Νέες κινητοποιήσεις για τις περικοπές στην Αργεντινή

Για μία ακόμη φορά οι δεσμεύσεις απέναντι στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο απειλούν με κυβερνητική και κοινωνική κρίση την Αργεντινή. Η συμφωνία που υπέγραψε ο πρόεδρος Αλμπέρτο Φερνάντες με το ΔΝΤ τον περασμένο Μάρτιο και οι συνακόλουθες πολιτικές που υιοθέτησε, έχουν προκαλέσει τριγμούς στην κυβέρνηση.

Η πιο ριζοσπαστική πτέρυγα του περονιστικού κυβερνητικού «Μετώπου Ολων» –με επικεφαλής την αντιπρόεδρο Κριστίνα Φερνάντες Κίρτσνερ– βαθαίνει την αντιπαράθεσή της με τον κύκλο του προέδρου. Τελευταίο και πιο κρίσιμο θύμα αυτού του μπρα ντε φερ ήταν ο υπουργός Οικονομίας και αρχιτέκτονας της συμφωνίας με τον διεθνή οργανισμό, Μαρτίν Γκουσμάν.

Το ρήγμα είχε επισημοποιηθεί προ μηνών, όταν ο Μάξιμο Κίρτσνερ (γιος της Κριστίνα Φερνάντες) αποχώρησε από την ηγεσία της κοινοβουλευτικής ομάδας του «Μετώπου Ολων» δηλώνοντας πως διαφωνεί απόλυτα με τη στρατηγική που ακολουθήθηκε στις διαπραγματεύσεις αλλά και με τα αποτελέσματά τους. Ενώ βουλευτές και γερουσιαστές της κιρτσνερικής τάσης καταψήφισαν το κείμενο, καταγγέλλοντας πως οι στόχοι στους οποίους δεσμεύτηκε η κυβέρνηση είναι ανέφικτοι και θα οδηγήσουν σε ύφεση και κοινωνική αναταραχή.

Η συμφωνία για την αναχρηματοδότηση του δανείου των 44 δισ. δολαρίων που συνήψε η προηγούμενη συντηρητική κυβέρνηση του προέδρου Μαουρίσιο Μάκρι, προβλέπει ανάμεσα στα πολλά άλλα μείωση του ελλείμματος στο 2,5% του ΑΕΠ το 2022, όπως και αύξηση των διεθνών συναλλαγματικών αποθεμάτων στα 5,8 δισ. δολάρια φέτος. Στόχοι, που όπως επισημαίνουν αναλυτές, είναι ήδη πολύ δύσκολο να επιτευχθούν.

Αυτή η διαμάχη εξελίσσεται ενώ η χώρα διέρχεται σοβαρή κρίση. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Απογραφών, ο πληθωρισμός το πρώτο εξάμηνο κυμάνθηκε στο 36,2%, ενώ τους τελευταίους 12 μήνες έφτασε το 64%, αρνητικό ρεκόρ τριακονταετίας.

Η Κεντρική Τράπεζα προβλέπει πως μπορεί να σκαρφαλώσει στο 76% το 2022. Το πέσο έχει κατακρημνιστεί έναντι του δολαρίου. Οσο για τη φτώχεια, αυξάνει ραγδαία, με την Deustche Welle να αναφέρει εκτιμήσεις πως μπορεί να πλήξει ώς και το 80% του πληθυσμού στα τέλη του χρόνου.

Νέα υπουργός, ίδιες πολιτικές;

Είναι σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες που φτάνει στο υπουργείο Οικονομίας η Σιλβίνα Μπατάκις. Για πολλούς ο διορισμός της σηματοδοτεί μια ανακωχή ανάμεσα στον πρόεδρο και την αντιπρόεδρο ώστε να αντιμετωπιστεί το δυσοίωνο οικονομικό τοπίο.

Η Μπατάκις, «La Griega» όπως είναι γνωστή λόγω της ελληνικής της καταγωγής, δεν χαίρει απλά της έγκρισης της Κριστίνα Φερνάντες, αλλά, όπως γράφει ο ιστότοπος nodal.am, είναι το πρόσωπο με το οποίο η αντιπρόεδρος αποκτά λόγο και στη χάραξη της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης. Είναι ωστόσο άγνωστο τι αλλαγές μπορεί κανείς να περιμένει στην ατζέντα της Μπατάκις με τον ασφυκτικό κλοιό που διαμορφώνει η συμφωνία.

