Γιατί το Ισραήλ χτυπά κυανόκρανους στον Λίβανο;

Συνεχείς ήταν τις τελευταίες ημέρες οι ισραηλινές επιθέσεις κατά των δυνάμεων του ΟΗΕ στον Λίβανο (UNIFIL), προκαλώντας έντονες διεθνείς αντιδράσεις κατά του Τελ Αβίβ., με την πιο πρόσφατη να καταγράφεται σήμερα το βράδυ.

Ισραηλινές δυνάμεις εκτόξευσαν πυρά κατά παρατηρητηρίου της UNIFIL, αυτή τη φορά στα νοτιοανατολικά σύνορα, με την δύναμη των κυοανόκρανων να σημειώνει ότι καταστράφηκε μέρους του πύργου και συστήματα ασφαλείας. Η UNIFIL έκανε ξανά λόγο για σκόπιμα πυρά, υπενθυμίζοντας ότι είναι υποχρέωση των IDF να εξασφαλίζουν την ασφάλεια του προσωπικού και να σέβονται το απαραβίαστο των εγκαταστάσεων. 

Στον απόηχο των επιθέσεων αυτών, πολλές χώρες έκαναν λόγο για κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Μάλιστα, πρόσφατα, η Ιταλία, η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, με κοινή τους δήλωση, υπογράμμισαν ότι οι επιθέσεις αυτές είναι αντίθετες με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και απαίτησαν να σταματήσουν αμέσως. Σημειώνεται ότι η αποστολή της UNIFIL έχει μέλη από 50 χώρες και εκατοντάδες Ευρωπαίους στρατιώτες στη σύνθεσή της.

Αντί συγγνώμης, το Ισραήλ κάλεσε τον ΟΗΕ να απομακρύνει στρατεύματα από την περιοχή, με τη δικαιολογία πως στοχεύει τις δυνάμεις της Χεζμπολάχ. Ο ίδιος ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζήτησε από τον τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες να απομακρύνει τα στρατεύματα της UNIFIL από τις «ζώνες μάχης», ισχυριζόμενος ότι η παρουσία τους παρέχει «ανθρώπινη ασπίδα» στη Χεζμπολάχ. 

Η UNIFIL, πάντως, αρνήθηκε να μετακινηθεί. Σημειώνεται ότι περίπου 10.000 μέλη της UNIFIL επιτηρούν μια περιοχή που εκτείνεται για περισσότερα από 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μεταξύ των de facto νότιων συνόρων του Λιβάνου και του ποταμού Λιτάνι.

Το γεγονός λοιπόν είναι ότι το Ισραήλ εξαπολύει επιθέσεις στην αποστολή του ΟΗΕ και ζητά την απομάκρυνσή των μελών της. Το εύλογο ερώτημα είναι γιατί το κάνει αυτό.

Εμπόδιο η UNIFIL στα σχέδια του Ισραήλ

Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν (και προειδοποιούν) ότι η απόσυρση των δυνάμεων της UNIFIL θα καταστήσει αδύνατη την παρακολούθηση τυχόν παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου, καθώς το Ισραήλ κλιμακώνει τις επιθέσεις του στο νότιο Λίβανο. Μεταξύ αυτών, ο Σέιν Ντάρσι, καθηγητής στο Ιρλανδικό Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στο Εθνικό Πανεπιστήμιο του Γκάλγουεϊ, ο οποίος σημείωσε: «Ο αποκλεισμός εξωτερικών παρατηρητών, είτε πρόκειται για δημοσιογράφους είτε για ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ, φαίνεται ως σκόπιμη στρατηγική για τον περιορισμό του ελέγχου των ισραηλινών δυνάμεων, σε μια στιγμή που είναι περισσότερο αναγκαίοι».

Υπενθυμίζεται ότι κάτι ανάλογο είχε συμβεί και στη Λωρίδα της Γάζας, όπου το Ισραήλ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 175 δημοσιογράφους, σύμφωνα με το παλαιστινιακό γραφείο μέσων ενημέρωσης στην περιοχή και έβαλε «απαγορευτικό» σε διεθνείς δημοσιογράφους και παρατηρητές του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στον Λίβανο, υπήρξαν επίσης θανατηφόρες ισραηλινές επιθέσεις εναντίον δημοσιογράφων.

