Eκλογές με σκάνδαλα και αμερικανικό σωσίβιο

Με δερμάτινο μπουφάν, μιμούμενος τον Μικ Τζάγκερ και κραυγάζοντας στο μικρόφωνο ροκιές μπροστά σε ένα εκστασιασμένο πλήθος οπαδών του, που πήγαν να «απολαύσουν» την έκδοση του βιβλίου του «Η οικοδόμηση του θαύματος», ο πρόεδρος της Αργεντινής προσπαθεί να κερδίσει το χαμένο έδαφος από τα πολλαπλά σκάνδαλα που τον πλήττουν και από ακόμη μία οικονομική κρίση που ο φίλος του Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να αποσοβήσει προσφέροντάς του 20 δισ. δολάρια, σε μια ύστατη προσπάθεια να κερδίσει ο αναρχοκαπιταλιστής τις ενδιάμεσες εκλογές της 26ης Οκτωβρίου.

Ο Μιλέι χρειάζεται να βγει νικητής από αυτή την αναμέτρηση όπου ανανεώνονται οι μισές έδρες της Βουλής και το ένα τρίτο της Γερουσίας και να αυξήσει την κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση (που σήμερα δεν ξεπερνά το 15%) για να μπορέσει να εφαρμόσει απρόσκοπτα το πρόγραμμά του. Αλλά το «πολιτικό καραόκε» και τα υπερθεάματα του προέδρου μάλλον δεν θα είναι αρκετά σε μια πολιτική συγκυρία που ο ίδιος ονόμασε «κόλαση».

Δεν είναι μόνο η συντριβή του κόμματός του στο Μπουένος Αϊρες με 14 μονάδες από τους περονιστές τον Σεπτέμβριο ή οι αλλεπάλληλες κοινοβουλευτικές του ήττες σε ένα Κογκρέσο που απορρίπτει τα περισσότερα από τα ακραία μέτρα που θέλει να εφαρμόσει. Στο σκάνδαλο της κατάρρευσης του κρυπτονομίσματος Libra που διαφήμιζε ο Μιλέι αλλά και της αδελφής του, που φέρεται να έπαιρνε μίζες για συμβόλαια αγοράς φαρμάκων, ήρθε να προστεθεί -εν μέσω της προεκλογικής καμπάνιας- και εκείνο του επίλεκτου και βασικού υποψηφίου του για βουλευτή στο Μπουένος Αϊρες (τη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας όπου συγκεντρώνεται σχεδόν το 40% του εκλογικού σώματος) Χοσέ Λουίς Εσπέρτ. Ο Εσπέρτ, που είναι πλέον υπόδικος, έλαβε τουλάχιστον 200.000 δολάρια (και περισσότερες από 35 τζάμπα πτήσεις) από τον επιχειρηματία Φεδερίκο Ματσάδο που σήμερα είναι προφυλακισμένος για ναρκεμπόριο και ξέπλυμα χρήματος, κάτι που οδήγησε στην απαγγελία κατηγοριών εναντίον του.

Κυβέρνηση υπό εκβιασμό

Η κυβέρνηση είναι με την πλάτη στον τοίχο. Μία ημέρα πριν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίσει την έκδοση του Ματσάδο στις ΗΠΑ, εκείνος απείλησε ανοιχτά πως αν τον στείλουν «θα ανοίξω το στόμα μου και θα πέσει η χώρα». Ανέφερε ονομαστικά τον Σαντιάγο Καπούτο (ανιψιό του υπουργού Οικονομικών, Λουίς Καπούτο) που είναι σύμβουλος του Μιλέι και ασκεί τεράστια επιρροή σε όλους σχεδόν τους τομείς της κυβέρνησης (κάποιοι τον αποκαλούν «ο πραγματικά κυβερνών»). Και άφησε υπονοούμενα για την υπουργό Ασφάλειας, Πατρίσια Μπούλριτς, και άλλους αξιωματούχους, ενώ έχει διαρρεύσει πως ο Μιλέι είχε οικονομικές δοσοληψίες με τον Ματσάδο ήδη από την εποχή που ο νυν πρόεδρος ήταν απλά μια εκκεντρική τηλεπερσόνα.

Ο εφιάλτης της κυβέρνησης είναι μήπως φτάνοντας στις ΗΠΑ ο Ματσάδο αποφασίσει να συνεργαστεί με την αμερικανική Δικαιοσύνη για να έχει ευνοϊκότερη μεταχείριση, αποκαλύπτοντας τη διαπλοκή μελών της «αυλής» του προέδρου, σε μια συγκυρία που ο Μιλέι και η αδελφή του Καρίνα ήδη διερευνώνται από δικαστήριο της Νέας Υόρκης για την απάτη με το Libra. Θα φανεί αν η προστατευτική ασπίδα του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορέσει να διασώσει τον «φίλο» του Μιλέι από αυτές τις έρευνες.

