συμβίωση των ανθρώπων και των κρατών μεταξύ τους, η οποία ολισθαίνει σε επικίνδυνα επίπεδα. 

«Το δικαστήριο είναι το μόνιμο δικαστήριο. Το δικαστήριο θα επιβιώσει. Το πρόβλημα είναι, τι θα συμβεί με τον κόσμο; Θα επιβιώσουμε ως ανθρωπότητα; Αν σκοτώνουμε ο ένας τον άλλον;»

Ο Μορένο Οκάμπο διαπιστώνει ότι η γενοκτονία έχει γίνει «αποδεκτή στρατιωτική στρατηγική», επισημαίνοντας ότι το Διεθνές Δικαστήριο δήλωσε ότι υπάρχει «κίνδυνος γενοκτονίας στη Γάζα». Και το συγκρίνει με το πολύ γνωστό βιντεοπαιχνίδι Fortnite.

«Υπάρχει ένα παιχνίδι που ονομάζεται Fortnite, ένα βιντεοπαιχνίδι, πολύ δημοφιλές. Ο νικητής πρέπει να σκοτώσει όλους τους άλλους. Έτσι, το Fortnite θα μπορούσε να είναι μια καλή μεταφορά του κόσμου σήμερα, αν δεν υποστηρίζουμε, δεν ενισχύουμε… το νομικό σύστημα».

Και πρόσθεσε: «Πρέπει οι πολιτικοί ηγέτες να καταβάλλουν προσπάθειες για την προστασία του νομικού συστήματος. Πρέπει να ενσωματώσουμε την πολιτική εξουσία και τα νομικά πρότυπα. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να προστατεύσουμε τους ανθρώπους στη Γάζα, στην Αιθιοπία, στο Νταρφούρ».