«ΔΕΝ παραβιάσαμε τη #JCPOA», επέμεινε ο Ιρανός ΥΠΕΞ Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ στο twitter, λίγο αφότου η Τεχεράνη ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι υπερέβη τελικά το όριο των 300 κιλών σε αποθέματα χαμηλού εμπλουτισμού ουρανίου, το οποίο όριζε η διεθνής συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα του 2015 (γνωστή ως JCPOA).
«Η παράγραφος 36 εξηγεί το γιατί», συμπλήρωσε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, δείχνοντας ως αιτία «την αποχώρηση των ΗΠΑ» προ έτους από τη συμφωνία, την οποία συνεχίζουν να στηρίζουν η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία από πλευράς Ε.Ε., μαζί με τη Ρωσία και την Κίνα (αναφερόμενες σε σύνολο ως Ε3+2).
«Μόλις οι E3 συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις τους, θα αναιρέσουμε», κατέληξε ο Ζαρίφ, πετώντας πρακτικά το μπαλάκι πίσω στους Ευρωπαίους, κατ’ αρχάς για αποτελεσματική ενεργοποίηση του μηχανισμού οικονομικών συναλλαγών INSTEX και, κατ’ επέκταση, για έμπρακτη στήριξη της ιρανικής οικονομίας απέναντι στις ολοένα και πιο ασφυκτικές αμερικανικές κυρώσεις.
Εν μέσω ρωσικών και κινεζικών παραινέσεων προς το Ιράν για αυτοσυγκράτηση, οι Ευρωπαίοι τηρούν προσώρας μουδιασμένη στάση αναμονής, αποφεύγοντας κάθε σχόλιο για την τύχη της JCPOA. «Να ανακαλέσει άμεσα» την υπέρβαση του ορίου και «να απόσχει από οποιοδήποτε πρόσθετο μέτρο» κάλεσε χθες την Τεχεράνη ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν. «Εάν το Ιράν παραβιάσει [τη συμφωνία], τότε αποχωρούμε κι εμείς», διεμήνυσε εκ μέρος του Λονδίνου ο Βρετανός ΥΠΕΞ, Τζέρεμι Χαντ.
Προς το παρόν, η κίνηση του Ιράν είναι πολιτική και αποσκοπεί στην άσκηση πιέσεων κυρίως στην Ε.Ε., εκτιμά ο Ντάριλ Κίμπαλ, επικεφαλής της Ενωσης Ελέγχου των Εξοπλισμών. «Θα μπορούσε ωστόσο να έχει ευρύτερες συνέπειες για τη διπλωματία», σχολιάζει το πρακτορείο Reuters, «την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να απομακρύνουν τις ΗΠΑ και το Ιράν από μια αντιπαράθεση».
«Κανένα μήνυμα προς το Ιράν», ήταν το σχόλιο του Αμερικανού προέδρου Τραμπ στις εξελίξεις. «Ξέρουν τι κάνουν, τι διακυβεύουν και νομίζω ότι παίζουν με τη φωτιά», προειδοποίησε, ενόσω η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου διεμήνυε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν «την εκστρατεία μέγιστης πίεσης» μέχρις ότου η Τεχεράνη εγκαταλείψει «τις πυρηνικές φιλοδοξίες της και τη μοχθηρή συμπεριφορά της».
Για την ακρίβεια, «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ακόμη και πριν από την ύπαρξη της συμφωνίας, το Ιράν παραβίαζε τους όρους της», υποστήριξε η Στέφανι Γκρίσαμ, απηχώντας λίγο-πολύ τις προχθεσινές δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου ότι η υπέρβαση του ορίου από το Ιράν αποτελεί «σημαντικό βήμα προς την κατασκευή πυρηνικών όπλων» και ότι το Τελ Αβίβ «σύντομα θα αποκαλύψει περισσότερες αποδείξεις πως το Ιράν έλεγε ψέματα εξ αρχής». Με ειρωνική διάθεση απάντησε χθες στον Λευκό Οίκο ο Μοχαμάντ Ζαρίφ μέσω twitter και με το λακωνικό ερώτημα: «Σοβαρά;»…
«Ειδικοί συμφωνούν ότι το Ιράν έχει τελικά τη δυνατότητα να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα, το εάν όμως το καθεστώς του θα το κάνει είναι ένα πολύ διαφορετικό ερώτημα», επισημαίνει στο Foreign Policy η αμυντική συντάκτριά του, Λάρα Σέλιγκμαν. «Η επόμενη υψηλού ρίσκου στιγμή μπορεί να έλθει κιόλας την ερχόμενη εβδομάδα», παρατηρεί ο διπλωματικός συντάκτης του BBC Τζόναθαν Μάκρους, «οπότε το Ιράν απειλεί να κάνει πρόσθετες ενέργειες σε παραβίαση των όρων της συμφωνίας».
«Μία από αυτές που έχει υποδείξει είναι η αύξηση του επιπέδου εμπλουτισμού [ουρανίου] από το σημερινό 3,67% σε περίπου 20%. Αυτό θα είναι ένα πολύ μεγαλύτερο δράμα», επισημαίνει, καθώς σε αυτά τα αυξημένα επίπεδα «θα είναι στην πραγματικότητα περίπου στο 90% του δρόμου για την απόκτηση υλικού κατάλληλου για βόμβα».
Εξέλιξη, καταλήγει, που «θα σημάνει συναγερμό ανά τον κόσμο και θα καθιστούσε πολύ δύσκολο για τους Ευρωπαίους να συνεχίσουν να υποστηρίζουν την πυρηνική συμφωνία», για την οποία «ο πρόεδρος Τραμπ κάνει τα πάντα ώστε να διασφαλίσει την κατάρρευσή της». Θεωρητικά, η ιρανική διορία στους Ευρωπαίους λήγει την ερχόμενη Κυριακή…
