Ενας τεράστιος κρατήρας χάσκει στην Παναμερικανική Εθνικό Οδό της Πολιτείας Κάουκα της Κολομβίας, εκεί όπου την περασμένη Παρασκευή 21 άμαχοι πολίτες έχασαν τη ζωή τους και κάπου 40 τραυματίστηκαν από τρομοκρατική επίθεση που εξαπέλυσαν οι λεγόμενοι «διαφωνούντες των FARC», αντάρτες που δεν παρέδωσαν τα όπλα τους μετά τις συμφωνίες ειρήνης του 2016. Η αιματηρότερη επίθεση των τελευταίων ετών γίνεται μόλις έναν μήνα πριν από τις προεδρικές εκλογές της 31ης Μαΐου, που θα κρίνουν εάν η χώρα θα παραμείνει σε προοδευτική τροχιά ή θα επιστρέψει στο φαύλο παρελθόν της.
Το χτύπημα με ισχυρή βόμβα που πέταξαν πάνω σε λεωφορείο –όπου σκοτώθηκε και η Αφροκολομβιανή αγωνίστρια Πατρίδια Μοσκέρα (αυξάνοντας σε 48 τον αριθμό των δολοφονημένων κοινοτικών ηγετών φέτος στην Κολομβία)– είναι ένα από τα 26 που έγιναν μέσα σε ένα διήμερο στις Πολιτείες Κάουκα και Κοιλάδα του Κάουκα. Δύο από τις νοτιοδυτικές επαρχίες της χώρας που αποτελούν το μήλον της Εριδος για τις εγκληματικές οργανώσεις και τους ένοπλους που μάχονται όχι μόνο κατά του στρατού αλλά και μεταξύ τους για τον έλεγχο των ζωνών καλλιέργειας της κόκας, των θαλάσσιων και ποτάμιων οδών διακίνησης ναρκωτικών από τις οροσειρές στον Ειρηνικό, των παράνομων εξορύξεων και άλλων πηγών πλουτισμού.
Προεκλογικές προειδοποιήσεις
Σε κάθε σημαντική εκλογική αναμέτρηση τα τελευταία χρόνια στην Κολομβία παρατηρείται μια έξαρση της βίας των ένοπλων. Στην προεκλογική καμπάνια των προεδρικών του 2022 έγιναν περισσότερες από 100 επιθέσεις, ιδίως των «διαφωνούντων» των FARC, κατά στρατιωτικών στόχων αλλά και αμάχων. Και στην προεδρική καμπάνια του 2018 σημειώθηκε κατακόρυφη αύξηση των επιθέσεων, με επιτομή τις εκρήξεις βομβών σε αστυνομικά τμήματα, που άφησαν πίσω τους επτά νεκρούς και 45 τραυματίες σε δύο ημέρες.
Οι επιθέσεις, ωστόσο, της περασμένης εβδομάδας έρχονται σε μια σημαδιακή στιγμή. Ο κεντροαριστερός πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο χαρακτήρισε τους δράστες «τρομοκράτες, φασίστες και ναρκέμπορους», τονίζοντας πως «ο φόβος είναι το βασικό εργαλείο του φασισμού για να αποκτήσει εξουσία και των ναρκέμπορων για να ελέγχουν τον πληθυσμό».
Και ανέφερε ως επικεφαλής τους τον «Μάρλον», αρχηγό ενός από τα μέτωπα του Κεντρικού Γενικού Επιτελείου (EMC), της βασικής ομάδας διαφωνούντων των FΑRC, με επικεφαλής τον Ιβάν Μορντίσκο, τον πλέον καταζητούμενο άνθρωπο της Κολομβίας. Η κυβέρνηση έχει σφίξει τον κλοιό γύρω από τον Μορντίσκο, από τον Ιανουάριο έχει σκοτώσει σε συγκρούσεις 26 από τους πιο έμπιστους άντρες του, έχει επικηρύξει τοπικούς ηγέτες του με εκατομμύρια, ενώ μετά την επίσκεψη του Πέτρο στον Λευκό Οίκο αυξήθηκαν οι εκδόσεις στις ΗΠΑ.
