«Βάσιμες υποψίες για χρήση σεξουαλικής βίας από τη Χαμάς» αλλά και ψέματα από το Ισραήλ

Η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών για σεξουαλική βία κατά την επίθεση της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου, που δημοσιοποιήθηκε τη Δευτέρα, χαρακτηρίστηκε από τον πρόεδρο του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ «τεράστιας σημασίας», αλλά δεν μείωσε τις εντάσεις ανάμεσα στο Ισραήλ, τον γενικό γραμματέα του Οργανισμού, Αντόνιο Γκουτέρες, και την Οργάνωση Γυναίκες του ΟΗΕ, τους οποίους κατηγορεί πως σκόπιμα αγνοούν αυτή τη βία.

Η ομάδα των εμπειρογνωμόνων με επικεφαλής την Πραμίλα Πάτεν, ειδική εκπρόσωπο του ΟΗΕ για τη σεξουαλική βία στις συρράξεις, έπειτα από 17ήμερη επίσκεψή της στο Ισραήλ, κατάληξε σε δύο βασικά συμπεράσματα. Το πρώτο αφορά τους ομήρους της Χαμάς, βασίζεται κυρίως σε μαρτυρίες κάποιων που απελευθερώθηκαν και είναι πως υπάρχει «σαφής και πειστική πληροφόρηση ότι σεξουαλική βία, περιλαμβανομένου βιασμού, σεξουαλικά βασανιστήρια και βάναυση, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση διαπράχθηκαν εναντίον κάποιων στη διάρκεια της ομηρίας τους» και πως υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται πως αυτή η βία μπορεί να συνεχίζεται για τους περίπου 120 που παραμένουν σε αιχμαλωσία.

Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά την 7η Οκτωβρίου για την οποία η έκθεση σημειώνει πως «υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι στη διάρκεια της επίθεσης της Χαμάς σημειώθηκαν πράξεις σεξουαλικής βίας, περιλαμβανομένων βιασμών και ομαδικών βιασμών», σε τουλάχιστον τρεις από τις τοποθεσίες που επισκέφθηκαν: τον χώρο του φεστιβάλ Supernova και τα περίχωρά του (όπου και σημειώθηκαν και οι περισσότερες δολοφονίες), τον αυτοκινητόδρομο 232 και το κιμπούτς Ρέιμ.

Η Χαμάς αρνείται ότι συμμετείχε έστω και σ’ ένα περιστατικό σεξουαλικής βίας και απέρριψε τις κατηγορίες, τονίζοντας πως η έκθεση «δεν παραθέτει καμιά μαρτυρία (κάποιου θύματος), βασίζεται σε ισραηλινούς θεσμούς, στρατιώτες και μάρτυρες που επιλέχτηκαν από τις κατοχικές δυνάμεις για να αποδείξουν αυτή την ψευδή κατηγορία».

Η ομάδα του ΟΗΕ επισημαίνει πως με δεδομένη την έκταση των επιθέσεων και το εύρος των τοποθεσιών όπου αυτές έγιναν, η έρευνα που έγινε σε τόσο σύντομο διάστημα και λίγες τοποθεσίες δεν μπορεί να αποφανθεί ούτε πόσα κρούσματα υπήρξαν συνολικά ούτε να τα αποδώσει συγκεκριμένα, τονίζοντας πως αυτό «απαιτεί μια συνολική ολοκληρωμένη έρευνα που μπορεί να διαρκέσει και χρόνια».

Και παραθέτει τις δυσκολίες που είχε να αντιμετωπίσει: δεν είχε άμεση επικοινωνία με καμία επιζήσασα σεξουαλικής βίας, και από το σοκ και τη σύγχυση που ακολούθησε την επίθεση που στοίχισε τη ζωή περίπου 1.200 ανθρώπων δόθηκε προτεραιότητα στις επιχειρήσεις διάσωσης και στην ταυτοποίηση και τον ενταφιασμό των θυμάτων, παρά στη συγκέντρωση ιατροδικαστικού υλικού και οι λίγες εμπεριστατωμένες ιατροδικαστικές αναλύσεις δεν επιτρέπουν την εξαγωγή βέβαιων συμπερασμάτων σε αρκετές περιπτώσεις. Ενώ πολλά στοιχεία που θα μπορούσε να είναι αποδεικτικά χάθηκαν από την παρέμβαση εθελοντών πρώτης γραμμής και μη εξειδικευμένο επαγγελματικά προσωπικό που μάλιστα «προβαίνουν σε ανακριβείς και αναξιόπιστες ιατροδικαστικές ερμηνείες».

