Οσοι απεχθάνονται τη γενοκτονική πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου στη Λωρίδα της Γάζας, συχνά διερωτώνται: «Μα καλά, δεν υπάρχουν φωνές λογικής στο Ισραήλ; Εστω πολιτικά συντηρητικές φωνές, ανθρώπων που επιδιώκουν άμεση κατάπαυση του πυρός και συνύπαρξη με τους Παλαιστίνιους;».
Υπάρχουν. Αλλά δεν είναι μόνο οι ηρωικοί Ισραηλινοί ακτιβιστές φιλειρηνικών οργανώσεων όπως η «Standing Together» ή οι «Combatants for Peace». Είναι, πολύ περισσότερο, οι εκπρόσωποι του παλαιού κράτους του Ισραήλ – ας πούμε εκείνου που υπέγραψε το 1993 με την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO) τις Συμφωνίες του Οσλο, σήμερα «ολότελα νεκρές». Διπλωμάτες, πολιτικοί κοσμικών κομμάτων, διανοούμενοι, πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι, μετριοπαθείς κεντροδεξιοί, παλιά στελέχη του Εργατικού Κόμματος, ριζοσπάστες αριστεροί κ.ά.
Δεν είναι πολλοί, ούτε δίνουν τον τόνο. Αυτοί οι άνθρωποι αναζητούν λύσεις απέναντι στη λαίλαπα του καταζητούμενου ως εγκληματία πολέμου Ισραηλινού πρωθυπουργού και την ακροδεξιά, ρατσιστική, μιλιταριστική, θεοκρατική και αιματοβαμμένη κυβέρνησή του. Απέναντι -κυρίως- στην ισραηλινή κοινή γνώμη, την ξαναμμένη από τη θεσμική ρητορική του μίσους και της απανθρωποποίησης των Παλαιστινίων.
Ενας από αυτούς είναι ο Νιμρόντ Νόβικ. Ηταν διπλωματικός σύμβουλος, δεξί χέρι και ειδικός απεσταλμένος του εκλιπόντος πρωθυπουργού και προέδρου της χώρας, Σιμόν Πέρες. Του ηγέτη που έσφιξε το χέρι του Γιασέρ Αραφάτ (συν)υπογράφοντας υπέρ της ειρήνης στις 13 Σεπτεμβρίου 1993. Πώς σκέπτεται ένας τέτοιος άνθρωπος;
Σε πρόσφατο άρθρο του στην εφημερίδα Haaretz –έντυπη και διαδικτυακή νησίδα ορθού δημοσιογραφικού λόγου στο Ισραήλ– περιγράφει την «επόμενη μέρα» στη Λωρίδα της Γάζας, όπως ο ίδιος την αντιλαμβάνεται. Με δυο λόγια, προβάλλει ως άνθρωπο-κλειδί τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Οχι βέβαια για τις… ανθρωπιστικές και δημοκρατικές του ευαισθησίες, αλλά γιατί τον θεωρεί ικανό να αντιληφθεί ότι ο οίκος των Σαούντ έχει συμφέρον να βγάλει την περιοχή από τη δίνη του πολέμου.
Μπορεί το σενάριο του βετεράνου διπλωμάτη να μην είναι ρεαλιστικό. Μπορεί και να είναι. Αξίζει να το ακούσουμε, ως τεκμήριο σύγχρονου προβληματισμού (ελαφρώς απελπισμένου, είναι η αλήθεια…) ενός τμήματος της ισραηλινής κοινωνίας που πιστεύει ακόμα στον διάλογο.
«Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας είναι ο διεθνής ηγέτης που μπορεί να γείρει την πλάστιγγα. Μπορεί να αναλάβει μια πρωτοβουλία που θα αλλάξει τα δεδομένα, την οποία ο Τραμπ και ο Νετανιάχου θα δυσκολευτούν να αγνοήσουν» γράφει ο Νόβικ.
