Θα εκδοθεί στη Χιλή ο εγκληματίας Ντέρινγκ;

Στην τελική ευθεία βρίσκονται οι δικαστικές αρχές της Χιλής για να συμπληρωθεί το αποδεικτικό υλικό στο αίτημα έκδοσης του Ράινχαρντ Ντέρινγκ. Οταν τον περασμένο μήνα ο Γερμανός εγκληματίας ταξίδεψε στην Ιταλία, δεν περίμενε να βρεθεί φυλακισμένος.

Τόσα χρόνια ζούσε ελεύθερος στη Γερμανία, προστατευμένος από την πολιτική της να μην εκδίδει πολίτες της σε τρίτες χώρες. Αλλά ένας τυχαίος έλεγχος στο διαβατήριό του ενεργοποίησε το διεθνές ένταλμα σύλληψης της Interpol που εκκρεμούσε εναντίον του. Εφετείο της Φλωρεντίας απέρριψε το αίτημά του να αφεθεί ελεύθερος με το αιτιολογικό ότι μπορεί να επιχειρήσει να διαφύγει ξανά όσο εξετάζεται το αίτημα της Χιλής για έκδοσή του.

Ο Ντέρινγκ είχε διαφύγει από τη χώρα το 2004, όταν ήταν υπόδικος, κατηγορούμενος για την εξαφάνιση του Χιλιανο-Ιταλού Χουάν Μερίνο, της Ελισάμπετ Ρέκας και του Αντόνιο Ελισόντο το 1976, αλλά και ως συνεργός σε απαγωγές και δολοφονίες δεκάδων αντιστασιακών που στη διάρκεια της δικτατορίας κρατήθηκαν στη διαβόητη «Colonia Dignidad» («Αποικία Αξιοπρέπεια»): έναν γερμανικό θύλακα στη Χιλή που έγινε καταφύγιο ναζί, τόπος σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, χώρος αιχμαλωσίας και σκλαβιάς των μελών της και μετά το πραξικόπημα του Πινοτσέτ το 1973 παράνομο κέντρο κράτησης, βασανιστηρίων και «εξαφάνισης» πολιτικών αντιπάλων της δικτατορίας.

Μια σέχτα-κολαστήριο

Η «Αποικία» ιδρύθηκε το 1961, όταν ο ναζί πρώην δεκανέας Πάουλ Σέφερ, που μετά τον πόλεμο έγινε βαπτιστής πάστορας, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γερμανία έπειτα από κατηγορίες για παιδεραστία στο οικοτροφείο του, την «Ιδιωτική Κοινωνική Αποστολή», για ορφανά πολέμου. Με τη βοήθεια του Χιλιανού πρέσβη εξασφάλισε έκταση 3.000 εκταρίων στην περιοχή Μάουλε, περίπου 350 χιλιόμετρα νότια του Σαντιάγο, όπου ίδρυσε μια θρησκευτική σέχτα. Ανάμεσα στα 200 άτομα που τον ακολούθησαν σε αυτό το εγχείρημα ήταν και ο 15χρονος τότε Ράινχαρντ Ντέρινγκ, που με τον καιρό έγινε ένας από τους έμπιστούς του.

Τα μέλη της κοινότητας λάτρευαν τον Σέφερ σαν θεό υπακούοντας σε κάθε εντολή του κι εκείνος τους χρησιμοποιούσε ως σκλάβους που δούλευαν για αυτόν χωρίς να πληρώνονται. Ετσι έφτιαξε μια μικρή αυτοκρατορία που κέρδιζε εκατομμύρια δολάρια από διάφορες δραστηριότητες -καλλιέργειες, ορυχεία, ακίνητα- όσο εκείνος συστηματικά κακοποιούσε σεξουαλικά νεαρά αγόρια τόσο της κοινότητας όσο και παιδιά φτωχών οικογενειών των γύρω χωριών, πολλά από τα οποία έπειτα εξαφανίζονταν.

