Η ολυμπιακή εκεχειρία ποτέ δεν ίσχυσε εντός των συνόρων της Βραζιλίας, όπου ο πόλεμος για την καθαίρεση της προέδρου Ντίλμα Ρούσεφ -που κατηγορείται για παραποίηση στοιχείων του προϋπολογισμού και όχι για διαφθορά- συνεχίστηκε απρόσκοπτα στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων.
Τώρα που η αυλαία τους έπεσε, η τελική μάχη θα δοθεί στη Γερουσία, όπου αύριο ξεκινά η πολιτική δίκη κατά της ηγέτιδας του Εργατικού Κόμματος. Της δίκης θα προεδρεύσει ο πρόεδρος του Ανώτατου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, Ρικάρντο Λεβαντόφσκι.
Επειτα από δίωρη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Γερουσίας Ρενάν Καλιέιρος (του PMDB, κόμματος του προσωρινού προέδρου Μισέλ Τέμερ) και ηγέτες άλλων κομμάτων, ο Λεβαντόφσκι υποχώρησε στις πιέσεις του στρατοπέδου Τέμερ που ήθελε τις διαδικασίες να προχωρούν τάχιστα.
Ετσι, η ακροαματική διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός του Σαββατοκύριακου, ενώ η κατάθεση της Ντίλμα Ρούσεφ θα γίνει τη Δευτέρα 29 Αυγούστου, όταν και της παραχωρούν μόλις 30 λεπτά για να υπερασπιστεί τον εαυτό της.
Επειτα από το κύμα διαμαρτυριών, ο Λεβαντόφσκι διευκρίνισε πως η πρόεδρος θα έχει «όσο χρόνο χρειάζεται» για να απαντήσει στις ερωτήσεις που θα της τεθούν.
«Δεν μπορεί να γίνεται με τέτοιον τρόπο η δίκη μιας προέδρου της Δημοκρατίας», καταγγέλλουν γερουσιαστές του Εργατικού Κόμματος, επισημαίνοντας πως αυτή η διαδικασία δεν δίνει τον απαραίτητο χρόνο στο σώμα για να εξετάσει λεπτομερώς όλους τους μάρτυρες: έξι υπεράσπισης και δύο μόνο κατηγορίας καθώς το στρατόπεδο που προωθεί την καθαίρεση της Ντίλμα απέσυρε κάποιους από τους μάρτυρες που είχε κλητεύσει, προκειμένου να επισπευσθεί η τελική απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου.
Ο κεντρώος προσωρινός πρόεδρος έχοντας προδιαγράψει την καθαίρεση της Ρούσεφ (59 γερουσιαστές ψήφισαν στις 10 Αυγούστου υπέρ της παραπομπής της στο Ειδικό Δικαστήριο) πίεσε για να τελειώσει η πολιτική δίκη της μέσα στον Αύγουστο, εξηγεί ο δημοσιογράφος Αντρέ Μπαροκάλ στο περιοδικό Carta Capital: «Γιατί θέλει να φτάσει στον προεδρικό θώκο πριν από τον Σεπτέμβριο, όταν αναμένεται η ολοκλήρωση της επίσημης κατάθεσης της διευθύνουσας ομάδας της κατασκευαστικής εταιρείας Οντεμπρεχτ στο πλαίσιο της συμφωνίας για ευνοϊκότερη μεταχείριση με τις δικαστικές αρχές που διερευνούν το σκάνδαλο μιζών στην πετρελαϊκή Petrobras».
Παρότι κάποια δημοσιεύματα εκτιμούν ότι αυτή η συμφωνία μπορεί να μην ολοκληρωθεί τελικά τον Σεπτέμβριο, ο Τέμερ δεν θα ήθελε να το ρισκάρει.
Οι «δωρεές»
Το εύρος των αποκαλύψεων που αναμένεται να γίνουν, αν κρίνει κανείς από το γεγονός ότι λίστα «δωρεών» που κατασχέθηκε από τα γραφεία της εταιρείας περιλαμβάνει 300 ονόματα μελών 22 κομμάτων, θα έφερνε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση όλες εκείνες τις δυνάμεις που έχουν ταχθεί υπέρ της καθαίρεσης της Ρούσεφ.
Και το σημαντικότερο, θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν ποινική δίωξη κατά του Τέμερ, που κατηγορείται από τον Μαρσέλο Οντεμπρεχτ (πρόεδρο της ομώνυμης εταιρείας και καταδικασμένο για το σκάνδαλο μιζών της πετρελαϊκής Petrobras), αλλά και από τον πρόεδρο της Transpetro Σέρζιο Μασάντο (που στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τις αρχές έχει καταθέσει ενοχοποιητικές ηχογραφημένες συνομιλίες) ότι έλαβε παράνομη χρηματοδότηση εκατομμυρίων για την προεκλογική του εκστρατεία.
