«Είναι χειρότερο από την 24η Νοεμβρίου του 2015», σχολίασε χθες ο Τούρκος αναλυτής και πρώην στρατιωτικός σύμβουλος Μετίν Γκουρτζάν στο twitter, παραλληλίζοντας την τότε κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού Σουχόι από τους Τούρκους με το -χειρότερο μέσα σε μία ημέρα στα συριακά εδάφη- λουτρό αίματος στις τάξεις του τουρκικού στρατού, με τουλάχιστον 34 νεκρούς και 32 τραυματίες, από σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στη βορειοδυτική επαρχία Ιντλίμπ.
Επίθεση την οποία η Αγκυρα έσπευσε να αποδώσει στις συριακές δυνάμεις, απαντώντας με επιθέσεις κατά θέσεων των δυνάμεων του Σύρου προέδρου Ασαντ.
Η δε Μόσχα -ακλόνητη στο πλευρό της Δαμασκού- αρνήθηκε κάθε ευθύνη. Απέδωσε το λουτρό αίματος σε απουσία ενημέρωσης των Τούρκων για την ανάπτυξη στρατιωτών της στην περιοχή «ανάμεσα σε τζιχαντιστές».
Αφήνει τώρα ανοιχτό το ενδεχόμενο συνόδου κορυφής, «σύντομα», του Ρώσου προέδρου Πούτιν με τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν, όπως προέκυψε από τη χθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών, που τόνισαν την ανάγκη «λήψης μέτρων» για την εξομάλυνση της κρίσης.
Προς επίρρωση των προθέσεών της, πάντως, η Μόσχα στέλνει δύο πολεμικά πλοία, που φέρουν πυραύλους τύπου Kalibr στη Μεσόγειο, προς τις ακτές της Συρίας, την ώρα που το ΝΑΤΟ προσέφερε και πάλι χθες «τσάι και συμπάθεια» στην Τουρκία και οι ΗΠΑ παρέχουν στήριξη στα λόγια…
Τέλος προσθεσμίας
Ολα αυτά, παραμονή της σημερινής εκπνοής του τελεσίγραφου του Τούρκου προέδρου Ερντογάν για επέμβαση στην Ιντλίμπ απέναντι σε Σύρους και Ρώσους, την επομένη της αντεπίθεσης του υποστηριζόμενου από την Αγκυρα μετώπου κατά του Ασαντ -ήτοι αντικαθεστωτικοί, μισθοφόροι και τζιχαντιστές- στη στρατηγικής σημασίας πόλη Σαρακέμπ, και ενώ συνεχίζονταν στην Αγκυρα οι μετ’ εμποδίων ρωσο-τουρκικές συνομιλίες.
Κοντολογίς, η Αγκυρα βρίσκεται -από τις μέχρι σήμερα επιλογές της- στριμωγμένη από τη «στρατηγική σύμμαχο» Μόσχα στα συριακά (και στα λιβυκά) «σχοινιά». Και αναζητεί τώρα εναγωνίως «σανίδα» σωτηρίας, για να ενισχύσει τη θέση της για την επόμενη ημέρα, εκτός αλλά και εντός των τουρκικών συνόρων. Ετσι εξάλλου ερμηνεύονται:
(α) οι ωμοί εκβιασμοί Ερντογάν προς την Ε.Ε. με το προσφυγικό, ανοίγοντας από χθες (βάσει ανώνυμων πηγών για 72 ώρες) τα σύνορα και εντείνοντας τις πιέσεις στους Ευρωπαίους για στήριξη της αναθεωρητικής πολιτικής του,
(β) η οπορτουνιστική επαναπροσέγγιση της Αγκυρας με τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, για να εντείνει τις πιέσεις προς τη Μόσχα.
Επικαλούμενη αυθαίρετα το άρθρο 4 της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ (περί απειλής της εθνικής ασφάλειας, της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας), η Τουρκία αξίωσε, χθες, από τη Συμμαχία την επιβολή ζώνης απαγόρευσης των πτήσεων πάνω από την Ιντλίμπ, όπου τον έλεγχο έχουν οι Ρώσοι.
