Λίγες ημέρες μετά την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας ότι η Τουρκία εξαπατά Σύρους πρόσφυγες που έχουν ζητήσει καταφύγιο στα εδάφη της για να επιστρέψουν πίσω, το BBC παρουσίασε ρεπορτάζ στο οποίο καταγράφει τις καταγγελίες προσφύγων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τους έχει δοθεί διορία για να εγκαταλείψουν τη χώρα και να επιστρέψουν στην εμπόλεμη πατρίδα τους.
Οι άνδρες πρόσφυγες, που άλλοι μιλούν φανερά και άλλοι με τα πρόσωπά τους καλυμμένα, γιατί φοβούνται, αναφέρουν ότι τους έχει ζητηθεί να «φύγουν οικειοθελώς», αφήνοντας πίσω τα παιδιά και τις συζύγους τους. Μάλιστα, τους προειδοποιούν ότι αν δεν το κάνουν, τότε θα απελαθούν.
Η ιστορία που κυριαρχεί είναι αυτή του Μουσταφά, ο οποίος καταγγέλλει ότι έχασε τον γιο του, Χισάμ, ο οποίος είχε ήδη απελαθεί από την Τουρκία. Ο Χισάμ έχασε τη ζωή του προσπαθώντας να επιστρέψει στην Τουρκία. Το πυροβόλησαν και τον σκότωσαν ενώ περνούσε τα σύνορα.
Ο πατέρας του, που πλέον έχει αναλάβει την ανατροφή των τριών παιδιών του Χισάμ, λέει ότι για τον θάνατο του γιου του τον ενημέρωσε ένας Τούρκος στρατιώτης, με κουκούλα και αλεξίσφαιρη ασπίδα, που πήγε να τον βρει στο σπίτι του.
Ο Μουσταφά εξηγεί ότι αν αναγκαστεί να φύγει κι εκείνος, τότε η ίδια μοίρα περιμένει ολόκληρη την οικογένειά του, ενώ καταγγέλλει ότι οι διαδικασίες ασύλου και μετεγκατάστασης σε άλλες χώρες αργούν πάρα πολύ. «Μας περιμένει ο θάνατος, ένας αργός θάνατος», λέει.
Άλλοι πρόσφυγες, νέοι άνδρες που κρύβουν τα πρόσωπά τους, λένε ότι έχουν ειδοποιηθεί να φύγουν και ότι θα αναγκαστούν να αφήσουν στην Τουρκία τις οικογένειές τους.
Ένας άλλος υποστηρίζει ότι τον απέλασαν στην εμπόλεμη Ιντλίμπ, ενώ είχε κάνει αίτηση για παροχή ασύλου. «Οι τουρκικές αρχές δεν επιτρέπουν σε κανέναν να πλησιάσει τα σύνορά της από τη Συρία», λέει. «Δεν έχουμε τρόπο να πάμε με νόμιμο τρόπο να δούμε τις οικογένειές μας που είναι εκεί, άρα θα πρέπει να διακινδυνέψουμε τη ζωή μας».
«Θα προσπαθήσω να επιστρέψω στην Τουρκία, ακόμη και αν χάσω τη ζωή μου», λέει.
Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας
Στα μέσα Οκτωβρίου, η Διεθνής Αμνηστία έδωσε στη δημοσιότητα έκθεση, στην οποία αναφέρει ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί είτε απειλές είτε παραπλάνηση για να απελαύνει Σύρους πρόσφυγες.
Όπως καταγγέλλει, άνθρωποι που είχαν υποστεί ξυλοδαρμό και τους φόρεσαν χειροπέδες, φορτώθηκαν σε λεωφορεία και εστάλησαν πίσω στη Συρία, ενώ άλλοι εξαναγκάστηκαν να υπογράψουν ότι «οικειοθελώς» επιστρέφουν στην πατρίδα τους για να εφοδιαστούν με κουβέρτες και σκεπάσματα.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει καταγράψει τουλάχιστον 20 περιπτώσεις βίαιων απελάσεων από την Τουρκία στη Συρία. Στην Τουρκία βρίσκονται αυτήν τη στιγμή περίπου 3,7 εκατομμύρια Σύροι πρόσφυγες.
Η τουρκική κυβέρνηση, που επιδιώκει να δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλείας» πλάτους 30 χλμ. στο συριακό έδαφος, έχει δηλώσει ότι θέλει να εγκαταστήσει εκεί περίπου 2 εκατομμύρια από τους πρόσφυγες που φιλοξενεί. Και όλα αυτά ενώ έχει συμφωνήσει με την Ε.Ε. να τους φιλοξενεί, λαμβάνοντας συνολικά 6 δισ. ευρώ από τις Βρυξέλλες.
Η ασφαλής εκτίμηση είναι ότι προσπαθεί να στείλει εκεί τους πρόσφυγες, αφού εκδιώξει από εκεί τους Κούρδους ώστε να δημιουργήσει μια ανθρώπινη ασπίδα για να προστατευτεί -όπως διατείνεται- από τους «τρομοκράτες» Κούρδους που την απειλούν.
Οι καταγγελίες για τις απελάσεις, την ώρα που η εκεχειρία που έχει συμφωνηθεί είναι πολύ εύθραυστη, έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία. Οι τουρκικές αρχές υποστηρίζουν ότι περίπου 315.000 άνθρωποι έχουν επιστρέψει στη Συρία σε εθελοντική βάση. Ωστόσο, αρκετοί από όσους μίλησαν στους εκπροσώπους της Διεθνούς Αμνηστίας καταγγέλλουν ότι εξαναγκάστηκαν υπογράψουν τις δηλώσεις εθελοντικής επιστροφής, είτε λόγω απειλών ότι θα τους πάνε φυλακή είτε έπειτα από ξυλοδαρμούς.
Κάποιοι επίσης είπαν ότι εξαπατήθηκαν και ότι νόμιζαν ότι υπέγραψαν μια βεβαίωση ότι παρέλαβαν από τις αρχές κουβέρτες και σκεπάσματα, αλλά τελικά ήταν έγγραφα «εθελοντικής επιστροφής στη Συρία».
Η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει ότι δεν υπάρχουν επίσημα στατιστικά για τον αριθμό των απελάσεων, αλλά σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει από τις συνεντεύξεις με τους πρόσφυγες, πρέπει να είναι εκατοντάδες.
Επίσης, εκφράζει την οργή της για την απόφαση Τραμπ να αποσύρει τις κυρώσεις προς την Άγκυρα που είχε επιβάλει μετά την εισβολή στη Συρία, επειδή δέχθηκε να κάνει ανακωχή, λέγοντας ότι δεν είναι δυνατόν να επιβραβεύεται η τουρκική κυβέρνηση για τις παράνομες ενέργειές της.
