Ο πρόεδρος κατηγορείται επίσημα από την Εισαγγελία ως επικεφαλής μαφιόζικου δικτύου. Η αντιπρόεδρος βρίσκεται στη φυλακή γι’ αυτό το σκάνδαλο που λεηλάτησε εκατομμύρια από τα δημόσια ταμεία. Περισσότεροι από 150 αξιωματούχοι εμπλέκονται, ανάμεσά τους πολιτικοί, σύμβουλοι, βουλευτές, και εκπρόσωποι 22 μεγάλων επιχειρήσεων.
Σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα και με τον κόσμο στους δρόμους εδώ και πέντε σχεδόν μήνες, η Γουατεμάλα επιμένει να διεξαγάγει στις 6 Σεπτεμβρίου προεδρικές, βουλευτικές και δημοτικές εκλογές, παρά τις εκκλήσεις για αναβολή τους λόγω της πρωτόγνωρης πολιτικής κρίσης.
Η χώρα ζει στον ρυθμό των αποκαλύψεων και των διαδηλώσεων από τον Απρίλιο, όταν η Εισαγγελία και η υπό την αιγίδα του ΟΗΕ Επιτροπή κατά της Ατιμωρησίας στη Γουατεμάλα (CICIG ), έπειτα από έρευνες ενός χρόνου που περιέλαβαν υποκλοπές δεκάδων χιλιάδων τηλεφωνικών κλήσεων και emails κατήγγειλαν την ύπαρξη ενός δικτύου που λυμαινόταν επί χρόνια με μίζες το 50% των εσόδων των τελωνείων της χώρας.
Σύμφωνα με την CICIG, του δικτύου, γνωστό ως «Η Γραμμή», ηγείτο ο ίδιος ο πρόεδρος, πρώην στρατηγός Οτο Πέρες Μολίνα, που στη συνθηματική αργκό των διαπλεκόμενων ήταν ο «πρώτος», ενώ δεξί του χέρι ήταν η «δεύτερη», δηλαδή η αντιπρόεδρος Ροξάνα Μπαλντέτι, που πλέον είναι προφυλακισμένη με τις κατηγορίες της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης, διαφθοράς, απάτης και ξεπλύματος βρόμικου χρήματος από μίζες σχεδόν 4 εκατ. δολαρίων.
Πολιτικός σεισμός
Το σκάνδαλο προκάλεσε πραγματικό πολιτικό σεισμό. Το τελευταίο δεκαήμερο, πέντε από τους δεκατρείς υπουργούς και οκτώ υφυπουργοί παραιτήθηκαν. Χθες αργά το βράδυ αναμενόταν η απόφαση της ολομέλειας του Κοινοβουλίου στο αίτημα της CICIG αλλά και της κοινοβουλευτικής επιτροπής διερεύνησης που τάχθηκε υπέρ της άρσης της ασυλίας του.
Σε μια ύστατη προσπάθεια να κερδίσει χρόνο ο Πέρες Μολίνα προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο κατά της διαδικασίας ως «πολιτικά υποκινούμενης και νομικά έωλης».
Ο πρώην στρατηγός έχασε τη στήριξη σημαντικού τμήματος της κοινωνίας που κάθε εβδομάδα διαδηλώνει μπροστά στο προεδρικό μέγαρο, αλλά και της αμερικανικής πρεσβείας που έως χθες τον εξήρε και της πανίσχυρης CACIF της Επιτροπής Εμπορικών, Βιομηχανικών και Χρηματοπιστωτικών Ενώσεων που προστέθηκε στις φωνές όσων ζητούν την παραίτησή του.
Είναι αμφίβολο αν οι εκλογές θα αποτελέσουν διέξοδο. Το σκάνδαλο διαφθοράς επισκίασε τα τεράστια ελλείμματα δημοκρατίας, την ενδημική φτώχεια που πλήττει το 50% του πληθυσμού και το 80% των ιθαγενών, τη μάστιγα της βίας των περισσότερων από 450 συμμοριών που έχουν καταστήσει τη χώρα μία από τις πλέον επικίνδυνες του κόσμου.
