Τροφή για σενάρια δίνει η συντριβή του Boeing

Διαστάσεις θρίλερ με διεθνείς πολιτικές προεκτάσεις λαμβάνει η πτώση του ουκρανικού Boeing 737-800 προχθές το πρωί κοντά στην Τεχεράνη που κόστισε τη ζωή σε 176 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους Ιρανούς και Ιρανοκαναδούς.

H χρονική συγκυρία της συντριβής του αεροπλάνου λίγο μετά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο της ιρανικής πρωτεύουσας -και κάποιες ώρες μετά την επίθεση του Ιράν με πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Ιράκ- έδωσε αμέσως τροφή για κάθε λογής σενάρια.

Κι ενώ φαινόταν να επικρατεί η εκδοχή της μηχανικής βλάβης, την οποία υποστηρίζει και η ιρανική πλευρά, από χθες άρχισε να γίνεται έντονα λόγος για κατά λάθος πλήγμα από πύραυλο.

Αμερικανικά ΜΜΕ, όπως η ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Νewsweek και το δίκτυο CBS, αλλά και η βρετανική The Guardian, ανέφεραν ανώνυμες μαρτυρίες Αμερικανών αξιωματούχων οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι οι Ιρανοί κατέρριψαν το αεροπλάνο από λάθος κάνοντας χρήση ρωσικού πυραύλου Tor.

Σύμφωνα μάλιστα με τις μαρτυρίες στο CBS, ένας δορυφόρος έπιασε το στίγμα από την εκτόξευση δύο πυραύλων και εν συνεχεία το στίγμα μιας έκρηξης.

Ο «ιρανικός πύραυλος»

Αργά χθες το βράδυ, η εφημερίδα New York Times ανήρτησε στην ιστοσελίδα της βίντεο -την αυθεντικότητα του οποίου είχε εξακριβώσει, αναφέρει- όπου «φαίνεται ιρανικός πύραυλος να χτυπά αεροσκάφος κοντά στο αεροδρόμιο της Τεχεράνης, στην περιοχή που το ουκρανικό αεροσκάφος σταμάτησε να εκπέμπει σήμα».

«Σημειώθηκε μικρή έκρηξη», γράφει η αμερικανική εφημερίδα, «αλλά το αεροσκάφος δεν εξερράγη, συνέχισε την πτήση του για μερικά λεπτά και φλεγόμενο άλλαξε πορεία επιστρέφοντας προς το αεροδρόμιο, προτού τελικά εκραγεί και συντριβεί».

Την εκδοχή της κατάρριψης από πύραυλο, την οποία καταρρίπτει κατηγορηματικά το Ιράν, είχε αναφέρει νωρίτερα και ο γραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας και Αμυνας της Ουκρανίας Αλέξι Ντανίλοφ εκθέτοντας τα τέσσερα πιθανότερα σενάρια για τα αίτια της συντριβής με ανάρτησή του στο Facebook: πλήγμα από πύραυλο, σύγκρουση, έκρηξη του κινητήρα ή τρομοκρατική ενέργεια.

Η «φημολογία» ότι το ουκρανικό αεροσκάφος που συνετρίβη την Τετάρτη κοντά στην Τεχεράνη μπορεί να χτυπήθηκε από πύραυλο «δεν έχει καμία λογική», δήλωσαν χθες οι ιρανικές αρχές. O δε εκπρόσωπος των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Αμπολφαζί Σεκαρτσί απόδωσε τις σχετικές φήμες σε «ψυχολογικό πόλεμο που εκπορεύεται από ομάδες της αντιπολίτευσης που δρουν στο εξωτερικό».

Η έκθεση του Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας του Ιράν σχετικά με τη συντριβή επικαλείται μάρτυρες που βρίσκονταν στο έδαφος και άλλους που επέβαιναν σε διερχόμενο αεροσκάφος, σύμφωνα με τους οποίους το αεροπλάνο είχε πιάσει φωτιά ενώ βρισκόταν στον αέρα.

Οπως αναφέρεται, το ηλικίας τριών ετών αεροσκάφος, το οποίο είχε την τελευταία προγραμματισμένη συντήρηση τη Δευτέρα, αντιμετώπισε αδιευκρίνιστο μέχρι στιγμής τεχνικό πρόβλημα λίγο μετά την απογείωση και έκανε αναστροφή προς ένα κοντινό αεροδρόμιο προτού συντριβεί. Σημειώνεται επίσης ότι δεν υπήρχε επικοινωνία με τον πιλότο μέσω ασυρμάτου.

Την εκδοχή της μηχανικής βλάβης και συγκεκριμένα στον κινητήρα υιοθετούσαν πάντως και αξιωματούχοι των υπηρεσιών ασφαλείας τριών δυτικών κρατών -τρεις Αμερικανοί, ένας Ευρωπαίος κι ένας Καναδός- που μίλησαν στο Reuters σε καθεστώς ανωνυμίας. Η πρώτη τους εκτίμηση ήταν πως προέκυψε βλάβη στον κινητήρα και ότι το Boeing δεν κατερρίφθη από κάποιον πύραυλο.

Το ζήτημα πάντως έχει γίνει ήδη πολιτικό. Αναπόφευκτα εξάλλου, λόγω της συγκυρίας με τη σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν εδώ και πολλά χρόνια. Ο Αμερικανός πρόεδρος έσπευσε χθες να υιοθετήσει την εκδοχή της κατάρριψης. «Είναι τραγικό. Ισως κάποιος από την άλλη πλευρά έκανε ένα λάθος. Δεν φταίει το δικό μας σύστημα. Οχι. Δεν έχει σχέση με εμάς», είπε χθες ο Ντόναλντ Τραμπ όταν ρωτήθηκε για τη συντριβή του ουκρανικού Boeing.

Καναδοί ειδικοί

Τη σκυτάλη στη συνέχεια πήρε ο πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τριντό, ο οποίος σε δημόσια δήλωσή του χθες είπε ότι η χώρα του έχει «πληροφορίες από διάφορες πηγές σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν κατέρριψε το ουκρανικό αεροπλάνο». Ο Τριντό πρόσθεσε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να μεταβούν Καναδοί ειδικοί στο Ιράν και έκλεισε λέγοντας: «Θέλουμε την αλήθεια και δεν θα σταματήσουμε ώσπου να τη βρούμε».

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος κήρυξε τη χθεσινή ημέρα εθνικού πένθους για τη χώρα, ζήτησε να μη γίνονται προσπάθειες χειραγώγησης και να μη διαδίδονται φήμες, θεωρίες συνωμοσίας και πρόωρες εκτιμήσεις για το δυστύχημα. Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση προς όλους τους διεθνείς εταίρους της Ουκρανίας να παράσχουν οποιαδήποτε πληροφορία θα μπορούσε να βοηθήσει στις έρευνες.