Τον περασμένο Μάιο, το Διεθνές Δικαστήριο διέταξε το Ισραήλ «να διασφαλίσει την απρόσκοπτη πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας, οποιασδήποτε επιτροπής έρευνας, αποστολής γεγονότων ή άλλου ερευνητικού οργάνου, εξουσιοδοτημένου από τα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών, να διερευνήσει καταγγελίες για γενοκτονία». Το Ισραήλ δεν έχει συμμορφωθεί σε αυτό το αίτημα. «Υπήρξαν ήδη φρικτές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και ο κίνδυνος περαιτέρω φρικαλεοτήτων μπορεί να αυξηθεί μόνο όταν τα μάτια του κόσμου μπλοκάρονται εσκεμμένα», υπογράμμισε ο Ντάρσι.

Το Ισραήλ αρνήθηκε τους ισχυρισμούς ότι σκόπιμα έβλαψε ειρηνευτικές δυνάμεις, αλλά η έντονη προτροπή για την απομάκρυνσή τους ήρθε καθώς συνεχίζει να στέλνει απειλές αναγκαστικής εκκένωσης σε ανθρώπους στον νότιο Λίβανο. Πρόκειται για παρόμοια τακτική που είχε ακολουθηθεί στη Λωρίδα της Γάζας, με το Ισραήλ να προειδοποιεί τους αμάχους, αλλιώς θα αντιμετωπίσουν βομβαρδισμούς.

Σύμφωνα με το Al Jazeera, τις τελευταίες δύο εβδομάδες ο ισραηλινός στρατός έχει δώσει εντολές εκκένωσης για τουλάχιστον 233 χωριά. Συνολικά πρόκειται για μια περιοχή που, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ, καλύπτει το ένα τέταρτο της επικράτειας του Λιβάνου.

«Εάν καταφέρουν να κάνουν τους πολίτες να φύγουν, συμπεριλαμβανομένων των ειρηνευτικών δυνάμεων, μπορούν τότε να μείνουν για όσο χρόνο θέλουν μέχρι να επιτύχουν τη συμφωνία που επιθυμούν», δήλωσε ο Ρομπ Γκάιστ Πίνφολντ, λέκτορας διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Ντάρχαμ της Βρετανίας. Αυτό θα μπορούσε να είναι μια πολιτική διευθέτηση για την απόσυρση της Χεζμπολά, βόρεια του ποταμού Λιτάνι, πρόσθεσε ο Πίνφολντ, σημειώνοντας ότι το Ισραήλ θεωρεί την παρουσία της UNIFIL ως «εμπόδιο» στην προέλασή της.

Η ύπαρξη της UNIFIL σε μια εμπόλεμη ζώνη σημαίνει ότι οι ειρηνευτικές δυνάμεις θα μπορούσαν να χτυπηθούν τυχαία, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική πίεση στο Ισραήλ να περιορίσει ή να τερματίσει τη στρατιωτική του εκστρατεία, επισήμανε επίσης ο Πίνφολντ.

Ο Ρίτσαρντ Γκόουαν, διευθυντής του ΟΗΕ στη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων, είπε ότι το Ισραήλ είναι εδώ και καιρό «απογοητευμένο που η UNIFIL δεν εμπόδισε τη Χεζμπολά να δημιουργήσει ισχυρές θέσεις», νότια του ποταμού Λιτάνι. «Υποψιάζομαι ότι το Ισραήλ θα υποστηρίξει ότι η UNIFIL θα πρέπει, είτε να λάβει μια πιο ισχυρή εντολή για την αντιμετώπιση της Χεζμπολά ή, εναλλακτικά, ότι θα πρέπει να αναπτυχθεί μια νέα δύναμη για την ασφάλεια του νότιου Λιβάνου που δε θα υπόκειται στην εντολή των Ηνωμένων Εθνών», πρόσθεσε.

→ Σημειώνεται επίσης ότι το Τελ Αβίβ –μέσω του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών Ίσραελ Κατς– κήρυξε πρόσφατα τον Γ.Γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ως «persona non grata» (ανεπιθύμητο πρόσωπο) στο Ισραήλ κάτι που χρονικά ήρθε λίγες ήμερες πριν από την πρώτη επίθεση κατά της UNIFIL.