Η Αριστερά και τα κινήματα των ιθαγενών είναι πολιτικά αποδεκατισμένα. Και οι φωνές κατά της διαφθοράς του ανοίκειου συνονθυλεύματος των αγανακτισμένων αποδεικνύονται απατηλές. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις φέρουν πρώτο με 25% τον 45χρονο πολυεκατομμυριούχο ηγέτη του κόμματος LIDER, Μανουέλ Μπαλντισόν, πρώην σύμμαχο του Πέρες Μολίνα.
Ενας πολιτικός που διέταξε τους υποψηφίους του να ξοδέψουν όσα περισσότερα χρήματα για να εξαγοράσουν τις ψήφους των φτωχών ακόμη και με σακούλες τρόφιμα, σακιά λιπάσματα ή τσίγκους για τις στέγες στις παράγκες τους, και του οποίου ο υποψήφιος για την αντιπροεδρία και επτά βουλευτές ενέχονται στο σκάνδαλο «Η Γραμμή».
Δεύτερος με 16,2% η «έκπληξη» των εκλογών, ο Τζίμι Μοράλες, ένας κωμικός που αναδύθηκε σαν «σωτήρας του έθνους» με την αντισυστημική του ρητορική, μια από τις πιο επικίνδυνες εκφράσεις του δήθεν «απολιτικού» πνεύματος που έφερε η κρίση.
Αντίθετα, ο Μοράλες αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του συστήματος και προωθείται από κόμμα που ίδρυσαν οι πιο ακραίοι απόστρατοι, τα γεράκια του εμφύλιου που αιματοκύλησε τη χώρα, χρησιμοποιώντας τον ως μαριονέτα για τα σχέδιά τους.
Και ως «νέο πρόσωπο» που στερείται μηχανισμών, η CACIF γενναιόδωρα του πρόσφερε συμβούλους και πρόγραμμα! Επονται η πρώην πρώτη κυρία Σάντρα Τόρες, που χώρισε τον σύζυγό της και πρώην πρόεδρο Αλβαρο Κολόμ για να μπορέσει να διεκδικήσει την προεδρία, και η Σούρι Ρίος, η περήφανη για τον πατέρα της και πρώην δικτάτορα Ρίος Μοντ, ο οποίος καταδικάστηκε για γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, απόφαση που αργότερα ακυρώθηκε για «τεχνικούς λόγους».
Ασυλο και φυλακή
Οσο για τον πρόεδρο Πέρες Μολίνα αρνείται κάθε συμμετοχή του στο σκάνδαλο, κατηγορεί τη CICIG για «στρατηγική παρέμβασης στα εσωτερικά της χώρας» και ξεσπαθώνει εναντίον της οικονομικής ελίτ που τον εγκατέλειψε προειδοποιώντας πως «υπάρχουν κι αυτοί που έδιναν τις μίζες».
Εννοείται ότι δεν παραιτείται γιατί θα σήμαινε απώλεια της ασυλίας του και φυλάκιση. Δηλώνει πως θα παραμείνει στο αξίωμά του έως τον Γενάρη του 2016 όταν θα παραδώσει την προεδρία στον νικητή των εκλογών.
Στρατού θέλοντος, γιατί μόνο αν χάσει την έως τώρα αμέριστη στήριξή του μπορεί να αποπεμφθεί. Στοιχειώνεται από την εμπειρία του πρώην προέδρου Αλφόνσο Πορτίγιο (2000-2004) που κατέληξε -έστω και για λίγο- σε αμερικανική φυλακή για ξέπλυμα βρόμικου χρήματος.
Και φέρεται να διαπραγματεύεται ήδη εναλλακτικές διεξόδους για τον ίδιο: διαιώνιση της ασυλίας του ως μέλους του Κεντροαμερικανικού Κοινοβουλίου, μία «χρυσή εξορία» ή, στη χειρότερη περίπτωση, ένα «σύντομο» πραξικόπημα που με την πρόφαση της κάθαρσης να του επιτρέψει ασφαλή φυγάδευση από τη χώρα.
