Σε ισχύ η κατάπαυση πυρός Ισραήλ – Λιβάνου: Τα 12 βήματα

Η κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και τη Χεζμπολά άρχισε να εφαρμόζεται στις 04:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας), έπειτα από έναν χρόνο και πλέον εχθροπραξιών στα σύνορα και δυο και πλέον μήνες ανοικτού πολέμου ανάμεσα στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και το ισχυρό σιιτικό κίνημα του Λιβάνου, που υποστηρίζεται από το Ιράν.

Η εκεχειρία σταματά τον πόλεμο που ανάγκασε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στον Λίβανο να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι εχθροπραξίες οδήγησαν σε μαζικούς ισραηλινούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο από την 23η Σεπτεμβρίου και στην εισβολή ισραηλινών στρατευμάτων στο νότιο τμήμα της λιβανικής επικράτειας από την 30ή Σεπτεμβρίου, για να απωθηθούν οι μαχητές της Χεζμπολά. 

Ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν χαιρέτισε χθες βράδυ τη συμφωνία, κάνοντας λόγο περί «νέας αρχής» για τον Λίβανο και περί «καλής είδησης», έπειτα από εβδομάδες διπλωματικών προσπαθειών των ΗΠΑ και της Γαλλίας. Κατά τον Τζο Μπάιντεν, η συμφωνία σχεδιάστηκε ώστε να οδηγήσει στον μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ των δυο πλευρών. Δυνάμει της συμφωνίας, ο λιβανικός στρατός θα κληθεί να αναλάβει τον έλεγχο των παραμεθόριων ζωνών και «ό,τι απομένει από τη Χεζμπολάχ και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις δεν θα επιτραπεί να απειλήσουν ξανά την ασφάλεια του Ισραήλ», είπε ο απερχόμενος Δημοκρατικός πρόεδρος. Οι ΗΠΑ και η Γαλλία θα εγγυηθούν πως η συμφωνία θα εφαρμοστεί «εξ ολοκλήρου», ανέφεραν χθες σε κοινή ανακοίνωσή τους ο Τζο Μπάιντεν και ο γάλλος ομόλογός του Εμανουέλ Μακρόν.

Το Ιράν «χαιρετίζει την είδηση του τερματισμού της επίθεσης του σιωνιστικού καθεστώτος εναντίον του Λιβάνου» και εκφράζει τη «σθεναρή υποστήριξή (του) στην κυβέρνηση, στο έθνος και στην αντίσταση του Λιβάνου», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο εκπρόσωπος του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Υψηλόβαθμο στέλεχος της Χαμάς χαιρέτισε, σήμερα, τη συμφωνία εκεχειρίας και πρόσθεσε ότι το παλαιστινιακό κίνημα είναι επίσης «έτοιμο» για μια εκεχειρία με τον ισραηλινό στρατό στη Λωρίδα της Γάζας. «Η ανακοίνωση της εκεχειρίας στον Λίβανο είναι μια νίκη και μια μεγάλη επιτυχία της αντίστασης», δήλωσε στο AFP το στέλεχος αυτό του πολιτικού γραφείου της Χαμάς. «Η Χαμάς είναι έτοιμη για μια συμφωνία εκεχειρίας και μια σοβαρή συμφωνία ανταλλαγής κρατουμένων», πρόσθεσε.

Τα επόμενα βήματα – Τι περιλαμβάνει η Συμφωνία 

Με βάση διευκρινίσεις Αμερικανού αξιωματούχου για το τι προβλέπει η συμφωνία -το περιεχόμενό της δεν έχει δημοσιοποιηθεί-, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν στη διάθεσή τους εξήντα ημέρες για να αποσύρουν προοδευτικά τις μονάδες τους από τη λιβανική επικράτεια. Οι μαχητές της Χεζμπολάχ οφείλουν επίσης να αποσυρθούν από τα σύνορα με το Ισραήλ, παίρνοντας μαζί τον βαρύ οπλισμό τους.

