Σημαντικές πολιτικές ανακατατάξεις γίνονται στη Βραζιλία ενόψει των προεδρικών του Οκτωβρίου, με νέες συμμαχίες που θα μπορούσαν να κρίνουν τις εκλογές. Οπως έγινε με το κεντρώο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βραζιλίας (PSB), που αφού δέχτηκε στις γραμμές του τον Ζεράλντο Αλκμίν, πρώην κυβερνήτη του Σάο Πάολο και πάλαι ποτέ αντίπαλο του Λούις Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ανακοίνωσε πως αυτός θα είναι υποψήφιος για την αντιπροεδρία της χώρας με το ψηφοδέλτιο του ηγέτη του Κόμματος των Εργαζόμενων (ΡΤ).
«Είναι ξεκάθαρο ότι ζούμε μια πολύ σοβαρή στιγμή […] Είναι η ώρα της γενναιοδωρίας, του πολιτικού μεγαλείου, της απαγκίστρωσης και της ενότητας […] Θα συστρατεύσουμε τις προσπάθειές μας για την ανοικοδόμηση της χώρας», δήλωσε μετά την… πολιτική μεταγραφή του ο ώς τα χθες πιο προβεβλημένος εκπρόσωπος του PSDB (του θεωρούμενου κόμματος της μετριοπαθούς Δεξιάς της χώρας), προτάσσοντας ως βασικό πολιτικό μέλημα την απομάκρυνση του Μπολσονάρο από την εξουσία.
Ο Λούλα, που παρά την επίσημη υποψηφιότητα του Αλκμίν για την αντιπροεδρία στη λίστα του, δεν έχει ανακοινώσει οριστικά τη δική του για να διεκδικήσει μια τρίτη θητεία, δεν παρέλειψε να δηλώσει πως το Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι πολύ σημαντικό όχι μόνο στην εκλογική διαδικασία αλλά και για μια κυβέρνηση της Αριστεράς στη χώρα. «Ισως το να κερδίσουμε τις εκλογές να είναι πιο εύκολο από το καθήκον που μας αναμένει να ανακτήσουμε τη χώρα, γι’ αυτό θα συζητήσουμε με όλους», δήλωσε εξηγώντας έτσι τη στρατηγική του για σχηματισμό μιας πλατιάς πολιτικής συμμαχίας που θα ενισχύσει την εκλογική του βάση και θα απομακρύνει «τον κίνδυνο» μιας νέας θητείας Μπολσονάρο.
Οπως τόνισε και το Σοσιαλιστικό Κόμμα σε επιστολή του προς τον πρώην πρόεδρο, επιδίωξή του είναι να υπάρξει μια «προγραμματική σύγκλιση για τον σχηματισμό ενός αποτελεσματικού πλατιού μετώπου».
Προειδοποιώντας πως αυτό που διακυβεύεται στις εκλογές του Οκτωβρίου είναι «η αποφασιστική αναμέτρηση ανάμεσα στη δημοκρατία και τον αυταρχισμό», το Σοσιαλιστικό Κόμμα τόνισε πως ο αυταρχισμός εγκαταστάθηκε στη χώρα με τον Μισέλ Τέμερ (ο οποίος ανέλαβε μετά την καθαίρεση της Ντίλμα Ρούσεφ) και εδραιώθηκε και βάθυνε με τον Μπολσονάρο.
Οι ευκαιριακές μεταστροφές
Ο οπορτουνισμός είναι το πιο μόνιμο και βασικό χαρακτηριστικό των περισσότερων βραζιλιάνικων κομμάτων, και από αυτόν δεν έχει απόσχει και το Σοσιαλιστικό Κόμμα που συνέβαλε σε αυτό που σήμερα καταγγέλλει ως αυταρχική διολίσθηση της χώρας: το 2016 τάχθηκε υπέρ της καθαίρεσης της προέδρου Ντίλμα Ρούσεφ και στήριξε πολλές από τις πιο αμφιλεγόμενες νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις του «ντε φάκτο» διαδόχου της Μισέλ Τέμερ.
Τότε που ο βασικός κυβερνητικός εταίρος της Ρούσεφ, το Κόμμα του Βραζιλιάνικου Δημοκρατικού Κινήματος (PMDB, το μεγαλύτερο του Κοινοβουλίου που κατείχε την αντιπροεδρία της χώρας με τον Μισέλ Τέμερ), εγκατέλειψε την κυβέρνηση και μεθόδευσε στο Κογκρέσο την πολιτική δίκη που οδήγησε στην καθαίρεσή της.
