Η Μόσχα σε ρόλο τελικού ρυθμιστή στη Συρία

Με διακύβευμα τη συνολική διευθέτηση του συριακού -μέσω του ενδοσυριακού διαλόγου υπό τον ισχυροποιημένο πρόεδρο Ασαντ και με έξωθεν πατρωνία από τη μια, του διαμοιρασμού ζωνών ελέγχου μεταξύ εγγυητριών δυνάμεων από την άλλη-, γίνεται σήμερα στο Σότσι η κρίσιμη συνάντηση μεταξύ των προέδρων Ρωσίας και Τουρκίας, Πούτιν και Ερντογάν.

Αυτά, με φόντο: (α) τη θολή αμερικανο-τουρκική συμφωνία και τη «χάρτινη» κατάπαυση του πυρός που λήγει απόψε το βράδυ στη βορειοανατολική Συρία, (β) την άρον άρον αποχώρηση των Αμερικανών στρατιωτών από την περιοχή με κατεύθυνση το δυτικό Ιράκ -χθες υπό τον κλοιό εξοργισμένων Κούρδων στο Καμισλί, εν μέσω «βροχής» από πέτρες και πατάτες-, όχι όμως και από τα πετρελαιοπαραγωγά ανατολικά εδάφη της Συρίας, όπως προανήγγειλε ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ, Μαρκ Εσπερ.

Παραμονή της ρωσο-τουρκικής συνόδου κορυφής, η Μόσχα -σε ρόλο τελικού ρυθμιστή- έστειλε χθες μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Ο μεν υπουργός Αμυνας, Σεργκέι Σόιγκου, τόνισε ότι η Ρωσία ελπίζει πως ο συντονισμός της με τις ΗΠΑ και την Τουρκία στη Συρία θα βοηθήσει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή, ανάγοντας σε θέμα μείζονος προτεραιότητας την προστασία των φυλακών όπου κρατούνται τζιχαντιστές του «Ισλαμικού κράτους».

Ο δε Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, διεμήνυσε ότι η Ρωσία αφενός στηρίζει την αναθεώρηση της προ 20ετίας συρο-τουρκικής συμφωνίας των Αδάνων για την ασφάλεια της μεθορίου, αφετέρου θεωρεί πως «όλες οι κουρδικές δομές στη συριακή επικράτεια θα πρέπει να καλύπτονται από το συριακό Σύνταγμα, έτσι ώστε να μην υπάρχουν παράνομες ένοπλες ομάδες και καμία απειλή για την ασφάλεια της Τουρκίας».

Στο μεσοδιάστημα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε χθες τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν και τον Ισραηλινό υπηρεσιακό πρωθυπουργό Νετανιάχου, ενώ ο Ταγίπ Ερντογάν συνέχιζε τις απειλές και τις εθνικιστικές κορόνες. Χθες, ο Τούρκος πρόεδρος αμφισβήτησε εκ νέου τη Συνθήκη της Λωζάννης. Επέμεινε στα νεο-οθωμανικά του σχέδια για τουρκικό έλεγχο σε μια «ζώνη ασφαλείας» καθ’ όλο το μήκος της μεθορίου με τη βορειοανατολική Συρία.

Και κατηγόρησε όσες χώρες του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. επικρίνουν την τουρκική εισβολή (όπως τη χαρακτήρισε χθες δημόσια και ο Γερμανός ΥΠΕΞ, Χάικο Μάας) ότι «συντάσσονται με τους τρομοκράτες». «Θα συζητήσουμε αυτή τη διαδικασία με τον Πούτιν», τόνισε ο Ερντογάν, «και στη συνέχεια θα λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα».

Οι Κούρδοι της Συρίας από την πλευρά τους καταγγέλλουν την Τουρκία για συνεχείς παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός, παρά τη συνεχιζόμενη αποχώρηση της YPG από τα βόρεια μεθοριακά μέτωπα, μήκους 120 χλμ. και βάθους 32 χλμ. Κατηγορούν τις ΗΠΑ για ανοχή απέναντι στην Αγκυρα. Και ζητούν την ανάπτυξη «διεθνούς μηχανισμού» για την προστασία όσων Κούρδων κατοίκων μένουν πίσω.

Ζητούν παρατηρητές

Με ανακοίνωσή του, το Συριακό Δημοκρατικό Συμβούλιο (πολιτική πτέρυγα του κουρδο-αραβικού συνασπισμού SDF) κάλεσε τον ΟΗΕ, τον Αραβικό Σύνδεσμο και τις ΗΠΑ -τις τελευταίες «ως μεσολαβητή της συμφωνίας» με την Αγκυρα, όπως αναφέρει- «να στείλουν άμεσα διεθνείς παρατηρητές» ώστε «να γίνει μόνιμη η κατάπαυση του πυρός» και να «αποχωρήσει πλήρως ο κατοχικός στρατός της Τουρκίας».

Χθες, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ -στενός σύμμαχος αλλά και όψιμος επικριτής του Αμερικανού προέδρου- ανέφερε μάλιστα ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι προετοιμασμένος να χρησιμοποιήσει την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ πάνω από μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, υπό τον έλεγχο διεθνών δυνάμεων.

Με την ευκαιρία, δήλωσε πεπεισμένος ότι οι ΗΠΑ και οι Κούρδοι της Συρίας μπορούν να συνεργαστούν για τον εκσυγχρονισμό των πετρελαιοπηγών στα συριακά εδάφη, με τα έσοδα να πηγαίνουν στους Κούρδους.