Πριν από το οριστικό πράσινο φως της κυβέρνησής του, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είπε πως η διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός θα εξαρτηθεί από το «τι θα γίνει στον Λίβανο». «Διατηρούμε πλήρη ελευθερία για προχωρήσουμε σε στρατιωτική δράση στον Λίβανο», πρόσθεσε. «Αν η Χεζμπολά παραβιάσει τη συμφωνία και αποπειραθεί να επανεξοπλιστεί, θα επιτεθούμε», απείλησε.

Η συμφωνία περιλαμβάνει τα ακόλουθα 12 σημεία, σύμφωνα με το ισραηλινό κανάλι 13:

1. Η Χεζμπολάχ και όλες οι ένοπλες ομάδες στο λιβανέζικο έδαφος θα σταματήσουν τις επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον του Ισραήλ.
2. Το Ισραήλ δεν θα προβεί σε επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον στόχων στο Λίβανο, ούτε από ξηράς, ούτε από αέρος, ούτε από θαλάσσης.
3. Ο Λίβανος και το Ισραήλ θα αναγνωρίσουν τη σημασία της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
4. Οι υποχρεώσεις αυτές δεν θα υπονομεύσουν το καθήκον του Ισραήλ ή του Λιβάνου να ασκήσουν το δικαίωμά τους στην αυτοάμυνα.
5. Οι επίσημες δυνάμεις ασφαλείας του Λιβάνου και η LAF (Λιβανέζικες Ένοπλες Δυνάμεις) θα είναι οι μόνες ένοπλες οντότητες που θα έχουν την άδεια να φέρουν όπλα ή να αναπτύσσουν δυνάμεις στο νότιο Λίβανο.
6. Όλες οι πωλήσεις, οι μεταφορές ή η παραγωγή όπλων ή συναφούς υλικού στο Λίβανο θα τελούν υπό την εποπτεία και τον έλεγχο της κυβέρνησης του Λιβάνου.
7. Όλες οι μη εξουσιοδοτημένες εγκαταστάσεις που εμπλέκονται στην παραγωγή όπλων ή συναφούς υλικού θα διαλυθούν 
8. Προχωρώντας προς τα εμπρός, θα συσταθεί μια αμοιβαία αποδεκτή από το Ισραήλ και το Λίβανο επιτροπή για να παρακολουθεί και να βοηθά στην εφαρμογή αυτών των υποχρεώσεων.
9. Και οι δύο χώρες θα αναφέρουν κάθε δυνατή παραβίαση αυτών των υποχρεώσεων στην επιτροπή και στην UNIFIL.
10. Ο Λίβανος θα αναπτύξει τις επίσημες δυνάμεις ασφαλείας του και την LAF κατά μήκος όλων των συνόρων, των συνοριακών διαβάσεων και της γραμμής που θα ορίσει τον νότιο Λίβανο στο σχέδιο ανάπτυξης.
11. Το Ισραήλ θα αποσύρει ταυτόχρονα σταδιακά τις δυνάμεις του νότια της Γαλάζιας Γραμμής σε διάστημα 60 ημερών.
12. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προωθήσουν τις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου για την καθιέρωση αναγνωρισμένων διεθνών συνόρων.

Σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, τουλάχιστον 3.823 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στον Λίβανο από τον Οκτώβριο του 2023, στη μεγάλη πλειονότητά τους από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Ο πόλεμος ανάγκασε άλλους περίπου 900.000 πολίτες του Λιβάνου να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, κατά υπολογισμούς του ΟΗΕ.

Στην ισραηλινή πλευρά έχασαν τη ζωή τους 82 στρατιωτικοί και 47 πολίτες στις επιθέσεις και τις συγκρούσεις με τη Χεζμπολά, κατά τον επίσημο απολογισμό.

Ο ισραηλινός στρατός σφυροκοπούσε έως την τελευταία στιγμή 

Η ανακοίνωση πως κλείστηκε συμφωνία έγινε ενώ το Ισραήλ σφυροκοπούσε χθες Τρίτη το κέντρο της Βηρυτού και το νότιο τμήμα της, προπύργιο της Χεζμπολάχ, σφοδρότερα παρά ποτέ αφότου άρχισε την εκστρατεία μαζικών αεροπορικών πληγμάτων εναντίον της.

