Σε αναθεωρημένη συμφωνία ειρήνης κατέληξε η κυβέρνηση της Κολομβίας με τους αντάρτες του FARC στην Κούβα, προκείμενου να τερματιστεί ο εμφύλιος πόλεμος που διαρκεί 52 χρόνια, χωρίς όμως να διευκρινίσουν εάν θα τεθεί σε νέο δημοψήφισμα.
Στην κοινή ανακοίνωση οι διαπραγματευτές της κυβέρνησης του προέδρου Χουάν Μανουέλ Σάντος και της οργάνωσης Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας επισήμαναν ότι η τροποποιημένη ειρηνευτική συμφωνία περιέχει αλλαγές που πρότειναν διάφοροι πολιτικοί και κοινωνικοί εταίροι.
Η νέα συμφωνία έρχεται 1,5 μήνα μετά την απροσδόκητη απόρριψη της αρχικής συμφωνίας με οριακή διαφορά μόλις 55.000 ψήφων στο δημοψήφισμα της 2ας Οκτωβρίου. Στις 22 Οκτωβρίου άρχισαν οι συζητήσεις για τις αλλαγές που μπορούσαν να γίνουν για να διαφυλαχτεί η ιστορική συμφωνία ειρήνης η οποία υπογράφτηκε την 26η Σεπτεμβρίου, έπειτα από διαπραγματεύσεις που κράτησαν τέσσερα χρόνια.
«Καλούμε όλη την Κολομβία και τη διεθνή κοινότητα (…) να υποστηρίξουν αυτή τη νέα συμφωνία και την ταχεία εφαρμογή της για να μπορέσουμε να αφήσουμε την τραγωδία του πολέμου στο παρελθόν. Η ειρήνη δεν μπορεί να περιμένει άλλο», κατά το κείμενο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «η νέα συμφωνία θα αποτελέσει έναν συμβιβασμό μεταξύ όλων των Κολομβιανών», θα συμβάλλει να «ξεπεραστεί η πόλωση» και να «συνενωθούν όλες οι πολιτικές και κοινωνικές απόψεις».
«Είμαστε πεπεισμένοι ότι το κείμενο προτείνει έναν βιώσιμο τρόπο» για τον τερματισμό του πολέμου στην Κολομβία ο οποίος επισήμως στοίχισε τη ζωή σε 260.000 ανθρώπους, χωρίς να υπολογίζονται οι περίπου 45.000 «εξαφανισθέντες», και εκτόπισε σχεδόν 7 εκατομμύρια άλλους.
Η αρχική συμφωνία προέβλεπε ότι τα μέλη των FARC θα παρέδιδαν τα όπλα και η οργάνωση θα μετατρεπόταν σε πολιτικό κόμμα. Το στρατόπεδο του «όχι» στην Κολομβία, του οποίου ηγήθηκε ο δεξιός πρώην πρόεδρος Άλβαρο Ουρίμπε, απαιτούσε να επιβληθούν πολύ πιο βαριές ποινές στους αντάρτες.
Διαβεβαιώνει ο Σάντος
«Αυτή η νέα συμφωνία είναι μια καλύτερη συμφωνία», είπε ο πρόεδρος της Κολομβίας σε τηλεοπτικό διάγγελμα σημειώνοντας ότι ένα ζήτημα στο οποίο δεν υπήρξε μεγάλη πρόοδος ήταν η απαίτηση των αντιπάλων της συμφωνίας να μην επιτραπεί στους ηγέτες των ανταρτών να θέσουν υποψηφιότητα για να εκλεγούν σε αιρετά αξιώματα.
«Δεν θα παραχωρηθούν έδρες στο κοινοβούλιο. Θα πρέπει να συμμετέχουν στις εκλογές. Ούτε θα τους δοθούν θέσεις στην κυβέρνηση, όπως έχει συμβεί σε άλλες περιπτώσεις. Αλλά ναι, θα μπορούν να εκλεγούν», εξήγησε.
