ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Χριστίνα Πάντζου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Lawfare. Νομικός πόλεμος. Ενα από τα νέα μέσα που εργαλειοποιώντας τη δικαιοσύνη χρησιμοποιούνται στη Λατινική Αμερική για να απαλλαγούν από ανεπιθύμητους ηγέτες (ιδίως πριν από εκλογικές αναμετρήσεις). Εγινε στον Ισημερινό με τον πρώην πρόεδρο Ραφαέλ Κορέα (που έχει πολιτικό άσυλο στο Βέλγιο) και τον αντιπρόεδρό του Χόρχε Γκλας που βρίσκεται στη φυλακή. Συνέβη με τους πρώην προέδρους της Βραζιλίας Ντίλμα Ρούσεφ και Λούλα ντα Σίλβα (που παρέμεινε 18 μήνες φυλακή αποτρέποντας την υποψηφιότητά του το 2018). Χρησιμοποιήθηκε στη Βολιβία για την ανατροπή του προέδρου Εβο Μοράλες. Και αυτό καταγγέλλει η αντιπρόεδρος της Αργεντινής, Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρτσνερ, ότι (και εν όψει των προεδρικών του 2023) μεθοδεύουν εναντίον της δικαστικοί κύκλοι με στενούς δεσμούς με τον συντηρητικό πρώην πρόεδρο Μαουρίσιο Μάκρι.

Ο εισαγγελέας Ντιέγο Λουσιάνι ζήτησε 12 χρόνια κάθειρξη για την Κριστίνα Φερνάντες και στέρηση των πολιτικών της δικαιωμάτων διά βίου. Την κατηγορεί ως επικεφαλής μιας εγκληματικής οργάνωσης που επί της προεδρίας της (2007-2015) πλούτισε παράνομα από αναθέσεις δημόσιων έργων στον επιχειρηματία Λάσαρο Μπάες. Ο Λουσιάνι ισχυρίζεται ότι «πρόκειται για τη μεγαλύτερη επιχείρηση διαφθοράς της χώρας» και ότι ζημίωσε το κράτος κατά 1 δισ. δολάρια.

«Ενα νομικό-μιντιακό εκτελεστικό απόσπασμα»

«Ζητούν 12 χρόνια στη φυλακή: 12, όσα τα χρόνια της καλύτερης κυβέρνησης που είχε η Αργεντινή τις τελευταίες δεκαετίες… Αυτή η δίκη δεν είναι εναντίον μου, αλλά κατά όλου του περονισμού, εναντίον των εθνικών και λαϊκών κυβερνήσεων», δήλωσε η αντιπρόεδρος σε μια φορτισμένη ομιλία της στη Γερουσία.

Στην πραγματικότητα, είπε, από την αρχή της δίκης ενορχηστρώθηκε μια άγρια πολιτική και μιντιακή καμπάνια που επεδίωξε να εμπεδώσει η κοινωνία πως «αυτοί τα έφαγαν», με στόχο αυτή η παράλογη και αναπόδεικτη άποψη να γίνει ένα είδος κοινής λογικής, καταλήγοντας πως απέναντί της έχει «ένα νομικό-μιντιακό εκτελεστικό απόσπασμα» για να την αποκλείσουν από την πολιτική και πως αντιμετωπίζει «μια μυθοπλασία χωρίς νομική βάση», πίσω από την οποία βρίσκεται ο πρώην πρόεδρος Μαουρίσιο Μάκρι.

Είναι κοινό μυστικό αυτή η διαπλοκή. Δύο ημέρες πριν παραπέμψει σε δίκη την Κριστίνα Κίρτσνερ για απάτη και διαφθορά, ο δικαστής Γουστάβο Ορνος επισκέφθηκε τον τότε πρόεδρο Μάκρι. Ο δε εισαγγελέας Λουσιάνι και ένας από τους τρεις δικαστές στην υπόθεσή της, ο Ροδρίγο Χιμένες Ουριμπούρου, είναι τακτικοί θαμώνες των τουρνουά ποδοσφαίρου και τένις που οργανώνει τα Σαββατοκύριακα ο Μάκρι.

Lawfare και «ξένος δάκτυλος»

Αμέσως μετά την πρόταση του Λουσιάνι, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τεντ Κρουζ ζήτησε από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων κατά της Κίρτσνερ και συγγενών της. Από την πλευρά του ο Αργεντινός ΥΠΕΞ Σαντιάγο Καφιέρο αντέδρασε δηλώνοντας πως αυτή η δικαστική δίωξη της Κίρτσνερ προωθείται και από «ιδεολογικά συμφέροντα εκτός Αργεντινής».

Προς επίρρωση των καταγγελιών του Καφιέρο, αξίζει να ανατρέξει κάποιος στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έρευνα1 της Καμίλα Βολενβάιντερ του Λατινοαμερικανού Στρατηγικού Κέντρου Γεωπολιτικής (CELAG): «Ο όρος lawfare περιγράφει μια μέθοδο μη συμβατικού πολέμου που χρησιμοποιείται ως μέσο για να επιτευχθεί ένας στρατιωτικός σκοπός. Με αυτή την έννοια χρησιμοποιείται για πρώτη φορά το 1999 στο βιβλίο περί στρατιωτικής στρατηγικής Unrestricted Warfare (Πολεμικές επιχειρήσεις χωρίς περιορισμούς).