Η 53χρονη οικονομολόγος, που ώς τώρα ήταν γραμματέας Περιφερειών στο υπουργείο Εσωτερικών και έχει διατελέσει υπουργός Οικονομίας της Περιφέρειας του Μπουένος Αϊρες, ήταν σαφής ως προς την αναγκαιότητα να «προσγειωθούν» οι προσδοκίες στην πραγματικότητα.

Στην πρώτη της δημόσια τοποθέτηση έσπευσε να διαβεβαιώσει πως θα τηρήσει τις συμφωνίες με τον διεθνή οργανισμό και προϊδέασε για μια σκληρή αναπροσαρμογή: πάγωμα των κρατικών δαπανών, περισσότεροι περιορισμοί στη χρήση του δολαρίου για να συγκρατήσει τη διαφυγή συναλλάγματος και συμφωνίες ως προς τις τιμές για να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός.

Ολα αυτά δεν μπορεί να γίνουν χωρίς λιτότητα, όπως άλλωστε υπονόησε, δηλώνοντας πως πρέπει να υπάρξει «τάξη και ισορροπία στα δημοσιονομικά μας». Και επαναλαμβάνοντας προς κάθε κατεύθυνση πως «δεν θα ξοδέψουμε περισσότερα από όσα διαθέτουμε».

Να δεις τι σου ’χω για μετά

Η επιδείνωση της οικονομίας και οι εσωτερικές διαμάχες στον κυβερνητικό συνασπισμό έχουν φέρει ένα κύμα κινητοποιήσεων, πολύ ανησυχητικό για την κυβέρνηση αφού πολλές από τις οργανώσεις που βγαίνουν στους δρόμους αποτελούν κομμάτι της βάσης της.

Την περασμένη εβδομάδα και μόλις ημέρες αφ’ ότου η Μπατάκις ανέλαβε το υπουργείο, η Ενωση Πικετέρος έκανε πορεία στην Πλατεία του Μάη, απαιτώντας να ξεπαγώσουν κοινωνικά προγράμματα όπως το «Ευκαιρίες Εργασίας» (πρόγραμμα κατάρτισης δεξιοτήτων και εύρεσης εργασίας) και την αύξηση των επιδομάτων και της παροχής τροφίμων σε ανέργους, συνταξιούχους και ευάλωτα νοικοκυριά.

Ενώ μπροστά στο Κογκρέσο συγκεντρώθηκε η UTEP, η Ενωση Εργαζομένων της Λαϊκής Οικονομίας, απαιτώντας ακόμη μια φορά την υιοθέτηση ενός οικουμενικού βασικού μισθού. Στις δε 17 Αυγούστου έχει προγραμματιστεί διαδήλωση και πορεία περονιστικών οργανώσεων, όπως η CGT, η Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας, απαιτώντας μέτρα κατά του πληθωρισμού και των «διαμορφωτών των τιμών», δηλαδή των επιχειρήσεων που κερδοσκοπούν.

Στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση κινείται το ΔΝΤ, που μετά την παραίτηση του Μαρτίν Γκουσμάν προειδοποίησε πως «η χώρα πρέπει να λάβει οδυνηρά μέτρα», αν θέλει να επιτύχει στην εφαρμογή του προγράμματος. Ενδεικτικό από αυτή την άποψη ήταν και κεντρικό άρθρο των «Financial Times» τη Δευτέρα, που εκτιμούσε πως «η χρηματοπιστωτική καταστροφή παραμονεύει» για την Αργεντινή, διαμαρτυρόταν για την αποχώρηση του Γκουσμάν χαρακτηρίζοντάς τον τη «μόνη αξιόπιστη προσωπικότητα της κυβέρνησης» και αμφέβαλλε για την αποτελεσματικότητα των σχεδίων της Μπατάκις.

«Η αντικαταστάτρια (του Γκουσμάν), ελάχιστα γνωστή, δεσμεύτηκε άμεσα να εκπληρώσει τους στόχους με το ΔΝΤ. Οι πιθανότητες, τόσο πολιτικές όσο και οικονομικές, είναι εναντίον της» έγραφε η βρετανική εφημερίδα, παροτρύνοντας τον οργανισμό που διευθύνει η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα να επιβάλει ακόμη πιο αυστηρούς όρους, με μια διατύπωση που ξεσήκωσε πολλές διαμαρτυρίες: «Μπροστά σε μια αδύναμη κυβέρνηση, προσκολλημένη στον περονιστικό λαϊκισμό και με αποτυχημένες οικονομικές πολιτικές, το ΔΝΤ θα έκανε καλύτερα να επιμείνει σε πιο αυστηρούς στόχους για να εμπνεύσει την εμπιστοσύνη επιχειρηματιών και επενδυτών».