Η αναβίωση της πυρηνικής συμφωνίας του Ιράν υπό τον νεοεκλεγέντα Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν θα απαιτούσε τη σύναψη νέου συμβολαίου που θα καθορίζει τις προϋποθέσεις για να διορθωθούν οι παραβιάσεις της Τεχεράνης, δήλωσε την Πέμπτη ο επικεφαλής του παρατηρητηρίου των πυρηνικών του ΟΗΕ Ραφαέλ Γκρόσι.
Ο Μπάιντεν, ο οποίος αναλαμβάνει τα καθήκοντά του στις 20 Ιανουαρίου, έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα επανέλθουν στη συμφωνία «εάν το Ιράν επιστρέψει στην αυστηρή συμμόρφωση» με τη συμφωνία που επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς στις πυρηνικές του δραστηριότητες σε αντάλλαγμα για την άρση των κυρώσεων.
Αφότου ο απερχόμενος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εγκατέλειψε τη συμφωνία και επέβαλε τις κυρώσεις, το Ιράν απάντησε παραβιάζοντας πολλούς από τους περιορισμούς της συμφωνίας. Η Τεχεράνη λέει ότι θα μπορούσε να αντιστρέψει γρήγορα αυτά τα βήματα εάν η Ουάσινγκτον άρει τα τιμωρητικά της μέτρα.
Σε συνέντευξή του στο Reuters, ο Γκρόσι, ο οποίος είναι επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) που ασχολείται με τη συμμόρφωση του Ιράν, δήλωσε ότι υπήρξαν πάρα πολλές παραβιάσεις για να μπορέσει απλώς να επανέλθει η συμφωνία.
«Δεν μπορώ να φανταστώ ότι πρόκειται απλώς να πουν ότι, “πάμε πάλι από την αρχή”, επειδή η αρχή που εννοούν δεν είναι πλέον εκεί», δήλωσε ο Γκρόσι από τα κεντρικά γραφεία της ΙΑΕΑ.
«Είναι σαφές ότι θα πρέπει να υπάρξει ένα πρωτόκολλο ή μια συμφωνία ή ένα κείμενο κατανόησης ή κάποιο βοηθητικό έγγραφο που θα ορίζει σαφώς τι κάνουμε», είπε.
«Υπάρχει περισσότερο (πυρηνικό) υλικό… υπάρχει περισσότερη δραστηριότητα, υπάρχουν περισσότερες φυγόκεντροι και περισσότερα ανακοινώνονται. Τι θα συμβεί λοιπόν με όλα αυτά; Αυτό είναι το ερώτημά που τους απευθύνεται, για να αποφασίσουν σε πολιτικό επίπεδο».
Το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου στο Ιράν είναι πάνω από 2,4 τόνους, 12 φορές το ανώτατο όριο που ορίζεται από τη συμφωνία, αν και εξακολουθεί να είναι πολύ κάτω από τους περισσότερους από οκτώ τόνους που είχε το Ιράν πριν την υπογράψει. Το Ιράν εμπλουτίζει ουράνιο σε καθαρότητα έως και 4,5%, πάνω από το όριο της συμφωνίας για 3,67%, αλλά κάτω από το 20% που είχε πετύχει πριν από τη συμφωνία.
Το Ιράν εμπλουτίζει ουράνιο σε μέρη όπου δεν επιτρέπεται, βάσει της συμφωνίας, όπως στο Φορντόου, μια τοποθεσία σκαμμένη σε βουνό. Πιο πρόσφατα άρχισε να εμπλουτίζει με προηγμένους φυγοκεντρητές στο υπόγειο εργοστάσιό του στη ντάνζ, όπου η συμφωνία αναφέρει ότι μπορεί να χρησιμοποιεί μόνο μηχανήματα IR-1 πρώτης γενιάς.
«Αυτό που βλέπω είναι ότι κινούμαστε ολοταχώς πίσω στον Δεκέμβριο του 2015», δήλωσε ο Γκρόσι, αναφερόμενος στον μήνα πριν από την εφαρμογή των περιορισμών της συμφωνίας, μετά τον οποίο αφαιρέθηκαν γρήγορα μεγάλες ποσότητες υλικού και εξοπλισμού.
«Αν θέλουν να το κάνουν (συμμορφωθούν), θα μπορούσαν να το κάνουν αρκετά γρήγορα. Αλλά για όλα αυτά τα πράγματα είχαμε μια χαρτογραφημένη πορεία », είπε.
