«Σιγοβράζει» ο Κόλπος με… βαλβίδα τον ΟΗΕ

Με «μαστίγιο και καρότο» απαντά το Ιράν στην απόφαση των ΗΠΑ να στείλουν νέες στρατιωτικές ενισχύσεις στην περιοχή του Κόλπου (προς ενίσχυση -όπως ανακοινώθηκε- της σαουδαραβικής αεράμυνας μετά τις επιθέσεις στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Aramco), την ώρα που το επίκεντρο των διπλωματικών εξελίξεων μεταφέρεται αυτήν την εβδομάδα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη.

«Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να παραβιάσει τα σύνορά μας» διακήρυξε χθες ο Ιρανός πρόεδρος Ρουχανί, μιλώντας από βήματος μεγάλης στρατιωτικής παρέλασης στην Τεχεράνη επ’ αφορμή της 39ης επετείου από την έναρξη του οκταετούς πολέμου με το Ιράκ και σε μια σαφή επίδειξη ισχύος. «Η δε παρουσία σας ανέκαθεν ήταν καταστροφή γι’ αυτήν την περιοχή κι όσο περισσότερο απομακρυνθείτε από τα κράτη μας, τόσο περισσότερη ασφάλεια θα έχει η περιοχή μας» διεμήνυσε προς τη Δύση.

«Σε αυτήν την ευαίσθητη περίοδο ιστορικής σημασίας», αντέτεινε o Χασάν Ρουχανί, «ανακοινώνουμε στους γείτονές μας ότι τους τείνουμε χείρα φιλίας και αδελφοσύνης».

Προς τούτο μάλιστα ο Ιρανός πρόεδρος προανήγγειλε ότι η χώρα του θα παρουσιάσει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ένα σχέδιο περιφερειακής συνεργασίας με την ονομασία «Ελπίδα», που θα εγγυάται «με τη βοήθεια των χωρών της περιοχής» την ασφάλεια του Κόλπου, του Στενού του Oρμούζ και της θάλασσας του Ομάν: από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές διόδους διεθνώς, κυρίως ως προς τις εξαγωγές πετρελαίου και παραγώγων.

Στον αντίποδα, η Σαουδική Αραβία εμμένει στις γνωστές θέσεις. Εάν η έρευνα αποδείξει ότι η επίθεση της 14ης Σεπτεμβρίου στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Aramco εξαπολύθηκε από το έδαφος του Ιράν, το Ριάντ θα τη θεωρήσει πράξη πολέμου, αν και τώρα αναζητεί ειρηνική λύση, τόνισε στο δίκτυο CNN ο Σαουδάραβας υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων, Aντελ αλ Τζουμπέιρ.

Κάλεσε, δε, τους Ευρωπαίους να αλλάξουν στάση απέναντι στους Ιρανούς – «το να προσπαθούμε να τους δώσουμε γραμμή πίστωσης», τόνισε χαρακτηριστικά, «απλώς τους ενθαρρύνει».

Μουδιασμένη ήταν εν τω μεταξύ η αντίδραση του Ριάντ και στην ανακοίνωση των φιλοϊρανών ανταρτών της Υεμένης, Χούθι (που εξ αρχής ανέλαβαν την ευθύνη για την επίθεση στις εγκαταστάσεις της Aramco) ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο να σταματήσουν τα πλήγματα κατά στόχων στη Σαουδική Αραβία στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής πρωτοβουλίας για τον τερματισμό του καταστροφικού πολέμου που μαίνεται στη χώρα τους εδώ και πέντε χρόνια.

«Θα πρέπει να κριθούν από τις πράξεις και όχι από τα λόγια τους» ήταν η λακωνική απάντηση του Ριάντ, που δεν ξεκαθάρισε τη δική του στάση.

Αμφίσημη παραμένει και η στάση του Λευκού Οίκου απέναντι στην Τεχεράνη. «Προφανώς οι Ιρανοί είναι αιμοδιψείς και επιδιώκουν τον πόλεμο» ανέφερε χθες στο δίκτυο CBS ο -άρτι αφιχθείς από το Ριάντ- Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο.

Ωστόσο ο πρόεδρος Τραμπ «θα ήθελε μια διπλωματική λύση» τόνισε σε έτερη χθεσινή συνέντευξή του στο Fox News. «Αποστολή μας είναι να αποφευχθεί ο πόλεμος» πρόσθεσε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, χαρακτηρίζοντας μέσο «αποτροπής και άμυνας» την αποστολή στρατιωτικών ενισχύσεων στον Κόλπο. Δήλωσε πάντως πεπεισμένος ότι ο Τραμπ θα αναλάμβανε δράση, εάν τα αποτρεπτικά μέτρα δεν απέδιδαν καρπούς.

Υπό το βάρος των τελευταίων εξελίξεων, η προοπτική μιας συνάντηση μεταξύ Τραμπ και Ρουχανί στο περιθώριο της Γ.Σ. του ΟΗΕ θεωρείται ήδη μακρινή -αν και δεν θα πρέπει να αποκλειστούν τυχόν εκπλήξεις. Ολοένα και περισσότεροι αναλυτές ωστόσο εκτιμούν ότι ο πρόεδρος του «Πρώτα η Αμερική» πιθανόν θα βρεθεί διπλωματικά απομονωμένος στη Νέα Υόρκη, καθώς διατηρεί πολλά μέτωπα ανοιχτά: από τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα και τις αντίστοιχες απειλές κατά της Ε.Ε. έως τις άλυτες κρίσεις στη Συρία, στη Β. Κορέα, στο Αφγανιστάν, στο Παλαιστινιακό και φυσικά στο Ιράν.

«Στο παρελθόν (ο Τραμπ) υποστήριζε ότι κάθε χώρα πρέπει να ενεργεί αποκλειστικά βάσει των δικών της συμφερόντων κι ότι η αμερικανική ισχύς, συνδυαστικά με τη διαπραγματευτική δεξιότητά της, θα ενίσχυε την δύναμη των ΗΠΑ» παρατηρεί στο πρακτορείο AP o Τζον Ατλερμαν, διευθυντής του προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών. «Τώρα, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο (Αμερικανός) πρόεδρος χρειάζεται πραγματικά συμμάχους», κυρίως «ως προς το Ιράν», επισημαίνει.

Στην καλύτερη των περιπτώσεων, εκτιμά, το Ιράν θα σταματήσει τις αποσταθεροποιητικές ενέργειες στη Μέση Ανατολή, θα τεθούν νέα όρια στο πυρηνικό του πρόγραμμα και θα υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια στο πρόγραμμα κατασκευής πυραύλων. Οσο για το χειρότερο σενάριο; Αυτό θα ήταν ο Τραμπ να αποξενώσει τους συμμάχους του, υπογραμμίζει ο Αμερικανός αναλυτής, και το Ιράν να εξαπολύσει κι άλλες επιθέσεις…