Το μεν περιστατικό παραμένει θολό, η δε συγκυρία «ομιχλώδης». Εν μέσω διαρκούς κλιμάκωσης της έντασης με το Ιράν κι ενώ οι ΗΠΑ προωθούν τη συγκρότηση στρατιωτικού συνασπισμού «που θα εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας» στον Κόλπο, το Λονδίνο κατήγγειλε χθες προσπάθεια παρεμπόδισης του βρετανικού δεξαμενόπλοιου «British Heritage» από ιρανικά σκάφη στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Τελικά, ανέφερε, το επεισόδιο απετράπη χάρη στην παρέμβαση συνοδευτικής φρεγάτας του βρετανικού πολεμικού ναυτικού. Η Τεχεράνη διαψεύδει.
Οι Φρουροί της Επανάστασης αρνήθηκαν κάθε ανάμιξη, τονίζοντας ότι δεν είχαν λάβει σχετική εντολή κι ότι, εάν είχαν κληθεί να καταλάβουν ένα πλοίο, θα το είχαν κάνει «αποφασιστικά και γρήγορα».
«Ανάξιες λόγου» χαρακτήρισε τις βρετανικές καταγγελίες ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, αποδίδοντας στο Λονδίνο σκοπιμότητα «για τη δημιουργία έντασης».
Η προειδοποίηση
Ενα 24ωρο νωρίτερα πάντως, ο Ιρανός πρόεδρος Ρουχανί είχε προειδοποιήσει ανοιχτά τη Βρετανία με «συνέπειες» για την κατάσχεση του ιρανικού δεξαμενόπλοιου «Grace-1» από τις βρετανικές αρχές στο Γιβραλτάρ, προ εβδομάδας, κατόπιν αμερικανικού αιτήματος και βάσει υποψίας ότι μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο στη Συρία. Κατηγορία που η Τεχεράνη επίσης έχει διαψεύσει.
Παραδόξως (;) μέχρι χθες το απόγευμα η Ουάσινγκτον δεν είχε σπεύσει να πάρει θέση στις βρετανικές καταγγελίες. Ανωνύμως, Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το περιστατικό έχει καταγραφεί από αεροσκάφος των ΗΠΑ που πετούσε στην περιοχή.
Ωστόσο, ώρες μετά την ανακοίνωση του Λονδίνου, το υλικό δεν είχε δοθεί στη δημοσιότητα. Οι εξελίξεις έδειχναν πάντως το απόγευμα να πυκνώνουν, με ανακοίνωση για σύλληψη του Ινδού καπετάνιου του «Grace-1» από τις βρετανικές αρχές του Γιβραλτάρ, καθώς και του πρώτου αξιωματικού του πλοίου, μία εβδομάδα μετά την κατάσχεση του ιρανικού δεξαμενόπλοιου.
Σε αυτοσυγκράτηση κάλεσαν όλες τις πλευρές η Ρωσία και η Κίνα, που μαζί με τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία παραμένουν ενεργά συνυπογράφοντα μέρη της διεθνούς συμφωνίας του 2015 (JCOPA) για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, παρά την περυσινή αποχώρηση των ΗΠΑ.
«Θα πρέπει να διασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στον Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ», υπογράμμισε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, τονίζοντας ότι «οι κίνδυνοι να υπάρξει άμεση σύγκρουση έχουν αυξηθεί τον τελευταίο καιρό» και κατηγορώντας ευθέως την Ουάσινγκτον πως «έκανε τα πάντα για να διατηρηθεί αυτή η κρίση».
Τα αντίμετρα
Προς επίρρωση, ρεπορτάζ της Wall Street Journal αναφέρει ότι μεταξύ των πρόσθετων κυρώσεων που εξετάζουν οι ΗΠΑ σε βάρος του Ιράν -όπως προανήγγειλε προχθές ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, μέσω Twitter- συγκαταλέγονται αντίμετρα κατά φορέων που συνεχίζουν τις συναλλαγές με το Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού μηχανισμού INSTEX.
Η εφαρμογή του τελευταίου παραμένει επί του πρακτέου προβληματική, με το Ιράν να εντείνει συνεχώς τις πιέσεις στους Ευρωπαίους, με τελεσίγραφα, σταδιακή παραβίαση των όρων της JCOPA και απειλές για πλήρη αποχώρηση από τη διεθνή συμφωνία.
Μόλις χθες πάντως, ο εκπρόσωπος της (απερχόμενης) επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, ανακοίνωσε ότι σημειώνεται πρόοδος στο θέμα, τονίζοντας ότι τουλάχιστον 10 κράτη-μέλη της Ε.Ε. μετέχουν ήδη στον INSTEX και ότι «αναμένεται να κάνουν το ίδιο ακόμη περισσότερες χώρες, ακόμη και εκτός Ε.Ε.». Προοπτική στην οποία ρίχνουν τώρα πάντως βαριά σκιά οι καταγγελίες του Λονδίνου…