Το 2001 αρχίζει να υιοθετείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έπειτα από άρθρο του πτέραρχου Τσαρλς Ντάνλαπ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Ντιουκ. ΟΙ ΗΠΑ μέσω της USAID είναι από τους βασικές συμβούλους σε θέματα μεταρρύθμισης των δικαστικών συστημάτων στη Λατινική Αμερική και το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τους δεσμούς του με τους δικαστικούς μηχανισμούς της περιοχής στη λεγόμενη μάχη κατά της διαφθοράς».

Ποιος ωφελείται εν όψει και των εκλογών;

Ως τώρα οι αναλύσεις έδειχναν πως με τις εσωτερικές διαμάχες αλλά και τις οικονομικές πολιτικές δημοσιονομικής αναπροσαρμογής που συμφωνήθηκαν με το ΔΝΤ, οι περονιστές και το κυβερνών Μέτωπο Ολων είχαν μικρές πιθανότητες να νικήσουν στις προεδρικές του 2023. Αλλά το εισαγγελικό αίτημα άλλαξε το πολιτικό σκηνικό: όλο το περονιστικό κίνημα τώρα συσπειρώνεται γύρω από την Κίρτσνερ.

«Τώρα η Φερνάντες επιστρέφει στην κεντρική πολιτική σκηνή», λέει στη Le Monde, ο πολιτικός αναλυτής Φεδερίκο Σαπάτα. «Η Κίρτσνερ χρειάστηκε να υποχωρήσει αποδεχόμενη τον νέο υπουργό Οικονομίας Σέρχιο Μάσα (που αντικατέστησε υπουργό περισσότερο προσκείμενη σε αυτήν). Αλλά είναι η δική της ατζέντα που ανακτά τώρα δυναμική, γεγονός που προμηνύει έναν σημαντικό ρόλο της ώς τις εκλογές του 2023».

Και οι βάσεις των περονιστών αποκτούν ξανά την ορμή που είχαν χάσει: επί ημέρες και νύχτες χιλιάδες συγκεντρώθηκαν έξω από το σπίτι της αντιπροέδρου για να την υπερασπιστούν, ενώ δεν έλειψαν συμπλοκές με οργανωμένες ομάδες της Δεξιάς αλλά και την αστυνομία.

Η οργή επιστρέφει στους δρόμους και ίσως αυτό να είναι το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο των επικείμενων εκλογών. Με δεδομένη την πόλωση ανάμεσα σε περονιστές και αντιπερονιστές, όποια κι αν είναι η απόφαση των δικαστών (που αναμένεται ώς τον Δεκέμβριο), θα υπάρξει μεγάλη δυσαρέσκεια από μερίδα του πληθυσμού. Και δεν είναι διόλου απίθανο αυτή να κεφαλαιοποιηθεί από τους εμφανιζόμενους ως «αντισυστημικούς».

Ο έγκριτος Ισπανός νομικός, πρώην δικαστής και μέλος του Λατινοαμερικανικού Κέντρου Δικαιοσύνης και Δημοκρατίας (CLAJUD), Μπαλτασάρ Γκαρθόν, υποστηρίζει και στο τελευταίο του βιβλίο «Οι μεταμφιέσεις του φασισμού» πως «η εργαλειοποίηση της δικαιοσύνης με πολιτικούς στόχους είναι μια από τις επίλεκτες στρατηγικές του φασισμού, που δυστυχώς πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι έχει επιστρέψει σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο φασισμός χρησιμοποιεί κώδικες ανάλογους με εκείνους της μαφίας και του οργανωμένου εγκλήματος… Κανονικοποιείται η εκδίκηση, κυριαρχεί η ομερτά (ο νόμος της σιωπής) και σχεδιάζεται η εξόντωση του αντιπάλου για την επίτευξη των στόχων του. Αν η φυσική εξόντωση είναι εφικτή, συντελείται όπως έγινε στις δικτατορίες του περασμένου αιώνα στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική… Αλλά σήμερα που είναι δυσκολότερο να μείνουν ατιμώρητες η δολοφονία και η εξαφάνιση, καταφεύγουν στη συνεχή απαξίωση ή φυλάκισή τους στη βάση ψευδών κατηγοριών (lawfare) και στον μιντιακό αποκλεισμό τους από την πολιτική και κοινωνική σκηνή. Η ιδέα είναι κοινή: να εξουδετερώσουν τον αντίπαλο».

Ηδη δημοσκόπηση της εταιρείας CB Consultora στις αρχές Αυγούστου έδειξε πως ο Χαβιέρ Μιλέι, ένας ακροδεξιός νεοφιλελεύθερος προβοκάτορας, θαυμαστής του Τραμπ και του Μπολσονάρο, που υπόσχεται «να τελειώσει με την κάστα των πολιτικών», θα μπορούσε να έρθει δεύτερος στις προεδρικές του 2023.


(1) https://www.celag.org/wp-content/uploads/2017/03/LawfareT.pdf