Ο διαπραγματευτής της κυβέρνησης Ουμπέρτο ντε λα Κάγιε, ο οποίος συνυπέγραψε τη συμφωνία με τον διαπραγματευτή των ανταρτών Ιβάν Μάρκες, είπε «η νέα συμφωνία μας δίνει μια ευκαιρία να ξεκαθαρίσουμε τις αμφιβολίες, αλλά πάνω απ’ όλα να ενωθούμε».
Και ο Ντε λα Κάγιε είπε ότι το αναθεωρημένο κείμενο της συμφωνίας είναι «πολύ καλύτερο» από εκείνο της αρχικής, χωρίς όμως να διευκρινίσει εάν θα τεθεί σε νέο δημοψήφισμα.
Για τη 15ημερη διαπραγμάτευση ο ίδιος ανέφερε ότι «οι συναντήσεις με την αντιπροσωπεία των FARC ήταν έντονες» και ότι ορισμένες από τις τροποποιήσεις άπτονται της δικαιοσύνης, ειδικότερα τις ποινές που θα επιβληθούν σε όσους κριθούν ένοχοι για εγκλήματα πολέμου.
Οι έρευνες για τέτοια εγκλήματα θα πρέπει να αρχίσουν μέσα σε δύο χρόνια και τα ειδικά δικαστήρια θα λειτουργούν για δέκα χρόνια. Άλλες διατάξεις της συμφωνίας που τροποποιήθηκαν αφορούν τις αποζημιώσεις που θα δοθούν στα θύματα.
Ο διαπραγματευτής των FARC Μάρκες τόνισε πως οι αντάρτες κατέβαλαν «μια ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια» και πως «το μόνο που απομένει είναι να εφαρμοστεί η συμφωνία για να μπουν τα θεμέλια για την ειρήνη στην Κολομβία».
Δεν φαίνεται ικανοποιημένος ο Ουρίμπε
Η αναθεωρημένη συμφωνία έχει στόχο να ικανοποιηθούν κάποια από τα αιτήματα τα οποία πρόβαλαν οι επικριτές της, όπως ο δεξιός πρώην πρόεδρος Άλβαρο Ουρίμπε, ο οποίος έκρινε πως ήταν υπερβολικά επιεικής έναντι των ανταρτών και ειδικά όσων διέπραξαν εγκλήματα πολέμου.
Μερικές ώρες πριν από την ανακοίνωση της επίτευξης της νέας συμφωνίας κι έπειτα από μια συνάντησή του με τον Σάντος, ο Ουρίμπε απαίτησε το κείμενο «που θα ανακοινωθεί από την Αβάνα» να μην είναι «το οριστικό» πριν το εξετάσουν ο ίδιος, η ομάδα του και μέλη οικογενειών των θυμάτων του πολέμου.
Κατά πηγές προσκείμενες στην αντιπολίτευση, ο Ουρίμπε δεν είναι ικανοποιημένος ούτε με το νέο κείμενο. «Ζήτησα από τον πρόεδρο τα κείμενα που θα ανακοινώνονταν στην Αβάνα να μην είναι τα τελικά», ανέφερε στον λογαριασμό του στο Twitter. Η ομάδα ίσως θελήσει κάποιες ακόμη αλλαγές, πρόσθεσε.
Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις με την FARC η κυβέρνηση της Κολομβίας αναμενόταν να αρχίσει στα τέλη Οκτωβρίου συνομιλίες με την οργάνωση Στρατός Εθνικής Απελευθέρωσης (ELN). Όμως η διαδικασία αναβλήθηκε από την κυβέρνηση, η οποία θέτει ως προαπαιτούμενο την απελευθέρωση ενός πρώην βουλευτή τον οποίο κρατούν όμηρο οι μαχητές του ELN.
Τέλος, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι δήλωσε ότι «έπειτα από 52 χρόνια πολέμου, καμιά ειρηνευτική συμφωνία δεν μπορεί να ικανοποιήσει τους πάντες, να διευθετήσει κάθε λεπτομέρεια. Αλλά αυτή η συμφωνία συνιστά ένα σημαντικό βήμα μπροστά στον δρόμο της Κολομβίας προς μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Οι ΗΠΑ, σε συντονισμό με την κυβέρνηση της Κολομβίας, θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την πλήρη εφαρμογή της οριστικής συμφωνίας ειρήνης».