Για τον Λούλα, παρά τους κινδύνους που δείχνει η ιστορική εμπειρία, αυτή η προσέγγιση ανάμεσα σε «δυνάμεις που έχουν διαφορετικά σχέδια, αλλά μπορεί να ενωθούν σε μια στιγμή που ο λαός το χρειάζεται», είναι η μόνη ρεαλιστική προσέγγιση νίκης σε αυτή την εκλογική μάχη.
Τον Φεβρουάριο, προετοιμάζοντας το έδαφος κι έχοντας ήδη ξεκινήσει συνομιλίες με Σοσιαλιστές και Σοσιαλδημοκράτες για μια προγραμματική συμφωνία διακυβέρνησης, εξηγούσε ότι «πρέπει να σκεφτώ τη χώρα του μέλλοντος κι όχι του 2014, 2015 ή 2016… Αν δεν μιλήσω με όσους ψήφισαν υπέρ της καθαίρεσης της Ντίλμα δεν θα συζητήσω με κανέναν, γιατί την παραπομπή ψήφισε το 90% της πολιτικής σκηνής της χώρας. Το Κογκρέσο δεν είναι αυτό που επιθυμώ, είναι αυτό που εξέλεξε η κοινωνία και κάθε μέλος του εκπροσωπεί ένα κομμάτι της κοινωνίας».
Ο παράγοντας Μόρο
Οι δημοσκοπήσεις, στα μέσα Μαρτίου, έδιναν το προβάδισμα στον Λούλα με 44% έναντι 26% του Μπολσονάρο. Ωστόσο, η (επίσης στοχευμένη) αποχώρηση στα τέλη Μαρτίου του Σέρζιο Μόρο από την προεδρική κούρσα -όπου ερχόταν τρίτος με 9%- άλλαξε κάπως τα δεδομένα ενισχύοντας τον Μπολσονάρο.
Η τελευταία δημοσκόπηση της XP/Ipespe στις 6 Απριλίου δείχνει πως χωρίς τον πρώην δικαστή που έστειλε τον Λούλα στη φυλακή, κερδίζοντας ένα χαρτοφυλάκιο στην κυβέρνηση Μπολσονάρο, ο ακροδεξιός πρόεδρος ενισχύεται κατά 4 μονάδες φτάνοντας το 30%, ενώ ο Λούλα παραμένει σταθερός, με τις υπόλοιπες ψήφους του Μόρο να αυξάνουν ελάχιστα άλλες υποψηφιότητες.
Ωστόσο, ο Μόρο δεν έχει πει τον τελευταίο του λόγο. «Παραιτούμαι αυτή τη στιγμή […] και θα είμαι ένας στρατιώτης της δημοκρατίας για να ανακτήσω το όνειρο μιας καλύτερης Βραζιλίας» δήλωσε, προσθέτοντας πως είναι πρόθυμος να βοηθήσει τις «δημοκρατικές δυνάμεις» να βρουν μια κοινή προεδρική υποψηφιότητα ώστε να δημιουργηθεί ένας τρίτος πόλος…
Την ημέρα της παραίτησής του, ο πρώην δικαστής ανακοίνωσε επίσης πως φεύγει από το ακραία συντηρητικό Podemos και εντάσσεται στο κεντροδεξιό União Brasil (UNIÃO), ενώ είναι ακόμη ανοιχτό αν θα είναι υποψήφιος για το Κογκρέσο ή και για την προεδρία μέσα από έναν νέο συνασπισμό, καθώς όλα θα εξαρτηθούν από τις διαπραγματεύσεις που επίσης διεξάγει το νέο του κόμμα με άλλες κεντρώες δυνάμεις.
Οσο για τον Μπολσονάρο, που παρακολουθεί με ανησυχία τι συνέπειες θα μπορούσαν να έχουν αυτές οι εξελίξεις στην υποψηφιότητά του, θύμισε πως ο υπουργός Αμυνας, στρατηγός Πάολο Νογκέιρα ντε Ολιβέιρα, είναι ο σημαντικότερος υπουργός της Βραζιλίας «γιατί έχει τα στρατεύματα στα χέρια του και μπορεί να οδηγήσει τη χώρα στην “ομαλότητα” αν χρειαστεί».
Ο Ντε Ολιβέιρα ανέλαβε το υπουργείο Αμυνας την περασμένη εβδομάδα διαδεχόμενος τον απόστρατο στρατηγό Βάλτερ Μπράγκα Νέτο, που παραιτήθηκε ώστε να μπορεί να μετάσχει στις εκλογές της 2ας Οκτωβρίου: πιθανότατα ως υποψήφιος αντιπρόεδρος στη λίστα του Μπολσονάρο.
