Τίτλοι τέλους στην εποχή Νετανιάχου – Νέα κυβέρνηση ψηφίζει η Κνεσέτ

Λήγει σήμερα – εκτός συγκλονιστικού απροόπτου – η 12χρονη πρωθυπουργία του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Στις 16.00 ώρα Ελλάδος το ισραηλινό κοινοβούλιο συνεδριάζει για να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στον συνασπισμό «αλλαγής» που συνενώνει αριστερά, κεντρώα, δεξιά και αραβικά κόμματα.  

Ο 71χρονος Νετανιάχου, κυρίαρχος από τη δεκαετία του 1990 στην ισραηλινή πολιτική σκηνή, δεν κατάφερε να σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις εκλογές της 23ης Μαρτίου, τις τέταρτες σε δύο χρόνια. Το νέο υπουργικό συμβούλιο, το οποίο θα ορκιστεί μετά από την ψήφο εμπιστοσύνης της Κνεσέτ, κατάφεραν να συνθέσουν ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λάπιντ και ο υπερεθνικιστής Ναφτάλι Μπένετ.

Ο Μπένετ, ένας εκατομμυριούχος επιχειρηματίας στον κλάδο της υψηλής τεχνολογίας, θα είναι πρωθυπουργός για τα πρώτα δύο χρόνια και στη συνέχεια θα αναλάβει ο Λαπίντ, πρώην τηλεαστέρας. Θα ηγηθούν μιας κυβέρνησης που θα περιλαμβάνει κόμματα από όλο το πολιτικό φάσμα, συμπεριλαμβανομένου για πρώτη φορά και του σχηματισμού που εκπροσωπεί την αραβική μειονότητα του 21%. Σκοπεύουν σε μεγάλο βαθμό να αποφύγουν τις σαρωτικές κινήσεις σε διεθνή ζητήματα όπως η πολιτική έναντι των Παλαιστινίων, ενώ εστιάζουν στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις.

Με ελάχιστη ή καθόλου προοπτική προόδου ως προς την επίλυση των δεκαετιών συγκρούσεων με το Ισραήλ, πολλοί Παλαιστίνιοι δεν παρασύρονται από την αλλαγή εξουσίας, εκτιμώντας ότι ο Μπένετ πιθανότατα θα ακολουθήσει την ίδια δεξιά ατζέντα με τον Νετανιάχου.

Στη διεθνή σκηνή, με τα στιλιζαρισμένα αγγλικά του και την έντονα βαρύτονη φωνή του, ο πολυπροβεβλημένος απερχόμενος πρωθυπουργός αποτελούσε το πρόσωπο του Ισραήλ. Από την πρώτη του θητεία ως πρωθυπουργός τη δεκαετία του 1990 και από το 2009, με τέσσερις ακόμη διαδοχικές θητείες, υπήρξε πολωτική φιγούρα, τόσο στο εξωτερικό όσο και στη χώρα του.

Συχνά αναφερόμενος με το παρατσούκλι του Μπίμπι, ο Νετανιάχου λατρεύεται από τους σκληροπυρηνικούς οπαδούς του και μισείται από τους επικριτές του. Η τρέχουσα δίκη του για διαφθορά, με κατηγορίες που αρνείται, έχει εμβαθύνει ακόμα περισσότερο αυτό το χάσμα.

Οι αντίπαλοί του τον κατηγορούν για διχαστική ρητορική, ύπουλες πολιτικές τακτικές και υποταγή των κρατικών συμφερόντων στην πολιτική του επιβίωση. Κάποιοι μάλιστα τον έχουν χαρακτηρίσει «Υπουργό Εγκλήματος», καταλογίζοντάς του λανθασμένη διαχείριση της κρίσης του νέου κορονοϊού και των οικονομικών συνεπειών της.

