«Εξυπνοι συμβιβασμοί» για τη μετα-Νετανιάχου εποχή

«Τα εμπόδια είναι πολλά» και «πρέπει να τα ξεπεράσουμε μαζί», τόνισε χθες ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο κεντρώος εντολοδόχος πρωθυπουργός στο Ισραήλ, που επιδιώκει να συγκροτήσει μια ετερόκλητη «κυβέρνηση της αλλαγής» και να ξεγαντζώσει από τον πρωθυπουργικό θώκο τον -δικαζόμενο για διαφθορά- Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο χρόνος, όμως, τρέχει.

Η διορία που έχει είναι μέχρι το τέλος της Τετάρτης, ανήμερα της εκλογής νέου προέδρου από την Κνεσέτ, την ισραηλινή Βουλή. Το αργότερο έως τότε, λοιπόν, ένα συνονθύλευμα επτά κομμάτων, από την Αριστερά μέχρι την Ακροδεξιά -και δη με προοριζόμενο πρώτο στην εκ περιτροπής πρωθυπουργία τον ακροδεξιό Ναφτάλι Μπένετ- καλείται να βρει «έξυπνους συμβιβασμούς», όπως τους χαρακτήρισε χθες ο Λαπίντ.

Ισραηλινά ΜΜΕ ήδη βοούν για έριδες μεταξύ των μελλοντικών κυβερνητικών εταίρων. Ο υπερεθνικιστής Λίμπερμαν, αναφέρουν, είναι στα «μαχαίρια» με τον κεντροδεξιό Μπένι Γκαντς (νυν υπουργό Αμυνας και κυβερνητικό εταίρο του Νετανιάχου) για το υπουργείο Γεωργίας. Ο εκκολαπτόμενος κυβερνητικός συνασπισμός, εν τω μεταξύ, δεν έχει επισήμως εξασφαλίσει πλειοψηφία.

Θεωρητικά, κατέχει μόλις 58 έδρες, επί συνόλου 120, στην Κνεσέτ. Αυτές έχουν ωστόσο ήδη μειωθεί στις 57, λόγω αντίθεσης ενός βουλευτή του ακροδεξιού Γιαμίνα του Μπένετ. Δεδομένου, δε, ότι η μοναδική περίπτωση κοινοβουλευτικής στήριξης είναι από τους 4 βουλευτές της Ενωμένης Αραβικής Λίστας του Μανσούρ Αμπάς (ο οποίος δεν έχει ακόμη πάρει ξεκάθαρη θέση), δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια για «λιποταξίες».

Πληθαίνουν οι απειλές

Το «στρατόπεδο» Νετανιάχου πιέζει ασφυκτικά πια προς αυτήν την κατεύθυνση, ευελπιστώντας σε διαρροές βουλευτών από τα κόμματα του Γκαντς, του Μπένετ και τη δεξιά Νέα Ελπίδα του Γίντεον Σάαρ, η οποία προέκυψε από πρόσφατη διάσπαση στο κυβερνών Λικούντ του νυν πρωθυπουργού.

Παράλληλα, όπως κατήγγειλε και χθες ο Λαπίντ, οι απειλές πληθαίνουν κατά επιτελικών στελεχών των κομμάτων της επονομαζόμενης «αλλαγής» – πέντε πολιτικοί αρχηγοί της οποίας παρεμπιπτόντως (Λαπίντ, Μπένετ, Λίμπερμαν, Γκαντς, Σάαρ) έχουν διατελέσει υπουργοί στις κυβερνήσεις Νετανιάχου.

«Μη βιαστείτε να τον ξεγράψετε», προειδοποιεί σε χθεσινή ανάλυσή της η ανταποκρίτρια του BBC στη Μέση Ανατολή, Γιόλαντ Νελ. «Ακόμη κι εάν ορκιστεί ο νέος συνασπισμός, θα είναι εύθραυστος», αναφέρει, «καθώς φέρνει μαζί κόμματα από όλο το πολιτικό φάσμα, με έντονα διαφορετικές ιδεολογίες».

«Για να παραμείνουν στην εξουσία, θα αναγκαστούν να μεταθέσουν μια σειρά ακανθωδών θεμάτων για αργότερα», τονίζει. Προοπτική που σε πρώτη φάση πιθανόν να αποξενώσει μέρος της εκλογικής βάσης τους. Ηδη, πολλοί υποστηρικτές του ακροδεξιού Γιαμίνα (κύριου πολιτικού εκφραστή των εποίκων) κατηγορούν την κομματική ηγεσία τους για «αριστερή προδοσία».

Κινδυνολογώντας, ο Νετανιάχου έσπευσε να ρίξει «λάδι» σε αυτή τη «φωτιά», χαρακτηρίζοντας τα σχέδια Λαπίντ-Μπένετ «επικίνδυνα για την ασφάλεια και το μέλλον της χώρας» και τον υπό συζήτηση πολυμελή συνασπισμό «αντι-σιωνιστική κυβέρνηση». Τούτων λεχθέντων, πάντως, μια κυβέρνηση «αλλαγής» θα είναι ξεκάθαρα δεξιά, με σαφή ροπή προς τα άκρα.

Εκ περιτροπής

Εφόσον τα σχέδια καρποφορήσουν, ο ακροδεξιός Μπένετ θα γίνει ο πρώτος θρησκευόμενος πρωθυπουργός στο Ισραήλ, καταλαμβάνοντας το πόστο για δύο χρόνια, οπότε τη «σκυτάλη» στην εξουσία θα πάρει ο κεντρώος Λαπίντ. Μέχρι τότε, ο ηγέτης της ισραηλινής νυν αξιωματικής αντιπολίτευσης θα είναι στο ΥΠΕΞ. Ο υπερεθνικιστής Λίμπερμαν θα αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών. Ο κεντροδεξιός Γκαντς θα παραμείνει στο Αμυνας.

Θέσεις στο 26εμελές, όπως φημολογείται, υπουργικό συμβούλιο θα καταλάβουν μεν στελέχη των κεντροαριστερών εταίρων, ήτοι των Εργατικών και του Μερέτζ. Ωστόσο, στο εθνικό συμβούλιο ασφαλείας -αρμόδιο για τη διαχείριση και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό σε μία σειρά κρίσιμων θεμάτων, όπως το ιρανικό και το παλαιστινιακό- η πλειοψηφία θα είναι αναφανδόν υπέρ της Δεξιάς.

Οι διαβουλεύσεις για την εδραίωση της εκεχειρίας με τη Χαμάς εν τω μεταξύ συνεχίζονται, με τη μεσολάβηση της Αιγύπτου. Χθες, μάλιστα, η παλαιστινιακή οργάνωση δήλωσε ανοιχτή σε «άμεσες διαπραγματεύσεις» με το Ισραήλ για την ανταλλαγή κρατουμένων. Είχαν προηγηθεί συνομιλίες του επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών πληροφοριών, προχθές με τον Νετανιάχου στο Ισραήλ, χθες με τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.