Επικίνδυνες ισορροπίες στα συριακά χαλάσματα

Η κίνηση ήταν πρωτόγνωρη στα έξι χρόνια που μετρά ο πόλεμος στη Συρία και ήρθε να ρίξει βαριά «σκιά» στις υπό σύσφιγξη σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Τελ Αβίβ: εκ των βασικότερων παικτών στη Μέση Ανατολή.

Η αποκάλυψη έγινε μόλις χθες διά στόματος του Ρώσου υφυπουργού Εξωτερικών, Μ. Μπογκντάνοφ. Την περασμένη Παρασκευή, ανακοίνωσε, το ρωσικό ΥΠΕΞ κάλεσε για εξηγήσεις τον νέο πρέσβη του Ισραήλ στη Μόσχα, Γκάρι Κορέν, λίγες ώρες μετά τις επιθέσεις ισραηλινών μαχητικών εντός Συρίας.

Φυσικά, δεν ήταν η πρώτη σχετική των Ισραηλινών, ούτε κι η τελευταία (η στοχευμένη δολοφονία του φιλοκαθεστωτικού διοικητή της Ταξιαρχίας του Γκολάν, την Κυριακή, αποδίδεται σε επιδρομή ισραηλινού μη επανδρωμένου αεροσκάφους). Ηταν, ωστόσο, η μοναδική που έχει παραδεχθεί ανοιχτά μέχρι σήμερα το Τελ Αβίβ.

Ηταν, εξάλλου, η πρώτη στην οποία η συριακή αεράμυνα απάντησε με την εκτόξευση αντιαεροπορικών πυραύλων, αναγκάζοντας την ισραηλινή πλευρά να ανταπαντήσει με την (επίσημα) «παρθενική πρώτη» ενεργοποίηση του προηγμένου συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Arrow II».

Περί κατάρριψης

Κανείς από τους συριακούς πυραύλους, όπως ανακοινώθηκε, δεν πέτυχε τον στόχο του – ένας εξ αυτών καταρρίφθηκε βόρεια της Ιερουσαλήμ.

«Τα αεροσκάφη ουδέποτε απειλήθηκαν», υπογράμμισε ο ισραηλινός στρατός, διαψεύδοντας τον ισχυρισμό της Δαμασκού ότι κατέρριψε ένα από τα συνολικά τέσσερα, που, όπως κατήγγειλε, παραβίασαν τον συριακό εναέριο χώρο και, σύμφωνα με το ισραηλινό δίκτυο Channel 2, έπληξαν στόχους κοντά σε θέσεις ρωσικών δυνάμεων, στην Παλμύρα.

Προφανώς, πάντως, αυτός δεν ήταν ο μοναδικός λόγος για τον οποίο η Ρωσία εξέφρασε στον Ισραηλινό πρέσβη «σοβαρή ανησυχία». Κατά τον Σύρο πρεσβευτή στον ΟΗΕ, Μπασάρ Τζααφάρι, «ο Πούτιν έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα» στους Ισραηλινούς, συνοψίζοντάς το επιγραμματικά σε «game over».

Προσώρας, οι αντιδράσεις της ισραηλινής πλευράς κάθε άλλο παρά δείχνουν προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ο Ισραηλινός επιτελάρχης Γκ. Αϊζενκοτ προανήγγειλε συνέχιση των επιθέσεων για την «αποτροπή μεταφοράς προηγμένων οπλικών συστημάτων στη [φιλοϊρανική λιβανέζικη οργάνωση] Χεζμπολάχ». Και ο υπερεθνικιστής υπουργός Αμυνας Α. Λίμπερμαν απείλησε ότι το Ισραήλ δεν θα διστάσει να «καταστρέψει» τη συριακή αεράμυνα, εάν βάλει ξανά κατά ισραηλινού αεροσκάφους.

«Μια ανακοίνωση για την κατάρριψη του συριακού πυραύλου θα ήταν αρκετή. Ομως η απόφαση για παραδοχή των επιθέσεων [επί συριακού εδάφους] μπορεί να υποκρύπτει κι άλλους λόγους», επισημαίνει ο δημοσιογράφος Ανσελ Πφέφερ στην ισραηλινή εφημερίδα «Haaretz».

«Ακριβώς μία εβδομάδα πριν από την επίθεση της περασμένης Παρασκευής», υπενθυμίζει, «ο Νετανιάχου ήταν στη Μόσχα για να συζητήσει το συριακό με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν. Λίγα έγιναν γνωστά για όσα ειπώθηκαν στη συνάντηση. Ομως ο Νετανιάχου τόνισε ότι κατέστησε σαφές πως το Ισραήλ δεν θα δεχθεί στρατιωτική παρουσία του Ιράν ή “αντιπροσώπων” του στη Συρία, τώρα που η εξουσία του Σύρου προέδρου Ασαντ δείχνει να διατηρείται».

Μη συναίνεση

«Η Ρωσία έχει σφυρηλατήσει ισχυρούς επιχειρησιακούς δεσμούς με τη Χεζμπολάχ και το Ιράν, όμως αυτό δεν επεκτείνεται σε συναίνεση μίας στρατιωτικής περιφερειακής στρατηγικής εναντίον του Ισραήλ, στα Υψίπεδα του Γκολάν ή αλλού», παρατηρεί ο ειδικός αναλυτής σε θέματα Μέσης Ανατολής, Τζέφρι Αρνοσον.

«Παρ’ όλα αυτά», γράφει σε άρθρο του στο Al Jazeera, «οι προσπάθειες του Νετανιάχου να αποσπάσει σαφείς ρωσικές εγγυήσεις για περιορισμό του Ιράν και των “αντιπροσώπων” του μοιραία δεν θα ευοδωθούν».

«Καθώς ο συριακός πόλεμος καταλαγιάζει, η Ρωσία διευρύνει ολοένα και περισσότερο τον ρόλο της ως ρυθμιστή, ο οποίος προσφέρει την αιτιολογία για τη συνέχιση της επιρροής της στη Συρία, πλην όμως με τίμημα. Εάν ο Πούτιν ήταν μέχρι σήμερα σε θέση να περιορίζει τις αντιφάσεις μιας πολιτικής που βολεύει το Ισραήλ και παράλληλα τους εχθρούς του, στην επόμενη φάση της μάχης αυτή η εξισορρόπηση μπορεί να μην είναι τόσο εύκολη», καταλήγει.

Κάτι που έγινε χθες ακόμη πιο εμφανές μετά την οξεία αντίδραση της Τουρκίας στη ανακοίνωση των πολιτοφυλακών YPG των Κούρδων της Συρίας για συμφωνία με τη Μόσχα στην εγκαθίδρυση στρατιωτικής βάσης στη βορειοδυτική Συρία και στην εκπαίδευση μαχητών των YPG.

Διάψευση

Αστράφτοντας και βροντώντας, ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης, Νουμάν Κουρτουλμούς, προειδοποίησε ότι η Αγκυρα δεν πρόκειται να αποδεχθεί την εγκαθίδρυση μιας «περιοχής του τρόμου» στη βόρεια Συρία.

Το ρωσικό υπουργείο Αμυνας έσπευσε να διαψεύσει τα περί δημιουργίας βάσης, ανακοινώνοντας πως ένα τμήμα του «Κέντρου Συμφιλίωσης» έχει εγκατασταθεί στην επαρχία του Χαλεπιού, κοντά στο κουρδικό καντόνι της Αφρίν, με μοναδική αποστολή, όπως υπογράμμισε, την επιτήρηση της εκεχειρίας.