Και εξηγεί: «Μπορεί να συγκροτήσει έναν αραβικό συνασπισμό που θα αναλάβει μεγάλο μέρος της δύσκολης δουλειάς καθώς ο Τραμπ επιδιώκει μια ιστορική περιφερειακή αναδιάταξη. Ο ίδιος και οι Αραβες συνάδελφοί του θα δεσμευτούν να εξασφαλίσουν μια Γάζα απαλλαγμένη από τη Χαμάς, αποκαθιστώντας παράλληλα μια ομαλή συνεργασία Ισραήλ – Σαουδικής Αραβίας στο πλαίσιο ενός ισχυρού περιφερειακού συνασπισμού ο οποίος θα αντισταθεί στο Ιράν».
Κατά τον υπεραισιόδοξο βετεράνο Ισραηλινό διπλωμάτη ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν μπορεί να προσφέρει στον Τραμπ άλλη μία πρωτοβουλία: την αλλαγή της πολιτικής σκηνής του Ισραήλ.
«Παίρνοντας μια σελίδα από το οιονεί “εγχειρίδιο” του δολοφονηθέντος προέδρου της Αιγύπτου Ανουάρ Σαντάτ, αν και προσαρμοσμένη στις τρέχουσες συνθήκες, μπορεί να ανάψει μια σπίθα ώστε ο ισραηλινός λαός να απαιτήσει αλλαγή πολιτικής.
Προς το παρόν, κανείς δεν μπορεί να περιμένει από τον πρίγκιπα να ταξιδέψει στην Ιερουσαλήμ, όπως έκανε ο Σαντάτ το 1977. Παρ’ όλα αυτά […], θα μπορούσε να προσκαλέσει ένα ισραηλινό τηλεοπτικό συνεργείο στο Ριάντ. Εκεί, θα μπορούσε να εμφανιστεί σε εκπομπή με τίτλο, ας πούμε, “Η στιγμή του Αναουάρ Σαντάτ”, στην οποία θα εξηγήσει τις τρομερές συνέπειες της συνεχιζόμενης βίας στη Λωρίδα της Γάζα. Θα μπορούσε να περιγράψει τα πλεονεκτήματα ενός αραβικού συνασπισμού που θα βοηθά την Παλαιστινιακή Αρχή να προβεί σε μεταρρυθμίσεις και να διαχειριστεί μια Γάζα απαλλαγμένη από τη Χαμάς» προτείνει.
Και καταλήγει: «Μπορεί να υπενθυμίσει στους Ισραηλινούς τη συμβολή της Σαουδικής Αραβίας στην υπεράσπιση του Ισραήλ από τους εισερχόμενους ιρανικούς πυραύλους. Να διατυπώσει τα οφέλη για όλους που προκύπτουν από τις περιφερειακές στρατηγικές διαβουλεύσεις για τη σταθεροποίηση του Λιβάνου, την καθοδήγηση της Συρίας προς μια ειρηνική κατεύθυνση και τον συντονισμό με την Ουάσινγκτον της στρατηγικής απέναντι στο Ιράν. Τέλος, στον πόλεμο της Γάζας, δέσμευση για μια τελική λύση δύο κρατών και σαφή βήματα που να αντικατοπτρίζουν αυτή τη Δέσμευση».
Μπορεί το Ριάντ να φέρει την ειρήνη στη Γάζα; Αυτή τη στιγμή μοιάζει δύσκολο έως απίθανο. Ο προβληματισμός όμως υπάρχει και έχει ενδιαφέρον να ακουστεί, με τα λογικά του άλματα, στον απόηχο της συνεχιζόμενης ανθρωποσφαγής. Ηδη βλέπουν το φως της δημοσιότητας σενάρια για πιθανή τετραμερή πρωτοβουλία αραβικών κρατών (Σαουδική Αραβία – Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – Αίγυπτος – Κατάρ) που θα εγγυηθεί την «ομαλότητα» στη Λωρίδα της Γάζας, εξορίζοντας την εναπομείνασα ηγεσία της Χαμάς, διορίζοντας νέα διοίκηση και δρομολογώντας σχέσεις συνύπαρξης και συνεργασίας με το Τελ Αβίβ.
Ολοι να παράγουν το πετρέλαιό τους, να καταστέλλουν τον λαό τους και να στέλνουν ένα ξεροκόμματο στον παλαιστινιακό λαό. Χωρίς καμία προοπτική για ίδρυση παλαιστινιακού κράτους στο ορατό μέλλον.