Ενώ δεν έμενε ούτε μια ώρα ωσότου να τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία ο ισραηλινός στρατός συνέχιζε τις επιχειρήσεις του, πλήττοντας κτίριο στο κέντρο της λιβανικής πρωτεύουσας, κατόπιν διατάσσοντας κατοίκους του κεντρικού και του νότιου τμήματός του να απομακρυνθούν εσπευσμένα προτού βομβαρδίσει ενώ, από την πλευρά της, η Χεζμπολά ανακοίνωσε μετά τα μεσάνυχτα πως εξαπέλυσε μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης εναντίον «νευραλγικών στρατιωτικών στόχων» στο Τελ Αβίβ και τα περίχωρά του.

Η Χεζμπολάχ δεν συμμετείχε άμεσα στις διαπραγματεύσεις για την κατάπαυση του πυρός, καλώντας τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Ναμπί Μπέρι να διαπραγματευτεί εξ ονόματός της. Δεν έχει κάνει μέχρι τώρα δημόσια κανένα σχόλιο για τη συμφωνία.

Ο πόλεμος αυτός θεωρείται πως αποδυνάμωσε το κίνημα που πρόσκειται στην Τεχεράνη. Ο πρώην γενικός γραμματέας της Χασάν Νασράλα σκοτώθηκε την 27η Σεπτεμβρίου σε πολυαίμακτο ισραηλινό βομβαρδισμό σε νότια συνοικία της Βηρυτού, όπως και πολλά άλλα ανώτερα στελέχη της πολιτικοστρατιωτικής παράταξης.

Απειλητικές προειδοποιήσεις του Ισραήλ

Μολαταύτα, ο ισραηλινός στρατός προειδοποίησε σήμερα τους κατοίκους του νοτίου Λιβάνου να μην πλησιάζουν θέσεις του στη λιβανική επικράτεια, λίγη ώρα αφού τέθηκε σε εφαρμογή η συμφωνία. «Με την έναρξη εφαρμογής της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και στη βάση των όρων της» οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις «παραμένουν ανεπτυγμένες σε θέσεις τους στο εσωτερικό του νοτίου Λιβάνου», ανέφερε αραβόφωνος εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, ο Αβιχάι Αντραΐ, μέσω X. «Απαγορεύεται σ’ εσάς να κατευθυνθείτε σε χωριά όπου έχει διαταχθεί εσπευσμένη απομάκρυνση των αμάχων ή προς δυνάμεις (του Ισραήλ) στην περιοχή», πρόσθεσε.

Ο ακροδεξιός ισραηλινός υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ –που εναντιώθηκε στη συμφωνία– τόνισε πως δεν είναι ασφαλής ακόμη η επιστροφή των πολιτών της χώρας στον βορρά και ότι ο λιβανικός στρατός δεν έχει τη δυνατότητα να επικρατήσει σε ενδεχόμενη σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ. «Για να φύγουμε από τον Λίβανο πρέπει να έχουμε δημιουργήσει δική μας ζώνη ασφαλείας», υποστήριξε.

Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Λιβάνου, τον Αμπντάλα Μπου Χαμπίμπ, ο στρατός της χώρας του θα αναπτύξει κάπου 5.000 μέλη στην περιοχή των συνόρων καθώς θα αποσύρονται οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και οι μαχητές της Χεζμπολάχ.

Από τη δική του πλευρά, στέλεχος του σιιτικού κινήματος δήλωσε στον λιβανικό τηλεοπτικό σταθμό Αλ Τζαντίντ πως η παράταξή του χαιρετίζει την επέκταση της εξουσίας του κράτους του Λιβάνου, ενώ διαβεβαίωσε πως -αντίθετα με όσα εκτιμούν Αμερικανοί και ισραηλινοί αξιωματούχοι και αναλυτές— η Χεζμπολάχ θα βγει από τον πόλεμο ενισχυμένη. «Χιλιάδες θα ενταχθούν στην αντίσταση», προέβλεψε ο Χασάν Φαντλάλα, μέλος του λιβανικού κοινοβουλίου, τονίζοντας πως η ισραηλινή απαίτηση να αφοπλιστεί το κίνημα δεν θα ικανοποιηθεί.