Το σενάριο μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας στο Ισραήλ υπήρχε εδώ και μήνες στο τραπέζι, πολύ πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορονοϊού. Για την ακρίβεια, υφίστατο εδώ κι έναν χρόνο.
Οσο καιρό, δηλαδή, διαρκεί η πολιτική ρευστότητα στη χώρα, όπως αυτή αποτυπώθηκε σε τρεις συναπτές –και μέχρι προχθές ατελέσφορες ως προς τον σχηματισμό κυβέρνησης– εκλογικές αναμετρήσεις, ενόσω τα σκάνδαλα διαφθοράς του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έπαιρναν πια την άγουσα για δίκη…
Τώρα, ωστόσο, το σενάριο πήρε σάρκα και οστά, υποβοηθούντος και του COVID-19, που πλέον μετρά πάνω από 180 νεκρούς και περίπου 14.000 κρούσματα στη χώρα, ενώ στις «παράπλευρες απώλειές» του προσμετράται και η αναβολή τής (αρχικά προγραμματισμένης για τον Μάρτιο) δίκης Νετανιάχου για τα τέλη Μαΐου.
Υπό αυτό, λοιπόν, το πρίσμα ανακοινώθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας και κυριολεκτικά στο… παρά πέντε ο τερματισμός της πολύμηνης πολιτικής παράλυσης με τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού «έκτακτης εθνικής ανάγκης» μεταξύ του υπόδικου Νετανιάχου και του βασικού πολιτικού αντιπάλου του, πρώην επιτελάρχη Μπένι Γκαντς.
Επιτεύχθηκε κατόπιν πυρετωδών διαβουλεύσεων, ενώ ο Γκαντς είχε ήδη αποτύχει να φέρει σε πέρας τη σχετική εντολή που είχε λάβει από τον πρόεδρο του Ισραήλ, η «καυτή πατάτα» είχε περάσει στην κατακερματισμένη ισραηλινή Βουλή (Κνεσέτ) και ο χρόνος μετρούσε αντίστροφα μέχρι τη διορία της 7ης Μαΐου για την εξεύρεση λύσης ή την προκήρυξη τέταρτων εκλογών, αυτή τη φορά μεσούσης της πανδημίας.
Καυτό εξάμηνο
Αποτρέποντας τώρα αυτό το ενδεχόμενο, η συμφωνία Νετανιάχου – Γκαντς επιγραμματικά προβλέπει μία κυβέρνηση τριετούς θητείας, που για το πρώτο εξάμηνο θα εστιάσει κυρίως στην κρίση του κορονοϊού. Στο τιμόνι της και για συνολικά ενάμιση χρόνο θα είναι ο Νετανιάχου κι έπειτα ο Γκαντς. Αυτά, φυσικά, εφόσον η κυβέρνηση μακροημερεύσει…
Κατά τον Ισραηλινό πολιτικό αναλυτή Αβραάμ Ντίσκιν, η συμφωνία προφανώς περιλαμβάνει αμοιβαίες εγγυήσεις. Για τον μεν υπόδικο Νετανιάχου –εξηγεί στο πρακτορείο A.P.– αφορά πρωτίστως στο ότι δεν θα εξαναγκαστεί σε ένα πρόωρο και άδοξο τέλος της νέας πρωθυπουργικής θητείας του.
Εξ ου και αποφασίστηκε να έχει τον τελευταίο λόγο στον διορισμό δικαστών και του γενικού εισαγγελέα: όσων, δηλαδή, θα αποφασίσουν οσονούπω για την τύχη της πολιτικής καριέρας του, και όχι μόνον, ενώ ο ίδιος θα παραμένει γαντζωμένος στην ισραηλινή πρωθυπουργία. Για τον δε Γκαντς, παρατηρεί ο Ντίσκιν, η δέσμευση είναι να μη διαλυθεί κυβέρνηση εθνικής εθνότητας, προτού αυτός αναλάβει τα ηνία.
Κοντολογίς, σχολιάζει στην εφημερίδα «Haaretz» ο αρθρογράφος της Ανσελ Πφέφερ, «μπορεί ο Νετανιάχου να μην κατάφερε να εξασφαλίσει ασυλία έναντι της άσκησης ποινικής δίωξης», κατάφερε ωστόσο να μετατρέψει τον μέχρι πρότινος βασικό πολιτικό του αντίπαλο, τον Μπένι Γκαντς, «σε προσωπικό φρουρό του για την επόμενη τριετία».
Πρώτο απτό τίμημα αυτής της μεταστροφής ήταν η διάσπαση του κεντροδεξιού κόμματος του Γκαντς, «Μπλε και Λευκό», με τον πρώην εταίρο του, Γιάιρ Λαπίντ, να πρωτοστατεί την Κυριακή σε διαδήλωση στο Τελ Αβίβ κατά της πολιτικής σύμπραξης με τον Νετανιάχου.
Εφέσεις και Δυτική Οχθη
Αυτή αναμένεται πάντως να δοκιμαστεί άμεσα και διπλά. Αφενός με την εξέλιξη της δίκης του Νετανιάχου, τις αναμενόμενες εφέσεις σε περίπτωση καταδίκης του και την εκκρεμή απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου για το εάν ένας κατηγορούμενος μπορεί να ασκεί την πρωθυπουργία. Αφετέρου με τα σχέδια του νυν πρωθυπουργού για προσάρτηση μεγάλου τμήματος της κατεχόμενης Δυτικής Οχθης.
Η συμφωνία Νετανιάχου – Γκαντς προβλέπει ότι αυτή θα εξεταστεί το νωρίτερο την 1η Ιουλίου. Ο Γκαντς, που εξαρχής συμφώνησε με το κατ’ επίφαση «ειρηνευτικό σχέδιο» του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, θέτει τώρα ως όρο την εξασφάλιση ευρείας διεθνούς στήριξης σε μια τέτοια κίνηση, κατάφωρα παράνομη βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Η τελική απόφαση έγκειται ωστόσο στην κυβέρνηση και ο Γκαντς δεν έχει καν δικαίωμα βέτο…