Επιπλέον η ομάδα των εμπειρογνωμόνων δεν μπόρεσε να διακριβώσει σειρά καταγγελιών που έχουν παρελάσει στα διεθνή ΜΜΕ για συγκεκριμένα σεξουαλικά εγκλήματα σε κάποιες από τις τοποθεσίες που επισκέφθηκε, ενώ άλλες τις απέρριψε ως αβάσιμες. Σε αυτή την τελευταία κατηγορία ανήκουν οι «μαρτυρίες» που αναφέρονταν σε έγκυο που της άνοιξαν τη μήτρα και μαχαίρωσαν το βρέφος της στο κιμπούτς Μπεέρι ή για χρήση αντικειμένων για τον βιασμό γυναικών ή για τον βιασμό δύο έφηβων κοριτσιών εκεί.

Η φαντασία ως ερμηνεία

Πρόκειται για μαρτυρίες που επαναλαμβάνονταν στα διεθνή ΜΜΕ από τις πρώτες ημέρες της επίθεσης, από τους ίδιους αυτόπτες μάρτυρες, ιδίως από μέλος παραϊατρικού προσωπικού της ομάδας κομάντος «ελίτ 669» και από εθελοντές πρώτης γραμμής της ZAKA, οργάνωσης υπερορθόδοξων Εβραίων διασωστών, που ήταν από τους πρώτους που έφτασαν στους τόπους των εγκλημάτων.

Μέλος της ομάδας «ελίτ 669», σε συνεντεύξεις του περιέγραφε με λεπτομέρειες πώς είδε σε ένα δωμάτιο στο κιμπούτς Μπεέρι δύο βιασμένες έφηβες, μία στο κρεβάτι με μώλωπες στη βουβωνική χώρα και σφαίρα στο στήθος και άλλη στο πάτωμα μπρούμυτα, ημίγυμνη, με πληγή από σφαίρα στο σβέρκο, που μάλιστα –όπως είπε– είχε σπέρμα χαμηλά στην πλάτη της. Οι μόνες αδελφές 13 και 16 ετών στο Μπεέρι ήταν οι αδελφές Γ. και Ν. Σαράμπι, για τις οποίες η εκπρόσωπος του κιμπούτς Μιχάλ Πάικιν δήλωσε: «Δεν είναι αλήθεια. Μόνο τις σκότωσαν· λέω “μόνο”, αλλά τις πυροβόλησαν χωρίς να υποστούν σεξουαλική βία». Και η γιαγιά των κοριτσιών Τζίλιαν Μπίσλεϊ δήλωσε σε συνεντεύξεις της πως «τις πυροβόλησαν, τίποτα άλλο δεν τους έκαναν» και πως δεν ήταν μόνες τους σε ένα δωμάτιο, αλλά πέθαναν αγκαλιά με τη μητέρα τους στο δωμάτιο ασφαλείας του σπιτιού τους. Ακόμη και μετά από αυτές τις διαψεύσεις, το αφήγημα συνέχισε να αναπαράγεται στα μίντια.

Οσο για τη ZAKA, ρεπορτάζ της Haaretz λέει πως οι εθελοντές της παρέκαμψαν το ειδικευμένο στρατιωτικό προσωπικό στην περισυλλογή των πτωμάτων και τη συλλογή αποδείξεων «μεταδίδοντας αναφορές για φρικαλεότητες που δεν συνέβησαν ποτέ και λανθασμένα ιατροδικαστικά στοιχεία που προωθούν τον ισχυρισμό του Ισραήλ ότι η Χαμάς πραγματοποίησε μια προμελετημένη εκστρατεία μαζικού βιασμού». Οπως είναι οι ιστορίες για δεκάδες νεκρά μωρά και παιδιά δεμένα μεταξύ τους και καμένα, για αποκεφαλισμένα βρέφη και παιδιά ή για το ακρωτηριασμένο πτώμα γυναίκας που βρήκαν κάτω από ερείπια και της είχαν αφαιρέσει τα όργανα, και την έγκυο με την ανοιγμένη κοιλιά και με μαχαιρωμένο το έμβρυο.

