Μπορεί οι κάλπες των 13ων προεδρικών εκλογών από την επανάσταση του 1979 να στήνονται σήμερα στο Ιράν. Ομως, το αποτέλεσμα θεωρείται σχεδόν γνωστό, πριν καν αυτές ανοίξουν.
Σε μια χλεύη της δημοκρατικής διαδικασίας, το «παιχνίδι» έχει στήσει από τα τέλη Μαΐου το διορισμένο Συμβούλιο των Θεματοφυλάκων, σημαδεύοντας την «τράπουλα» των υποψηφίων. Κατά την άποψή τους, λοιπόν -την οποία ουδέποτε στοιχειοθετούν-, στον φετινό πολιτικό «τζόγο» για τη διασφάλιση του θεοκρατικού καθεστώτος δεν θα μπορούσαν να έχουν θέση ισχυροί μετριοπαθείς και μεταρρυθμιστές.
Για τα μάτια του κόσμου και για τα προσχήματα, βέβαια, συμπεριέλαβαν δυο εξ αυτών -τους πιο ανίσχυρους- στους συνολικά επτά προεδρικούς υποψηφίους που ενέκριναν για την τελική «κούρσα». Περιττό να επισημανθεί ότι οι υπόλοιποι πέντε είναι σκληροπυρηνικοί, εκ των οποίων μόνον ο ένας, ο «εκλεκτός» του 82χρονου αγιατολάχ Χαμενεΐ, μετρά: ο υπερσυντηρητικός σιίτης κληρικός -και φημολογούμενος ως δρομολογούμενος διάδοχος του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη- Εμπραχίμ Ραϊσί.
Ουδόλως τυχαία, δε, προπαραμονή των εκλογών παραιτήθηκαν τρεις υποψήφιοι-«αστραχάν»: ένας μεταρρυθμιστής και δυο σκληροπυρηνικοί. Οι τελευταίοι κάλεσαν εν χορώ τον λαό να ρίξει «δαγκωτό» στον Ραϊσί. Οχι, όμως, ότι και ο λαός ακούει…
Με εξαίρεση τους πιστούς στο καθεστώς, τους εξαρτώμενους και όσους πραγματικά το τρέμουν, οι υπόλοιποι δεν αναμένεται καν να μπουν στον κόπο σήμερα να πάνε μέχρι την κάλπη. Η αποχή λέγεται ότι μπορεί να σπάσει κάθε ρεκόρ, ακόμη και το 57% των περυσινών βουλευτικών εκλογών. Οι εκκλήσεις για μποϊκοτάζ βρίσκουν πολλά ευήκοα ώτα στο 60% του πληθυσμού: τους νέους κάτω των 30.
Ομως δεν είναι μόνο αυτή η γενιά που στρίβει στις «σικέ» εκλογές και στο σύστημα την πλάτη. Είναι η εξαϋλωμένη μεσαία τάξη και όσοι δυσκολεύονται σήμερα να εξασφαλίσουν τα προς το ζην, τσακισμένοι από τον πληθωρισμό, τις αμερικανικές κυρώσεις, τη διαφθορά, την πανδημία, αλλά και τις «κούφιες» -κατά πώς αποδείχθηκε- υποσχέσεις του απερχόμενου μετριοπαθούς προέδρου Ρουχανί για «ψίχουλα» ελευθερίας.
Ωστόσο, για τον βέβαιο νικητή της κάλπης -τον 60χρονο, πλην πολιτικά άπειρο πρώην μαθητή του αγιατολάχ Χαμενεΐ, διορισμένο από το 2019 στην «κεφαλή» Δικαστικής Αρχής- Εμπραχίμ Ραϊσί, φυσικά και δεν θα αρκεί ένα καλό ποσοστό. Σίγουρα καλύτερο από το 38,3% που είχε εξασφαλίσει στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές, το 2017, απέναντι στον Χασάν Ρουχανί, που εξασφάλισε τότε άνετα την επανεκλογή του.
Χρειάζεται ένα ποσοστό συμμετοχής στις κάλπες που θα τον νομιμοποιεί. Εξ ου και προσπαθεί να συσπειρώσει τον λαό (με τη… συνδρομή και του μηχανισμού ασφαλείας, φυσικά).
Ανευρος και καθόλου χαρισματικός, με αντιδυτική ρητορική, είναι θιασώτης της «οικονομίας αντίστασης» του Χαμενεΐ – με ενίσχυση της εσωτερικής παραγωγικής δυνατότητας και αυτάρκειας, ανάγοντας σε κεντρικό προεκλογικό του σύνθημα τη «συνεχή μάχη κατά της φτώχειας και της διαφθοράς».
Το γεγονός, δε, ότι ήταν ένας εξ αυτών που το 1988 μετείχε -ως αναπληρωτής εισαγγελέας της Τεχεράνης- στην «επιτροπή θανάτου», που διέταξε με συνοπτικές διαδικασίες τις μαζικές εκτελέσεις μαρξιστών και αριστερών πολιτικών κρατουμένων, προφανώς και δεν τον πτοεί από το να αυτοπροβάλλεται σήμερα ως υπερασπιστής της ελευθερίας της έκφρασης και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ο ίδιος, εν τω μεταξύ, είναι στη λίστα των προσωποποιημένων κυρώσεων των ΗΠΑ και της Ε.Ε. για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μετά πάντως την ορκωμοσία του, τον Αύγουστο -εκτός απροόπτου φυσικά- θα είναι αυτός που θα καθίσει μαζί με Αμερικανούς και Ευρωπαίους στο τραπέζι των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Λέγεται ότι το θεοκρατικό καθεστώς θα επιχειρήσει από τότε κι έπειτα να παίξει τα «ρέστα» του για μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
Το έδαφος δείχνουν να προλειαίνουν -μέχρι ίσως αποδείξεως του εναντίου- οι συνομιλίες-σταθμός του σιιτικού Ιράν με τη σουνιτική Σαουδική Αραβία, τη μεγάλη περιφερειακή του αντίπαλο, οι οποίες προφανώς και διεξάγονται με τις ευλογίες του αγιατολάχ Χαμενεΐ.
