Ο Χαρίρι έφυγε, το χάος παραμένει

Ο κόμπος έφτασε στο χτένι για τον λαό του Λιβάνου. Ενώ όμως ο πολυήμερος αντικυβερνητικός ξεσηκωμός οδηγούσε χθες στην παραίτηση του σουνίτη πρωθυπουργού (και ζάπλουτου επιχειρηματία) Σάαντ Χαρίρι, η αβεβαιότητα για την επόμενη μέρα εντείνεται εν μέσω του πολιτικού κενού που δημιουργείται ντε φάκτο αλλά και της οικονομικής κρίσης που χτυπάει κόκκινο σε μια χώρα η οποία παραμένει εγκλωβισμένη στις συμπληγάδες της περιφερειακής αντιπαλότητας μεταξύ της σουνιτικής Σαουδικής Αραβίας και του σιιτικού Ιράν, που επηρεάζουν καταλυτικά τα τεκταινόμενα βάσει των δικών τους γεωπολιτικών συμφερόντων.

Πέρα από απαυδισμένοι με την πολιτική ελίτ που κυβερνά επί τρεις δεκαετίες, οι Λιβανέζοι δείχνουν πια αποφασισμένοι να υπερβούν τις εθνοτικές και θρησκευτικές διαχωριστικές γραμμές και να διεκδικήσουν δυναμικά την επίτευξη μιας πρωτόγνωρης εθνικής ενότητας.

Υποστηρίζοντας πως οι προσπάθειές του για εκτόνωση της λαϊκής οργής έπεσαν σε «αδιέξοδο», ο (φίλα προσκείμενος στο Ριάντ) Χαρίρι ανήγγειλε χθες μέσω τηλεοπτικού διαγγέλματος πως παραιτείται από την πρωθυπουργία. «Επί δεκατρείς μέρες, ο λιβανέζικος λαός περίμενε μια απόφαση για πολιτική λύση που θα σταματούσε την επιδείνωση [της κατάστασης]» υπογράμμισε, κρίνοντας αναγκαίο, όπως είπε, να υπάρξει στη χώρα «ένα μεγάλο σοκ για να επιλυθεί η κρίση».

Τα οικονομικά μέτρα και οι αλλαγές υπουργών που είχε εξαγγείλει άλλωστε -υπό την πίεση του παλλαϊκού κύματος διαμαρτυρίας που προκάλεσε και παράλυση στη χώρα λόγω του πολυήμερου κλεισίματος τραπεζών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων- θεωρήθηκαν από τους διαδηλωτές «πολύ λίγα, πολύ αργά». Κι ενώ πανηγύρισαν εύλογα για αυτή την πρώτη νίκη τους, πολλοί έσπευσαν να τονίσουν πως οι κακοδαιμονίες στη χώρα και δη στο πολιτικό της σύστημα είναι πολύ βαθύτερες.

«Ο κόσμος πρέπει τώρα να επικεντρωθεί στην εξεύρεση εναλλακτικής λύσης» επισήμανε ένας 33χρονος διαδηλωτής. «Το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στο σύστημα λήψης αποφάσεων και στη σχέση μεταξύ πολίτη και κράτους».

Το αντικυβερνητικό κίνημα εξάλλου, στο οποίο συμμετέχουν κατά κόρον νέοι άνθρωποι γεννημένοι μετά τον εμφύλιο πόλεμο (1975-1990), ζητά την απομάκρυνση σύσσωμης της κυβερνώσας πολιτικής ελίτ, κατηγορώντας την για ενδημική διαφθορά, νεποτισμό και ανικανότητα, που έχουν φέρει πλέον την εθνική οικονομία στα πρόθυρα της κατάρρευσης και το δημόσιο χρέος σε δυσθεώρητα ύψη.

Ξέσπασμα βίας

Η παραίτηση του Χαρίρι συνέπεσε πάντως με ένα από τα χειρότερα ξεσπάσματα βίας που έχουν σημαδέψει τις -ειρηνικές σε γενικές γραμμές ώς τώρα- κινητοποιήσεις, προμηνύοντας ενδεχομένως κι άλλες δυσάρεστες εξελίξεις. Οπαδοί της σιιτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ (φίλα προσκείμενης στην Τεχεράνη) και του σιιτικού κόμματος Αμάλ επιτέθηκαν χθες με αγριότητα στον αυτοσχέδιο καταυλισμό αντικυβερνητικών διαδηλωτών στο κέντρο της Βηρυτού, ξυλοκοπώντας τους άοπλους παριστάμενους με καδρόνια και μεταλλικές ράβδους ενόσω πυρπολούσαν τις σκηνές τους. Δυνάμεις ασφαλείας προσπάθησαν να διαλύσουν το πλήθος με δακρυγόνα, αλλά το κακό είχε γίνει.

Διόλου τυχαία, είχε προηγηθεί η σκλήρυνση της στάσης της Χεζμπολάχ απέναντι στο κίνημα διαμαρτυρίας. Ο πανίσχυρος ηγέτης της Χασάν Νασράλα προειδοποιούσε λίγες μέρες νωρίτερα πως οι λαϊκές κινητοποιήσεις έχουν πολιτικοποιηθεί και απειλούν πλέον να προκαλέσουν γενικευμένο χάος ή και νέο εμφύλιο πόλεμο.

Κατήγγειλε μάλιστα πως οι διαδηλωτές χειραγωγούνται και χρηματοδοτούνται από ξένες δυνάμεις, τις οποίες δεν κατονόμασε. Η Χεζμπολάχ, που συμμετέχει στην κυβέρνηση, είχε συμφωνήσει αρχικά με το σχέδιο μεταρρυθμίσεων του Χαρίρι, επιδιώκοντας την παραμονή του στην εξουσία.

Προφανώς όμως οι συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις θέτουν σε δοκιμασία την παντοκρατορία της στη χώρα. Θυμίζουμε πως το κίνημα διαμαρτυρίας πυροδοτήθηκε στις 17 Οκτώβρη με αφορμή αύξηση στη φορολογία μιας εφαρμογής κινητών τηλεφώνων που αποδείχτηκε θρυαλλίδα για γενικό ξεσηκωμό με πολύ ευρύτερα αιτήματα.