Ρεπορτάζ του ερευνητικού ιστότοπου The Intercept αναφέρει ότι σε συνεντεύξεις του ο Γιόσι Λαντάου, επικεφαλής της ZAKA στο νότιο Ισραήλ, εξηγούσε πώς εφευρίσκουν αυτές τις ιστορίες: «Οταν μπαίνουμε σε ένα σπίτι, χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας. Τα πτώματα μας λένε τις ιστορίες για όσα τους συνέβησαν». Ενώ άλλο μέλος της οργάνωσης έλεγε σε βίντεο του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών: «Οι τοίχοι, οι πέτρες φώναζαν: με βίασαν».

Γιατί χρειάζονται ανυπόστατες ιστορίες όταν υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις για σεξουαλική βία, αναρωτιέται ρεπορτάζ του ιστότοπου The Intercept, απαντώντας στο ερώτημα με απόσπασμα συνέντευξης στον ενημερωτικό ιστότοπο Ynet του Εϊτάν Σβαρτς, συμβούλου στην Εθνική Διεύθυνση Ενημέρωσης του πρωθυπουργού: «Οι μαρτυρίες των εθελοντών της ZAKA, που είναι οι πρώτοι που βρέθηκαν στο πεδίο, έχουν αποφασιστικό αντίκτυπο στο να εκθέσουν στους ξένους δημοσιογράφους που καλύπτουν τον πόλεμο τις φρικαλεότητες στον Νότο […] Ολόκληρο το κράτος του Ισραήλ έχει επιστρατευτεί να διαμορφώσει το αφήγημα ότι η Χαμάς είναι ίδια με το “Ισλαμικό κράτος” και να ενισχύσει τη νομιμότητα του κράτους να ενεργεί με ισχυρή δύναμη».

Η Γάζα αφανίζεται

Στη Γάζα οι νεκροί έχουν ξεπεράσει στους 30.800 (το 1,3% του πληθυσμού της) και οι τραυματίες υπερβαίνουν τις 72.000. Το Ισραήλ συνεχίζει να εμποδίζει την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας, με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων του ΟΗΕ να καταγγέλλει πως ένα στα τέσσερα νοικοκυριά της βρίσκονται σε συνθήκες παρόμοιες με λιμό και πως η επιδείνωση της διατροφικής συνθήκης στον πληθυσμού σε αυτούς τους πέντε μήνες «δεν έχει προηγούμενο σε παγκόσμιο επίπεδο». Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αποκάλυψε πως το ποσοστό σοβαρού υποσιτισμού παιδιών στη Λωρίδα πέρασε σε αυτή την περίοδο από το 0,8% στο 15,6% και το 90% των παιδιών και το 95% των εγκύων και θηλαζουσών αντιμετωπίζουν ακραία έλλειψη τροφίμων.

Η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα των εσωτερικά εκτοπισμένων, Πάουλα Γκαβίρια Μπετανκούρ, τονίζει πως σε ελάχιστες κρίσεις της πρόσφατης Ιστορίας έχει διαπιστωθεί τόσο απόλυτη περιφρόνηση για τα δικαιώματα των εκτοπισμών όσο στη Γάζα. Ακόμη και πιστοί σύμμαχοί του, όπως η Βρετανία διά στόματος του ΥΠΕΞ της, Ντέιβιντ Κάμερον, ζητά επιτακτικά από το Ισραήλ να λάβει άμεσα μέτρα για να αυξηθεί η ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, τονίζοντας: «Το Ηνωμένο Βασίλειο στηρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ να αμυνθεί. Αλλά ως κατακτήτρια δύναμη, έχει τη νομική ευθύνη να εξασφαλίσει πως η βοήθεια είναι διαθέσιμη για τους πολίτες. Αυτή η ευθύνη έχει συνέπειες, περιλαμβανομένης της στιγμής που το Ηνωμένο Βασίλειο θα αξιολογήσει εάν το Ισραήλ τηρεί το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο». Η Νότια Αφρική ζήτησε από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να διατάξει νέα ασφαλιστικά μέτρα κατά του Ισραήλ, γιατί «παραβιάζει τα ήδη ισχύοντα μέτρα».

Σε αυτή τη συγκυρία, το Ισραήλ μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης επιτέθηκε ξανά τον γ.γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κατηγορώντας τον ότι «επιχειρεί να αποσιωπήσει μια σοβαρή έκθεση για τους μαζικούς βιασμούς που διέπραξαν η Χαμάς και οι σύμμαχοί τους την 7η Οκτωβρίου», επειδή δεν συγκαλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να κηρυχθεί η Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση και να επιβληθούν κυρώσεις σε όσους τη στηρίζουν.