Με την ολοκλήρωση της χθεσινής έκτακτης συνόδου των πρέσβεων των χωρών – μελών, πάντως, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, αρκέστηκε στα λόγια. Αφενός μεν, κάλεσε τη Ρωσία και τη Συρία να τερματίσουν τις επιθέσεις στην Ιντλίμπ και «να δεσμευτούν πλήρως στις προσπάθειες που γίνονται υπό την ηγεσία του ΟΗΕ για να βρεθεί μια ειρηνική λύση στη σύγκρουση στη Συρία». Αφέτερου δε, επανέλαβε τα περί συμμαχικής αλληλεγγύης στην Τουρκία.
Οι συμμαχίες
Τον πήχη των προσδοκιών είχε ήδη θέσει νωρίτερα η πρέσβης των ΗΠΑ στο NATO, Κέι Μπέιλι Χάτσινσον. Οι εξελίξεις, ανέφερε, δείχνουν στην Τουρκία «ποιος είναι ο αξιόπιστος σύμμαχός της και ποιος όχι», καλώντας την Αγκυρα να κάνει πίσω στο θέμα των S-400.
Μέχρι και χθες το απόγευμα, πάντως -και ενώ ο Ερντογάν άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας τηλεφωνικής επικοινωνίας του με τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ-, η τουρκική κυβέρνηση δεν είχε αναιρέσει τις εξαγγελίες της για ενεργοποίηση των ρωσικών πυραύλων εντός του Απριλίου
Στο εσωτερικό της Τουρκίας, εν τω μεταξύ, όπου η κοινή γνώμη παραμένει διχασμένη, τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούσαν κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση της εθνοσυνέλευσης, αξιώνοντας από την κυβέρνηση εξηγήσεις.
Ο δε κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν, ο ακροδεξιός Ντεβλέτ Μπαχτσελί -από την κοινοβουλευτική στήριξη του οποίου εξαρτάται η μακροημέρευση της κυβέρνησης μειοψηφίας του AKP- πίεζε για ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση στην Ιντλίμπ.
«Εφεξής για την Τουρκία δεν υπάρχουν καλές επιλογές», παρατηρεί στους Financial Times ο Σινάρ Ουλγκέν, Τούρκος αναλυτής και πρώην διπλωμάτης. Η θέση της Ρωσίας είναι ο πλήρης έλεγχος της Συρίας από το καθεστώς Ασαντ, επισημαίνει στο πρακτορείο Reuters ο Ρώσος αναλυτής και πρώην διπλωμάτης Βλανίμτιρ Φρολόφ.
Μία εναλλακτική, αναφέρει, θα ήταν μια μικρή λωρίδα γης στην Ιντλίμπ, κατά μήκος των τουρκικών συνόρων, για τους εσωτερικά εκτοπισμένους Σύρους, η οποία θα ελέγχεται εν μέρει από τον Ερντογάν και θα περιπολείται από τους Ρώσους.
Η συνάντηση
Το αντάλλαγμα μιας τέτοιας υπαναχώρησης, παρατηρεί ο Μετίν Γκουρτζάν, θα ήταν η Αγκυρα να διατηρήσει -στην παρούσα φάση τουλάχιστον- τον έλεγχο των περιοχών που ήδη κατέχει στη βόρεια Συρία.
Και κάπως έτσι, εκτιμά ο Τούρκος αναλυτής Σονέρ Γκααπτάι, «θα δούμε το καθεστώς Ασαντ να καταλαμβάνει σημαντικά εδάφη και την Τουρκία να καταλήγει με πλήθος προσφύγων σε μια έκταση που θα εξελιχθεί σε συριακή εκδοχή της Λωρίδας της Γάζας».
Εκτός απροόπτου, τα πάντα φαίνεται ότι θα κριθούν στην επόμενη συνάντηση Πούτιν – Ερντογάν, εν μέσω πληροφοριών στην Αγκυρα ότι πιθανόν να διεξαχθεί, την ερχόμενη Παρασκευή, τριμερής σύνοδος κορυφής Ρωσίας – Τουρκίας – Ιράν, στο σχήμα της «Αστάνα»…