Αν ωστόσο έχει προλάβει από προσωρινός να γίνει πρόεδρος με πλήρεις εξουσίες, ως έγκριτος συνταγματολόγος ξέρει πως δεν μπορεί να διωχθεί παρά μόνο για αδικήματα που εμπίπτουν στην άσκηση των καθηκόντων της παρούσας θητείας του.
Αρα θωρακίζεται απέναντι σε όλες τις άλλες κατηγορίες που έχουν διατυπωθεί εναντίον του.
Για να καθαιρεθεί η πρόεδρος απαιτούνται οι ψήφοι 54 από τους 81 γερουσιαστές.
Σε αυτή την περίπτωση η Ρούσεφ απομακρύνεται οριστικά από την προεδρία και για οκτώ χρόνια (από το 2018 όταν και τελείωνε η θητεία της) δεν θα μπορεί να είναι υποψήφια. Αν δεν συγκεντρωθούν 54 ψήφοι, η Ρούσεφ επιστρέφει στην προεδρία.
Σε γράμμα της προς τη Γερουσία και το έθνος που έδωσε στη δημοσιότητα στις 16 Αυγούστου, η Ρούσεφ επαναλαμβάνει πως δεν έχει υποπέσει σε κανένα «έγκλημα ευθύνης», όπως ορίζεται από το Σύνταγμα, και πως η καθαίρεσή της με αυτή την κατηγορία θα αποτελούσε πραξικόπημα: «Αυτό που ζητώ από τους και τις γερουσιαστές είναι να μη με αδικήσουν καταδικάζοντάς με για ένα έγκλημα που δεν διέπραξα. Δεν υπάρχει πιο ολέθρια αδικία από την καταδίκη ενός αθώου πολίτη».
Στη μακροσκελή επιστολή της, η Ρούσεφ, αναγνωρίζοντας την πόλωση που κυριαρχεί στη χώρα, προτείνει ως διέξοδο της πολιτικής κρίσης τη διενέργεια ενός δημοψηφίσματος ώστε να αποφανθεί ο λαός εάν θέλει να διεξαχθούν νέες προεδρικές εκλογές και δεσμεύτηκε ότι αν δεν καθαιρεθεί και επιστρέψει στην προεδρία θα προσπαθήσει να υπάρξει συμφωνία για το δημοψήφισμα.
Μόνο αυτό, επισημαίνουν αναλυτές, θα μπορούσε να δώσει νομιμοποίηση στην όποια κυβέρνηση αναλάβει τα ηνία της χώρας μετά την απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου: είτε υπό τη Ρούσεφ είτε υπό την αντιπολίτευση.
Το τελευταίο ωστόσο που θα ήθελε ο Τέμερ είναι η προσφυγή στις κάλπες, που θα σήμαινε απώλεια της ασυλίας του. Ηδη έπειτα από την καταδίκη του τον περασμένο Μάιο -λίγες μέρες πριν αναλάβει προσωρινός πρόεδρος- από το Περιφερειακό Εκλογικό Δικαστήριο του Σάο Πάολο για υπέρβαση του νόμιμου ορίου προσωπικών δωρεών σε προεκλογικές εκστρατείες, ο Τέμερ δεν μπορεί να είναι υποψήφιος για τα επόμενα οκτώ χρόνια. Και να μπορούσε, η δημοτικότητά του δεν ξεπερνά το 2%.
Το δε σοσιαλδημοκρατικό κόμμα (PSDB) του Αέσιο Νέβες, αιώνιος αντίπαλος των Εργατικών και ευκαιριακός σύμμαχος της προσωρινής κυβέρνησης του Τέμερ, τραβά το χαλί κάτω από τα πόδια του.
Επειτα από προσφυγή του PSDB, το Ανώτατο Εκλογικό Δικαστήριο διερευνά εάν υπήρξε παράνομη χρηματοδότηση της εκστρατείας του δίδυμου Ρούσεφ-Τέμερ για την προεδρία και αντιπροεδρία στις εκλογές του 2014, περίπτωση κατά την οποία ακυρώνονται εκείνες οι εκλογές και προκηρύσσονται νέες.
Με μη υπολογίσιμο πολιτικά τον Τέμερ, παροπλισμένη τη Ρούσεφ και τον Λούλα υπό δικαστική δίωξη, η σοσιαλδημοκρατία ελπίζει πως θα μπορούσε να επιστρέψει θριαμβευτικά στην εξουσία.
