Το διπλό παιχνίδι των αραβικών κρατών του Κόλπου

«Ασεβείς» πόθοι και η γενοκτονία των Παλαιστινίων ως τραγική «ευκαιρία». Με κυνισμό, τουλάχιστον πέντε κυβερνήσεις πετρελαιοπαραγωγών κρατών του Περσικού Κόλπου θα ήθελαν να δουν το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν να κλονίζεται από το Ισραήλ. Αλλά με… μέτρο. Τόσο, όσο να εξασθενήσει ο ηγετικός ρόλος της Τεχεράνης στον λεγόμενο «Αξονα της Αντίστασης», χωρίς να καταβυθιστεί η χώρα των 90 εκατομμυρίων κατοίκων σε μια επικίνδυνη για όλους γεωπολιτική μαύρη τρύπα.

«Στην πραγματικότητα τα πέντε κράτη-μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) –Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Κουβέιτ, Ομάν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα– δεν επιθυμούν να αλλάξουν τη στρατηγική τους απέναντι στους Παλαιστινίους, παρά το ισχυρό φιλοπαλαιστινιακό ρεύμα στο εσωτερικό τους», γράφει ο Πάτρικ Ουίντουρ, διπλωματικός συντάκτης της βρετανικής εφημερίδας Guardian. Ποια είναι η στρατηγική των πάμπλουτων σουνιτών «πετρελαιάδων»; «Να προσφέρουν μόνο πολιτική υποστήριξη και ανθρωπιστική βοήθεια στην Παλαιστίνη – τίποτα περισσότερο».

Ανάλογα αμφιλεγόμενη στάση προς το σιιτικό Ιράν καταγράφηκε και μετά την ισραηλινή χερσαία εισβολή στον νότιο Λίβανο. Οι «πέντε» του GCC την καταδίκασαν και απαίτησαν από τους Ισραηλινούς «να σεβαστούν την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου και να γίνει κατάπαυση του πυρός». Αλλά δεν υποστήριξαν τη βαλλιστική πυραυλική επίθεση που εξαπέλυσε η Τεχεράνη ως αντίποινα κατά του Ισραήλ την περασμένη Τρίτη.

Απειλή για τα Στενά του Ορμούζ

Πίσω από το διπλό παιχνίδι κρύβονται τεράστια οικονομικά συμφέροντα. Για παράδειγμα, το πολεμικό ναυτικό του Ιράν έχει σχέδια για ταχεία ναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ αν η χώρα δεχτεί μεγάλης κλίμακας επίθεση από τους συμμάχους ΗΠΑ-Ισραήλ. «Ποιος θα ήθελε να γεμίσει νάρκες και να κλείσει το θαλάσσιο πέρασμα απ’ όπου διακινείται το 20% των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου;», αναρωτιούνται πολλοί αναλυτές. Σίγουρα όχι οι καταναλωτές στη Δύση την επόμενη φορά που θα φτάσουν στο πλησιέστερο βενζινάδικο.

Η αντιπαλότητα-κλειδί είναι εκείνη ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Ιράν. «Μια [μεταπολεμική] ισορροπία που θα αποκλείει πλήρως το Ιράν από την τοπική αρχιτεκτονική ασφαλείας δεν θα βρει υποστηρικτές στην περιοχή», εκτιμούν οι συγγραφείς πρόσφατης έκθεσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων. «Οι σαουδαραβο-ιρανικές σχέσεις είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της ειρήνης», τονίζουν. Αυτές τις σχέσεις επιχειρεί να τορπιλίσει η κυβέρνηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Το 2023 το Ριάντ και η Τεχεράνη αντάλλαξαν διπλωματικές αποστολές, ενώ οι Σαουδάραβες αρνούνται κάθε προσέγγιση με το Ισραήλ όσο δεν ιδρύεται παλαιστινιακό κράτος.

«Ενα πιο αδύναμο Ιράν θα έδινε χώρο ακόμη και σε νυν συμμάχους του», εκτιμά ο Πάτρικ Ουίντουρ. Ο αλεβίτης (σιίτης) πρόεδρος της Συρίας, Μπασάρ αλ Ασαντ, σήμερα διευκολύνει τον εξοπλισμό της Χεζμπολάχ και υποδέχεται Λιβανέζους πρόσφυγες πολέμου, αύριο θα έβλεπε με καλό μάτι την ενίσχυση της θέσης του στον Λίβανο.

Μέχρι αργά χθες οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) δεν είχαν εξαπολύσει επίθεση αντιποίνων στο Ιράν. Οι Αμερικανοί ξεκαθάρισαν ότι δεν συμφωνούν με τον βομβαρδισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων του θεοκρατικού καθεστώτος.

Απομένουν οι στρατιωτικοί στόχοι (οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν βέβαιο ότι θα πληγούν) και οι στόχοι οικονομικού ενδιαφέροντος, όπως λιμάνια, πετρελαιοπηγές και δεξαμενές καυσίμων. Αν τα ισραηλινά μαχητικά χτυπήσουν τις πετρελαϊκές υποδομές του Ιράν, μια διεθνής αύξηση στις τιμές θεωρείται αναπόφευκτη.

«Η φάση της μονομερούς αυτοσυγκράτησης έχει τελειώσει. Οποια χώρα βοηθήσει τον επιτιθέμενο [Ισραήλ] θα θεωρηθεί νόμιμος στόχος μας», διαμήνυσε διά της διπλωματικής οδού το Ιράν – προφανώς δείχνοντας πρώτα τις Ηνωμένες Πολιτείες και μετά τα συντηρητικά αραβικά καθεστώτα. Η γνωστοποίηση του μηνύματος έγινε λίγο μετά από δήλωση του προέδρου Τζο Μπάιντεν ότι η κυβέρνησή του συνεργάζεται με το Ισραήλ για την επιλογή στόχων και δεν έχει αποκλείσει τον βομβαρδισμό πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.

Καθημερινό λουτρό αίματος

Προκαλώντας καθημερινό λουτρό αίματος, οι Ισραηλινοί δεν έχουν διακόψει τις επιχειρήσεις στην ισοπεδωμένη Λωρίδα της Γάζας, συχνά με θύματα γυναικόπαιδα και ηλικιωμένους Παλαιστινίους.

Ταυτόχρονα Ισραηλινοί κομάντος εμπλέκονται σε μάχες με ενόπλους της Χεζμπολάχ στο έδαφος του νοτίου Λιβάνου απειλώντας με γενικευμένη εισβολή. Το τελευταίο τριήμερο περισσότεροι από 40 διασώστες, πυροσβέστες και νοσοκόμοι έχουν σκοτωθεί από τις ισραηλινές βόμβες που πλήττουν τη Βηρυτό. Στα σιιτικά προάστια εννέα άμαχοι δολοφονήθηκαν όταν ιατρικό κέντρο βομβαρδίστηκε χωρίς προειδοποίηση.

Τα μαχητικά του Τελ Αβίβ έφτασαν μέχρι τη Δαμασκό όπου σκότωσαν μεταξύ άλλων τον γαμπρό του Χασάν Νασράλα, σύζυγο της μοναχοκόρης του πρώην ηγέτη της Χεζμπολάχ.