Νέοι βρυχηθμοί του Ταγίπ Ερντογάν, καθώς βλέπει τα σχέδιά του στη βορειοδυτική Συρία (αλλά και στη Λιβύη) να πέφτουν σε ρωσικό «βάλτο», τον ωμό εκβιασμό του στην Ε.Ε. με το προσφυγικό να μην αποφέρει αυτά που επεδίωκε και τις πιέσεις του στο ΝΑΤΟ για άνευ όρων στήριξη στη συριακή επαρχία Ιντλίμπ να παραμένουν άκαρπες, τουλάχιστον προσώρας. Οχι τυχαία, η Ουάσινγκτον θέτει ουσιαστικά ως προϋπόθεση ρητές δεσμεύσεις για μη ενεργοποίηση των ρωσικών πυραύλων S-400, την οποία η Αγκυρα έχει προαναγγείλει για τον επόμενο μήνα…
«Εάν το συριακό καθεστώς και η Ρωσία αποτύχουν στην τήρηση των δεσμεύσεών τους για κατάπαυση του πυρός δεν θα διστάσουμε να πράξουμε τα δέοντα εναντίον τους», απείλησε εκ νέου χθες ο Τούρκος πρόεδρος, μιλώντας στην Κ.Ο. του κυβερνώντος AKP και, μέσω αυτού, στην τουρκική κοινή γνώμη. «Η προστασία των στρατιωτικών παρατηρητηρίων της Τουρκίας στην περιοχή», διακήρυξε για την Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας, «είναι αυτή τη στιγμή η ύψιστη προτεραιότητά μας».
Στην Αγκυρα εν τω μεταξύ συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις μεταξύ Τούρκων και Ρώσων αξιωματούχων, με κύριο αντικείμενο τις κοινές περιπολίες. Αυτές -βάσει της τελευταίας συμφωνίας μεταξύ των προέδρων Ρωσίας και Τουρκίας, Πούτιν και Ερντογάν- θα πρέπει να αρχίσουν την προσεχή Κυριακή κατά μήκος του M4. Του στρατηγικής σημασίας αυτοκινητοδρόμου, δηλαδή, που στον χάρτη διατρέχει οριζόντια την Ιντλίμπ. Εκατέρωθέν του έχει οριστεί ένας «διάδρομος ασφαλείας», βάθους 6 χλμ. σε κάθε πλευρά. Και πλέον πρακτικά οριοθετεί τα εδάφη ελέγχου του συριακού στρατού στα νότια και μία «γκρίζα» περιοχή στα βόρεια, όπου συνωστίζονται Τούρκοι στρατιώτες, οι μαχητές του μετώπου κατά του Ασαντ -ήτοι αντικαθεστωτικοί, μισθοφόροι και τζιχαντιστές- και εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι εκτοπισμένοι.
Εξ ου προφανώς και οι δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ότι οι τουρκικές δυνάμεις θα περιπολούν τον βόρειο τομέα του διαδρόμου ασφαλείας στον Μ4, ενώ οι Ρώσοι τον νότιο. Οι λεπτομέρειες μεταξύ των δυο πλευρών θα πρέπει να έχουν οριστικοποιηθεί μέχρι σήμερα, όπως ορίζεται στη συμφωνία Πούτιν-Ερντογάν. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν πολλά ασαφή σημεία.
Από το μέλλον των 12 τουρκικών στρατιωτικών παρατηρητηρίων -τα περισσότερα από τα οποία είναι περικυκλωμένα πια από τις συριακές και τις συμμαχικές τους δυνάμεις (βλ. Ρώσους και Ιρανούς)- έως το τι μέλλει γενέσθαι με τους εκτοπισμένους άμαχους, αλλά και με τους τζιχαντιστές, που μέχρι πρότινος είχαν στην Ιντλίμπ το «πάνω χέρι».
Ως προς τα επόμενα σχέδια της Αγκυρας, γράφει σε χθεσινό άρθρο του στη Hürriyet ο Σερκάν Ντεμιρτάς, «διπλωμάτες με γνώση της κατάστασης αφήνουν να εννοηθεί ότι το μπαλάκι βρίσκεται στο “γήπεδο” των ΗΠΑ και της Βρετανίας όσον αφορά την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στην Τουρκία με την ανάπτυξη συστοιχιών Patriot ή άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού».
«Οι προσδοκίες της Τουρκίας από την Ε.Ε., από την άλλη, είναι πιο περίπλοκες», παρατηρεί ο Τούρκος αρθρογράφος. Επιδίωξη της Αγκυρας, επισημαίνει, «είναι η αναθεώρηση της συμφωνίας του Μαρτίου του 2016 που θέτει το πλαίσιο της συνεργασίας με τις Βρυξέλλες για την αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος». Η Τουρκία πλέον αξιώνει όχι μόνον «επιτάχυνση από την Ε.Ε. της παροχής 3+3 δισεκατομμυρίων ευρώ υπό τη μορφή οικονομικής βοήθειας, βάσει της συμφωνίας του 2016», αναφέρει, «αλλά και πρόσθετο πακέτο οικονομικής αρωγής για την εξελισσόμενη κρίση στην Ιντλίμπ».
Ως προς αυτό, γράφει ο Ντεμιρτάς, «φαίνεται να χαράσσονται δυο παράλληλες δίοδοι. Η μία είναι μεταξύ του Τούρκου ΥΠΕΞ και του επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ, που θα εργαστούν πάνω σε έναν “οδικό χάρτη” μέχρι τις 26 Μαρτίου και τη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. Η δεύτερη αναμένεται να οριστεί από τον Ερντογάν, τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν και τη Γερμανίδα καγκελάριο Μέρκελ, σε σύνοδο που φέρεται να προγραμματίζεται στην Κωνσταντινούπολη, στις 17 Μαρτίου».