Χθες πάντως, χορεύοντας και τραγουδώντας «Bibi ciao» – παραφράζοντας το γνωστό τραγούδι των Ιταλών παρτιζάνων Bella Ciao – περίπου 2.000 Ισραηλινοί συγκεντρώθηκαν έξω από την επίσημη κατοικία του στην Ιερουσαλήμ για να γιορτάσουν τη «νίκη» και να σηματοδοτήσουν το τέλος της εποχής του Νετανιάχου.

Επί σχεδόν έναν χρόνο, Ισραηλινοί διαδηλώνουν έξω από την επίσημη κατοικία του πρωθυπουργού, στην οδό Μπάλφουρ, στο κέντρο της Ιερουσαλήμ, αξιώνοντας την αποχώρηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, που βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη για διαφθορά, διασπάθιση δημόσιου χρήματος και κατάχρηση εξουσίας σε σειρά υποθέσεων.

Προσδοκίες, φόβοι και λεπτές ισορροπίες

Αλλά για τη μεγάλη και πιστή βάση ψηφοφόρων του, η αποχώρηση του «Βασιλιά Μπίμπι», όπως τον αποκαλούν ορισμένοι, μπορεί να είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτή. Οι υποστηρικτές του είναι εξοργισμένοι, θεωρώντας ότι η χώρα στρέφει την πλάτη της σε έναν ηγέτη αφιερωμένο στην ασφάλειά της και ένα προπύργιο ενάντια στη διεθνή πίεση για τυχόν βήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα παλαιστινιακό κράτος, ακόμη και όταν προώθησε διπλωματικές συμφωνίες με Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Μαρόκο και Σουδάν.

Καμία από αυτές τις κινήσεις, ωστόσο, ούτε ο ρόλος που έπαιξε στην εξασφάλιση εμβολίων κατά της COVID-19 για την εκστρατεία εμβολιασμού της χώρας που ήταν πρώτη στον κόσμο, δεν ήταν αρκετή για να δώσει τις ψήφους που χρειαζόταν το κόμμα του Λικούντ και να του εξασφαλίσει μια έκτη θητεία.

Από την άλλη, ο Μπένετ αντιμετωπίζει την οργή του δεξιού στρατοπέδου, επειδή παρέβη τις προεκλογικές δεσμεύσεις του και συνεργάστηκε με τον Λαπίντ. Δικαιολόγησε ωστόσο την κίνηση αυτή, λέγοντας ότι οποιαδήποτε άλλη λύση, που δε θα οδηγούσε σε σχηματισμό κυβέρνησης, θα ήταν καταστροφή για το Ισραήλ.

Τόσο αυτός όσο και ο Λαπίντ δήλωσαν ότι θέλουν να γεφυρώσουν τους πολιτικούς διχασμούς και να ενώσουν τους Ισραηλινούς υπό μια κυβέρνηση που θα εργαστεί σκληρά για όλους τους πολίτες της.

Το υπουργικό συμβούλιό τους αντιμετωπίζει σημαντικές διπλωματικές, οικονομικές και προκλήσεις ασφαλείας: το Ιράν, η εύθραυστη εκεχειρία με τους Παλαιστίνιους μαχητές στη Γάζα, η έρευνα για εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και η οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία του νέου κορονοϊού.

Επιπλέον, ο συνασπισμός των κομμάτων τους έχει ισχνή πλειοψηφία στο κοινοβούλιο – 61 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ – και θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον Νετανιάχου – ο οποίος είναι βέβαιο ότι δε θα καταθέσει εύκολα τα όπλα ως επικεφαλής της αντιπολίτευσης. Και κανείς δεν αποκλείει την επιστροφή του. Μάλιστα, ορισμένοι διαδηλωτές εξέφραζαν ακόμη και χθες τον φόβο ότι ο 71χρονος, για ορισμένους «μάγος της πολιτικής» στο Ισραήλ, θα βγάλει λαγό από το καπέλο και θα παραμείνει στα πολιτικά πράγματα.