Παίζοντας με την ανασφάλεια
Αυτά τα αυξανόμενα και κάθε άλλο παρά τυφλά πλήγματα είναι αντίποινα για τις πολιτικές της κυβέρνησης, με στόχο να προκαλέσουν χάος και αποσταθεροποίηση, να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι οι ένοπλοι είναι πιο ισχυροί από ό,τι πραγματικά είναι και να βαθύνουν την αίσθηση ανασφάλειας του πληθυσμού. Ενόψει των εκλογών του Μαΐου ευνοούν τις ατζέντες της αντιδραστικής αντιπολίτευσης που προτάσσει τη στρατιωτική σκληρή πυγμή κατά όλων των ένοπλων ομάδων, καταγγέλλοντας τη στρατηγική της «ολικής ειρήνης» του Πέτρο: δηλαδή τις συνομιλίες με εγκληματικές και ένοπλες οργανώσεις ώστε να επιτευχθούν συμφωνίες που να προσφέρουν συνολική ειρήνη στην Κολομβία, χωρίς να απεμπολήσει και τη χρήση βίας σε περιόδους όπου δεν ισχύουν διαπραγματεύσεις ή εκεχειρίες.
Με τον κοινό υποψήφιο της Αριστεράς, Ιβάν Σεπέδα, να προηγείται με διαφορά σε όλες τις δημοσκοπήσεις (η τελευταία της Invamer του δίνει προβάδισμα με 44,3%), αυτό το κύμα επιθέσεων έγινε αφορμή για να ξεσπαθώσουν οι προεδρικοί αντίπαλοί του.
Ο ακροδεξιός Αμπελάρντο ντε λα Εσπριέγια, που σύμφωνα με αυτή τη δημοσκόπηση έρχεται δεύτερος με 21,5%, απασφάλισε με τραμπικό ύφος κατά του Πέτρο, κατηγορώντας τον πως αυτός φταίει γιατί «παρέδωσε τη χώρα στους βίαιους». Και εξήγησε την πολιτική του ασφαλείας: «Κηρύσσω στρατιωτικό στόχο όλους αυτούς τους παράνομους. Οταν θα φτάσω (στην κυβέρνηση) θα τους κυνηγήσω σαν παράσιτα που είναι».
H δε Παλόμα Βαλένσια, του κατ’ ευφημισμόν Δημοκρατικού Κέντρου, που έρχεται τρίτη με 19,8%, κατήγγειλε την κυβέρνηση ως «συνένοχη με τους βίαιους, τους οποίους αφήνει ελεύθερους για να έρχονται να μας ρίχνουν βόμβες και να μας σκοτώνουν». Και υποσχέθηκε πως «η ολική ειρήνη τελειώνει, έρχεται η ολική ασφάλεια», την οποία θα εξασφαλίσει διορίζοντας υπουργό Αμυνας τον πρώην πρόεδρο Αλβαρο Ουρίμπε. Αυτόν που στο διάστημα 2002-2010 έπνιξε τη χώρα στο αίμα και ανάμεσα στα πολλά εγκλήματα στα οποία ενέχεται είναι και των «ψευδώς θετικών»: 6.400 άμαχοι νέοι που δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ από στρατιώτες για να τους παρουσιάσουν ως αντάρτες που έπεσαν σε μάχη.
Εναν μήνα πριν από τις προεδρικές εκλογές η τελευταία δημοσκόπηση προβλέπει πως στον δεύτερο γύρο ο Σεπέδα θα κέρδιζε άνετα με 12 μονάδες διαφορά τον Εσπριέγια και με 4,6% τη Βαλένσια. Αγνωστο αν θα υπάρξουν ουσιώδεις μεταστροφές αν συνεχιστεί το κύμα τρομοκρατικών επιθέσεων. Αλλωστε, υπάρχει και ο παράγοντας του απρόβλεπτου Τραμπ…
