Μαύρα «γενέθλια» για έναν μαύρο εμφύλιο

Διπλή επίθεση αυτοκτονίας σε δικαστικό μέγαρο και σε εστιατόριο στη Δαμασκό χθες προκάλεσε τον θάνατο 32 ανθρώπων και τον τραυματισμό 100. Εως το βράδυ δεν είχε υπάρξει ανάληψη ευθύνης.

Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τουλάχιστον 21 άμαχοι –ανάμεσά τους 14 παιδιά– έχασαν χθες τη ζωή τους στην πόλη Ιντλιμπ της βορειοδυτικής Συρίας, που ελέγχεται από εξτρεμιστικές ισλαμικές ομάδες. Το Παρατηρητήριο απέδωσε τη σφαγή σε επιδρομή ρωσικών αεροσκαφών.

Αλλοι 74 άνθρωποι –κυρίως Ιρακινοί σιίτες προσκυνητές– σκοτώθηκαν το Σάββατο σε έτερη διπλή επίθεση αυτοκτονίας στη Δαμασκό, την ευθύνη της οποίας ανέλαβε σουνιτική συμμαχία φανατικών ισλαμιστών υπό το όνομα Ταχρίρ αλ Σαμ.

Και το αίμα εξακολουθεί να ρέει ποτάμι, καθώς ο συριακός εμφύλιος –ένας ανηλεής πόλεμος δι’ αντιπροσώπων– μπαίνει πια στον έβδομο ερεβώδη χρόνο του.

Η σύρραξη, που άρχισε με τον λαϊκό ξεσηκωμό ενάντια στο δεσποτικό καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ τον Μάρτιο του 2011 μέσα στον (φρούδο τελικά) ενθουσιασμό της «αραβικής άνοιξης», εξελίχθηκε «στη χειρότερη καταστροφή που έχει προκαλέσει ο άνθρωπος μετά τον Β’ Παγκόσμιο», εκτιμά ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ζέιντ Ράαντ αλ Χουσέιν.

Περιγράφει πλέον τη Συρία ως «θάλαμο βασανιστηρίων, έναν τόπο κτηνώδους τρόμου και απόλυτης αδικίας». Αφήνοντας κατά μέρος τις εξαιρετικά περίπλοκες γεωπολιτικές παραμέτρους, ο απολογισμός σε ανθρωπιστικό επίπεδο είναι ασύλληπτος.

Μιλά εξάλλου από μόνη της η πρόσφατη ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών πως το προσδόκιμο ζωής στη σπαρασσόμενη χώρα έχει μειωθεί κατά 20 ολόκληρα χρόνια…

■ Οι θάνατοι υπολογίζονται πια σε περίπου μισό εκατομμύριο. Για 465.000 νεκρούς και αγνοούμενους κάνει λόγο το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκ των οποίων περισσότεροι από 96.000 είναι άμαχοι.

■ Ο μισός και πλέον προπολεμικός πληθυσμός εντός Συρίας –13,5 εκατομμύρια άνθρωποι, θεωρητικά, σε σύνολο 22– εξακολουθούν να χρήζουν ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά η χρηματοδότηση δεν επαρκεί να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες.

■ Γύρω στις 5 εκατομμύρια ψυχές παραμένουν εγκλωβισμένες σε εμπόλεμες ζώνες, συμπεριλαμβανομένου ενός εκατομμυρίου που αργοπεθαίνει χωρίς εφόδια σε περιοχές υπό πολιορκία. Οι εσωτερικά εκτοπισμένοι ανέρχονται σε 6,3 εκατομμύρια.

■ Η εξαετής σύρραξη έχει προκαλέσει τη μαζικότερη προσφυγική κρίση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Περίπου 5 εκατομμύρια άνθρωποι εξαναγκάστηκαν να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς, βρίσκοντας καταφύγιο κυρίως στην Τουρκία, τον Λίβανο και την Ιορδανία. Κάτι λιγότερο από ένα εκατομμύριο Σύροι έχουν καταθέσει αιτήσεις ασύλου στην Ευρώπη, τα δύο τρίτα στη Γερμανία και τη Σουηδία.

■ Οι υποδομές, όπως δίκτυα υδροδότησης και ηλεκτροδότησης, δρόμοι, γέφυρες, έχουν κυριολεκτικά διαλυθεί. Πάνω από 4.000 επιθέσεις έχουν καταστρέψει το ένα τρίτο των σχολείων. Μόνο το 2016, σχεδόν 200 στρατιωτικά και αεροπορικά πλήγματα εξαπολύθηκαν κατά νοσοκομείων.