Διάσωση με ανταλλάγματα

Ο Τραμπ όμως τον διέσωσε από τη σοβούσα οικονομική κρίση με μια οικονομία φαινομενικά σταθεροποιημένη, αλλά με τεράστιο πρόβλημα με τα συναλλαγματικά αποθέματα. Σε ένα εσπευσμένο ταξίδι του στην Ουάσινγκτον την περασμένη εβδομάδα -και διαφημίζοντας πως έρχεται «χιονοστιβάδα δολαρίων»- ο Μιλέι επιχείρησε να ενισχύσει το αφήγημα μιας χώρας σε ανάκαμψη. Ο Τραμπ τον υποδέχτηκε στον Λευκό Οίκο, προσφέροντάς του εκτός από την αμέριστη στήριξή του και οικονομική βοήθεια με τη μορφή swap 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων (ώστε να στηριχθεί το αργεντίνικο πέσο που έχει υποχωρήσει σχεδόν 30% από τις αρχές του χρόνου).

Με τον όρο ωστόσο να κερδίσει ο Μιλέι τις εκλογές γιατί «αν ένας σοσιαλιστής ή ένας κομμουνιστής κερδίσει, νιώθεις διαφορετικά για να επενδύσεις», όπως δήλωσε εννοώντας τον προοδευτικό περονισμό. Και επιπλέον, επειδή ο Τραμπ δεν είναι γενναιόδωρος αλλά υπολογίζει πάντα τι έχει να κερδίσει, παρότι οι όροι της συμφωνίας δεν είναι γνωστοί σε όλες τις λεπτομέρειές τους, κάποια σημεία είναι αποκαλυπτικά: η Αργεντινή πρέπει να αποστασιοποιηθεί από την Κίνα (σήμερα δεύτερο εμπορικό της εταίρο) και να «ανοίξει» την οικονομία της σε επενδύσεις-«κλειδιά» για αμερικανικές επιχειρήσεις, σε τομείς όπως η ενέργεια, το λίθιο, ο χαλκός και οι σπάνιες γαίες.

Δημοσκοπική πτώση

Δύο χρόνια μετά την απρόσμενη νίκη του, το «φαινόμενο Μιλέι» μοιάζει να έχει χάσει την αίγλη του. Και η ρητορική της αντιπολιτικής που υιοθέτησε κηρύσσοντας τον πόλεμο κατά της «κάστας» και την απαξίωση των εκλεγμένων εκπροσώπων που αποκαλεί «αρουραίους του Κογκρέσου», σαν να έχει εξαντληθεί από τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα. Πολλοί ψηφοφόροι συνειδητοποιούν πως δεν είναι τόσο διαφορετικός από την «κάστα» που πολεμά, αλλά μία από τα ίδια.

Και από την άλλη η συστηματική καταστολή κατά των διαμαρτυρόμενων, ιδίως των συνταξιούχων που κάθε Τετάρτη διαδηλώνουν ζητώντας αυξήσεις στις συντάξεις πείνας, οι επιθέσεις κατά των ανθρώπων με αναπηρία ή με ψυχικές διαταραχές, οι δραστικές περικοπές σε υγεία και παιδεία (ιδίως στα πανεπιστήμια), η αύξηση των τιμολογίων κοινής ωφέλειας, η εκτόξευση της ανεργίας και η εμμονή του στη δημοσιονομική προσαρμογή αντί στην ανάπτυξη, έχουν στρέψει μέρος των πρώην ψηφοφόρων του εναντίον του.

Ο Μιλέι φτάνει στις εκλογές αποδυναμωμένος και με πτωτική τάση. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις της CELAG, η αποδοχή του βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο της χρονιάς, με τις αρνητικές απόψεις να είναι πλέον πλειοψηφία (57%) και να υπερέχουν κατά 15 μονάδες των θετικών. Συγχρόνως η διαφορά στην πρόθεση ψήφου ανάμεσα στους δύο σχηματισμούς που μονοπωλούν τις εκλογές, τους ακροδεξιούς του κόμματος του Μιλέι Η Ελευθερία Προχωρά (LLA) και τους προοδευτικούς περονιστές τού Δύναμη Πατρίδα (FP), μειώνεται σταθερά. Τον Ιούνιο ήταν δέκα μονάδες υπέρ του προέδρου, τώρα είναι στο 2%, στα όρια του στατιστικού λάθους. Ο μέσος όρος των τελευταίων δημοσκοπήσεων δείχνει πως το κόμμα του αναρχοκαπιταλιστή προηγείται με 36,7% έναντι 34,8% των περονιστών, ενώ το Μέτωπο της Αριστεράς ξεπερνά το 3% μετά βίας.

Αβέβαια τόσο το αποτέλεσμα των εκλογών όσο και ο αντίκτυπος της «διάσωσης» του Τραμπ, πόσο μάλλον που οι δημοσκοπήσεις λαθεύουν πολύ συχνά στη χώρα.