Υποδοχή με βόμβες για τη νέα κυβέρνηση της Υεμένης

Η χθεσινή, κυριολεκτικά εκρηκτική, υποδοχή της νέας -άρτι ορισθείσας στο Ριάντ και οιονεί «εθνικής ενότητας»- κυβέρνησης της Υεμένης (ή τέλος πάντων όσων εδαφών της δεν ελέγχονται από τους φιλοϊρανούς, κυρίαρχους στον Βορρά αντάρτες Χούθι) ήταν μάλλον αναμενόμενη, δεδομένων των συνθηκών που επικρατούν στη σπαρασσόμενη από τον εξαετή εμφύλιο και τον λιμό φτωχότερη αραβική χώρα…

Με το που προσγειώθηκε το -προερχόμενο από τη Σαουδική Αραβία- αεροσκάφος μεταφέροντας τους 24 νέους υπουργούς στο αεροδρόμιο του Αντεν, την περιοχή συγκλόνισαν δύο έως τρεις απανωτές εκρήξεις (με βολές από μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά μία εκδοχή) και απανωτοί πυροβολισμοί. Μια έμπρακτη υπενθύμιση ότι η επίτευξη ειρήνης στην περιοχή δεν μπορεί να γίνει με διπλωματικά τεχνάσματα και κυβερνήσεις-«μαριονέτες».

Τουλάχιστον 26 άνθρωποι σκοτώθηκαν -μεταξύ αυτών μέλη της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού- και άλλοι 50 τραυματίστηκαν. Σώα και αβλαβή τα μέλη του νέου υπουργικού συμβουλίου, συν τον νέο πρωθυπουργό και τον Σαοουδάραβα πρέσβη στην Υεμένη, φυγαδεύτηκαν κακήν κακώς στο προσωρινό προεδρικό μέγαρο στο Αντεν (καθώς η πρωτεύουσα Σαναά βρίσκεται εδώ και έξι χρόνια υπό τον έλεγχο του Χούθι). Ομως και εκεί τους περίμενε λίγο αργότερα ακόμη μια δυσάρεστη έκπληξη: μια δεύτερη έκρηξη που, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, δεν είχε νεκρούς ή τραυματίες.

Οι επιθέσεις έμεναν μέχρι αργά χθες το βράδυ «ορφανές». Για την (ελεγχόμενη από τη Σαουδική Αραβία) κυβέρνηση του Αντεν δεν χωρούσε καμία αμφιβολία ότι ήταν έργο των Χούθι -που πέρσι είχαν αιματοκυλήσει στρατιωτική παρέλαση στην περιοχή με πυραυλικές επιθέσεις. Οι ίδιοι ωστόσο έσπευσαν να αρνηθούν κάθε ευθύνη. Ορισμένοι αναλυτές υπενθύμιζαν εμφατικά τον ακόμη ενεργό ρόλο της αλ Κάιντα στην Αραβική Χερσόνησο.

Κλασικά εν τω μεταξύ σε ρόλο Πόντιου Πιλάτου, ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την Υεμένη, Μάρτιν Γκρίφιθς, καταδίκασε «τις απαράδεκτες πράξεις βίας», ανάγοντάς τες σε «τραγική υπενθύμιση της σημασίας να οδηγηθεί επειγόντως η χώρα πίσω στο μονοπάτι της ειρήνης». Η προοπτική αυτή φαντάζει εξ ορισμού ωστόσο δύσκολη -ειδικά σε αυτή την άκρη του κόσμου.

Κατ’ αρχήν η νέα κυβέρνηση του Αντεν αποτελεί προϊόν συμβιβασμού μεταξύ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του (αυτοεξόριστου στο Ριάντ από το 2014) Υεμενίτη προέδρου, Μανσούρ Χάντι, και των υποστηριζόμενων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αυτονομιστών του Νότου της Υεμένης. Ο σχηματισμός της επιτεύχθηκε στις 18 Δεκεμβρίου, έπειτα από πολύμηνες πιέσεις της Σαουδικής Αραβίας (σύμμαχος της οποίας είναι τα ΗΑΕ), στο όνομα της συγκρότησης ενός κοινού μετώπου κατά των Χούθι και κατ’ επέκταση της περιφερειακής επιρροής της Τεχεράνης.

Ρόλο επιταχυντή στις εξελίξεις προφανώς έπαιξε η εκλογή του Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο και η δεδηλωμένη πρόθεσή του για επανένταξη των ΗΠΑ στη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ιράν υπό προϋποθέσεις…

Προφανώς ο πολιτικός συμβιβασμός ήταν ιδιαίτερα οδυνηρός για τους αυτονομιστές. Μέλη τους μάλιστα ανέφεραν -σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters- ότι στόχος των επιθέσεων ήταν η ηγεσία του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου (STC), που μόλις τον περασμένο Απρίλιο είχε ανακηρύξει αυτονομία στο Αντεν, πυροδοτώντας πολύμηνες αιματηρές συγκρούσεις με τις (σαουδαραβικής υποστήριξης) δυνάμεις του προέδρου Χάντι. Ορισμένοι, όπως ο Φάντι Μπαούμ, κατηγόρησαν ευθέως το Ριάντ για τα χθεσινά κενά ασφαλείας. «Είναι ευθύνη της Σαουδικής Αραβίας να παρέχει την απαραίτητη ασφάλεια στην κυβέρνηση που αυτή υποστηρίζει» σχολίασε δηκτικά στους «New York Times».

«Προς τι λοιπόν αυτή η επιμονή του Ριάντ για μια επίσημα ισότιμη κυβέρνηση» μεταξύ του Χάντι και του STC αναρωτιέται ο αναλυτής του δικτύου Arabi21, Γιασίν αλ Ταμίμι, χαρακτηρίζοντας τον σχηματισμό της «άνιση πολιτική συμφωνία». Βάσει, δε, αυτής της λογικής θεωρεί ως πιο πιθανή κατάληξη «να επιτραπεί στο αυτονομιστικό Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο να διαιρέσει την Υεμένη».

«Επιφανειακά», εξηγεί, η συγκρότηση της νέας κυβέρνησης «δείχνει να ικανοποιεί ένα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα της Διάσκεψης Εθνικού Διαλόγου που έγινε το 2013 στη Σαναά με βάση την ισότητα μεταξύ Βορρά και Νότου. Στην πραγματικότητα ωστόσο», επισημαίνει, «δεν πρόκειται παρά για μια ελλιπή εταιρική σχέση, καθώς οι [υποτιθέμενοι] υπουργοί του Βορρά [υπό τον Χάντι] δεν ελέγχουν τη λήψη αποφάσεων στις βόρειες περιοχές, οι περισσότερες από τις οποίες βρίσκονται υπό τον έλεγχο των Χούθι».

Στο μεσοδιάστημα εν μέσω των ένθεν κακείθεν διασταυρούμενων πυρών του πολυετούς πολέμου ήταν και παραμένουν οι πολύπαθοι άμαχοι της Υεμένης. Δεκάδες χιλιάδες έχουν σκοτωθεί και εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί στην de facto διαιρεμένη χώρα, αντιμέτωποι με έναν πρωτοφανή λιμό, τώρα και με τον κορονοϊό. Πρόκειται, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, για τη χειρότερη ανθρωπιστική καταστροφή στον κόσμο, που κορυφώνεται μπροστά στα μάτια της ασυγκίνητης διεθνούς κοινότητας. Ηγεσιών και μεγάλης μερίδας της κοινής γνώμης…