Στοχοποίηση των γιατρών

«Η Συρία έχει γίνει το πιο επικίνδυνο μέρος στον κόσμο για τους παρόχους υπηρεσιών υγείας» αναφέρει εμπεριστατωμένη έρευνα του Τμήματος Επιστημών Υγείας του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού, που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό «Lancet».

Οι συντάκτες της μιλούν για πρωτόγνωρη στα πολεμικά χρονικά στοχοποίηση νοσοκομείων και εν γένει ιατρικών εγκαταστάσεων, χαρακτηρίζοντάς τη έγκλημα πολέμου. Αποκαλούν δε όπλο πολέμου τη σκόπιμη παρεμπόδιση πρόσβασης σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.

Στηλιτεύουν μάλιστα τα Ηνωμένα Εθνη και τη διεθνή κοινότητα για απαξίωση των σχετικών καταγγελιών και πλήρη αποτυχία να δράσουν και να οδηγήσουν τους υπεύθυνους στη Δικαιοσύνη.

Σύμφωνα με την έρευνα, τουλάχιστον 814 γιατροί και νοσηλευτές έχουν σκοτωθεί στη Συρία από το 2011. Αρκετοί βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν.

Ενδεικτικό για το πώς έχει ρημάξει η χώρα το γεγονός ότι το 2009 δούλευαν εκεί 29.927 γιατροί, μέχρι το 2015 όμως αναγκάστηκαν να εκπατριστούν περίπου 15.000.

Το βαρύτερο τίμημα πληρώνουν βέβαια τα παιδιά. Το 2016 ήταν η χειρότερη χρονιά για τα παιδιά της Συρίας από την έναρξη του πολέμου, αναφέρει νέα έκθεση της UNICEF, που κάνει λόγο για πρωτοφανή αριθμό ανηλίκων που σακατεύτηκαν, σκοτώθηκαν, κακοποιήθηκαν ή στρατολογήθηκαν μέσα στο περασμένο έτος.

Τουλάχιστον 652 παιδιά έχασαν τη ζωή τους πέρσι, εκ των οποίων τα 255 κοντά ή μέσα σε σχολεία – κατά 20% περισσότερα από όσα το 2015.

Περίπου 850 στρατολογήθηκαν για να λάβουν μέρος στις εχθροπραξίες, να γίνουν δεσμοφύλακες, εκτελεστές, ακόμα και βομβιστές αυτοκτονίας.

Ο αριθμός τους είναι τριπλάσιος συγκριτικά με πρόπερσι. Η έκθεση περιλαμβάνει μόνο επιβεβαιωμένες περιπτώσεις και επισημαίνει πως τα πραγματικά νούμερα είναι σχεδόν σίγουρα υψηλότερα.

«Η κατάσταση για τα παιδιά στη Συρία έχει πιάσει πάτο. Το εύρος της δυστυχίας είναι άνευ προηγουμένου» τόνισε εκπρόσωπος της UNICEF.

Οι οικογένειές τους, δε, καταφεύγουν όλο και συχνότερα σε ακραία μέτρα για να επιβιώσουν, ωθώντας τα κορίτσια να παντρευτούν σε αδιανόητα μικρές ηλικίες και τα αγόρια να δουλεύουν για ψίχουλα σε δουλειές σκληρές ακόμα και για ενήλικες.

Αντίστοιχα αποτρόπαιες είναι οι συνθήκες διαβίωσης και για τα 2,3 εκατομμύρια προσφυγόπουλα από τη Συρία, που ζουν σε Τουρκία, Λίβανο, Ιορδανία, Αίγυπτο και Ιράκ.

Σχεδόν 6 εκατομμύρια παιδιά εντός της χώρας έχουν άμεση ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας – ένας αριθμός που δωδεκαπλασιάστηκε από το 2012. Τα 2,8 εκατομμύρια βρίσκονται σε δυσπρόσιτες περιοχές και 300.000 υπό πολιορκία.

Μια από τις πιο ζοφερές επιπτώσεις του πολέμου είναι η στέρηση της εκπαίδευσης για τα παιδιά, καταλήγει η UNICEF, προειδοποιώντας για τον ορατό κίνδυνο μιας χαμένης γενιάς, που θα δυσκολευτεί πολύ να συμμετάσχει αποτελεσματικά στην ευρύτερη ανοικοδόμηση της πατρίδας, όταν κάποτε τελειώσει ο εφιάλτης του πολέμου.