«Δεν είχα αυταπάτες για τον Νετανιάχου» δήλωσε όψιμα ο κυβερνητικός εταίρος του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπένι Γκαντς. «Το μοναδικό κριτήριο στις αποφάσεις του», ανέφερε, «έχει να κάνει με την αποφυγή της δίκης του» για σκάνδαλα διαφθοράς…
Και κάπως έτσι, σχεδόν εξίμισι μήνες αφότου σχηματίστηκε η κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης στο Τελ Αβίβ -τυπικά ένεκα του κορονοϊού, ουσιαστικά ενόψει των αμερικανικών εκλογών του περασμένου Νοεμβρίου-, ο νυν αντιπρόεδρός της, υπουργός Αμυνας και μελλοντικός (βάσει της συμφωνίας εναλλαγής στην πρωθυπουργία, το φθινόπωρο του 2021) πρωθυπουργός του Ισραήλ γύρισε χθες την «πλάτη» στον «Μπίμπι», ψηφίζοντας υπέρ της πρότασης της αντιπολίτευσης για διάλυση του κοινοβουλίου και τη διεξαγωγή νέων -τέταρτων μέσα σε δυο χρόνια- εκλογών.
Η πρόταση πέρασε με 61 ψήφους υπέρ έναντι 54 κατά, πλην όμως σε πρώτη ανάγνωση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για να διαλυθεί η ισραηλινή Βουλή (Κνεσέτ) θα πρέπει να εξεταστεί από κοινοβουλευτική επιτροπή (συμπεριλαμβανομένης μίας πιθανής ημερομηνίας των νέων εκλογών) κι έπειτα, για να οριστικοποιηθεί, να εγκριθεί άλλες δυο φορές από τη διχασμένη ολομέλεια.
Θεωρητικά, λοιπόν, η συγκυρία αφήνει περιθώρια για νέα πολιτικά «παζάρια» μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων, που ωστόσο βρίσκονται εδώ και εβδομάδες στα «μαχαίρια». Παρά πάντως τη «βόμβα» που έριξε χθες στα ήδη κλονισμένα θεμέλια της κυβερνητικής συμμαχίας, ο Γκαντς δείχνει ανοιχτός σε διαπραγματεύσεις. «Εάν ο Νετανιάχου περάσει τον προϋπολογισμό, όλα θα πάνε καλά», είπε χθες ενώπιον της Κνεσέτ, αναφερόμενος επί της ουσίας στον βασικό όρο της συμφωνίας του με τον Νετανιάχου για εναλλαγή στην πρωθυπουργία. Ομως τα χρονικά περιθώρια ήδη στενεύουν.
Το αργότερο μέχρι τις 23 του μήνα θα πρέπει να έχει εγκριθεί ο -διετής παρακαλώ- νέος προϋπολογισμός. Διαφορετικά, η Κνεσέτ θα διαλυθεί αυτομάτως και το Ισραήλ θα οδηγηθεί ξανά στις κάλπες, πιθανόν εντός Μαρτίου. Μέχρι και σήμερα, ωστόσο, ο «Μπίμπι» δεν δείχνει καμία βιάση, πόσο μάλλον διάθεση συνεργασίας ή συμβιβασμού… Για την ακρίβεια, οι φήμες στο Τελ Αβίβ δίνουν και παίρνουν ότι οι εξελίξεις λειτουργούν σχεδόν «γάντι» στους πολιτικούς υπολογισμούς του. Αν και δημόσια κάλεσε τον Γκαντς να «κάνει στροφή 180 μοιρών για το καλό του ισραηλινού λαού», στο υπουργικό συμβούλιο -όπου το δεξιό κόμμα του, το Λικούντ, έχει το πάνω χέρι- έχει «παγώσει» κάθε συζήτηση για τον προϋπολογισμό, παρά την υγειονομική και οικονομική κρίση στη χώρα.
Στους νέους σχεδιασμούς του Νετανιάχου, αναφέρουν αναλυτές και δημοσιεύματα, φαίνεται ότι είναι τώρα η προκήρυξη εκλογών έως τις αρχές του νέου έτους. Πριν, δηλαδή, από την προγραμματισμένη εξέταση μαρτύρων στις δίκες του για διαφθορά κι ενώ θα έχουν αρχίσει οι μαζικοί εμβολιασμοί κατά του κορονοϊού, με τον ίδιο να πιστώνεται τα εύσημα, παραμένοντας έως τότε στο «τιμόνι». Και μετά;
Κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Νετανιάχου θα μπορούσε να εξασφαλίσει μία νέα κυβερνητική πλειοψηφία, με τη στήριξη κομμάτων του δεξιού, εθνικιστικού και υπερορθόδοξου μπλοκ, που θα τον απαλλάξει από τον «ενοχλητικό» Γκαντς και θα του εξασφαλίσει στην Κνεσέτ την πολυπόθητη ασυλία από τις δίκες, πριν αυτές πάρουν άγρια γι’ αυτόν τροπή το 2021.
Για να ευοδωθούν, ωστόσο, αυτά τα σχέδια, ο Νετανιάχου θα πρέπει να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις στον δημοσκοπικά ανερχόμενο αστέρα της ισραηλινής πολιτικής σκηνής: τον ακροδεξιό -και βασικό εκφραστή των Εβραίων εποίκων- Ναφτάλι Μπένετ. Προοπτική, που δεν συνάδει και τόσο με την έλευση του Δημοκρατικού Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο…
Υπάρχουν, εξάλλου, και κάποιες άλλες δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι το Τελ Αβίβ θα μπορούσε ίσως, με τις κατάλληλες, πλην ρευστές κομματικές συμμαχίες, να περάσει στη μετα-Νετανιάχου εποχή. Πολλοί δηλώνουν πάντως δύσπιστοι ως προς ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
«Αναμένεται να εισέλθουμε σε μια περίοδο ακόμη μεγαλύτερης [πολιτικής] παράλυσης» παρατηρεί στην Washington Post ο Γιοχάναν Πλέσνερ, πρώην βουλευτής του κεντρώου κόμματος «Καντίμα», νυν πρόεδρος του Ινστιτούτου Ισραηλινής Δημοκρατίας. «Η διετής πολιτική κρίση στη χώρα θα συνεχιστεί», εκτιμά, «όσο δεν σχηματίζεται κυβέρνηση χωρίς τον Νετανιάχου». Προφανώς οι τελευταίες ημέρες του 2020 προβλέπονται «καυτές» στο Ισραήλ κι ακόμη πιο «καυτό» το νέο έτος…