Με τα χρόνια νέα εγκλήματα έρχονταν να προστεθούν, ανάμεσά τους η κατασκευή και εμπορία όπλων, αλλά και η κράτηση, ο βασανισμός και η εξολόθρευση πολιτικών κρατουμένων της χούντας του Πινοτσέτ, που μαζί με τον αρχηγό τής DINA, της μυστικής αστυνομίας της χούντας, Μανουέλ Κοντρέρας επισκέπτονταν την Αποικία για να εγκωμιάσουν το «θεάρεστο έργο» της.

Με την πτώση της δικτατορίας, το 1990, πολλές καταγγελίες είδαν το φως της δημοσιότητας κι άρχισαν οι δικαστικές έρευνες. Ο Σέφερ διέφυγε από τη χώρα το 1997. Το 2005 συνελήφθη στην Αργεντινή και εκδόθηκε στην Χιλή, όπου καταδικάστηκε σε κάθειρξη 33 ετών για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων, βιασμό, απαγωγή, κατάχρηση εξουσίας και παράνομη κατοχή όπλων και εκρηκτικών. Πέθανε στη φυλακή το 2010. Δεν δικάστηκε ποτέ για τις δολοφονίες αντιπάλων της δικτατορίας.

Απροθυμία διερεύνησης

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο που αντιμετωπίζει, ο Ντέρινγκ είχε συμμετάσχει σε δράσεις στρατιωτικής εκπαίδευσης στις εγκαταστάσεις της Αποικίας, στη φρούρηση και τη μεταφορά κρατουμένων αλλά και στην εξαφάνιση των πτωμάτων τους. Συγγενείς αγνοουμένων εκτιμούν πως κάπου 110 άτομα δολοφονήθηκαν σε αυτόν τον οικισμό στη διάρκεια της δικτατορίας. Τα πτώματά τους θάφτηκαν σε ομαδικούς τάφους και το 1978 εκταφιάστηκαν με τη συμμετοχή του Ντέρινγκ στο πλαίσιο της αποκαλούμενης επιχείρησης «Απόσυρση Τηλεοράσεων»: τα έκαψαν και πέταξαν τις στάχτες στον ποταμό Περκιλαουκέν.

Το 2016 η Εισαγγελία του Μίνστερ άνοιξε έρευνα εναντίον του Ντέρινγκ. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τα Συνταγματικά και Ανθρώπινα Δικαιώματα (ECCHR) κατέθεσε λίστα μαρτύρων που θα μπορούσαν να καταθέσουν για τον ρόλο του Ντέρινγκ στην εξαφάνιση πολιτικών κρατουμένων στην Αποικία.

Αλλά η Εισαγγελία δεν κάλεσε να καταθέσει ούτε τον ίδιο ούτε τους μάρτυρες και το 2019 έκλεισε την έρευνα με το επιχείρημα ότι «δεν υπήρξαν αποδείξεις για την εμπλοκή του σε εγκλήματα». Κι άλλοι «ιεράρχες» της Αποικίας που καταζητούνται ή έχουν καταδικαστεί στη Χιλή διέφυγαν στη Γερμανία, όπου χαίρουν ασυλίας. Η γερμανική Δικαιοσύνη έχει προχωρήσει σε 13 έρευνες κατά μελών της σέχτας Αποικία Αξιοπρέπεια και όλες έκλεισαν χωρίς να απαγγελθούν κατηγορίες, όπως σημειώνει η DW.

«Ο Ντέρινγκ είναι ένας “μετα-ναζί” που σε αυτόν τον γερμανικό οικισμό της Χιλής πρόθυμα υλοποίησε την εφιαλτική κοινωνία, την οποία οραματιζόταν ο Χίτλερ και οι όμοιοί του» όπως αποκαλύπτει η σειρά ντοκιμαντέρ «Αποικία Αξιοπρέπεια: μια γερμανική σέχτα στη Χιλή», που προβάλλεται στο Netflix, φέρνοντας ξανά σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση Πινιέρα καθώς στο ντοκιμαντέρ πολιτικοί σαν τον Ερνάν Λαραΐν, -τι ειρωνεία, σημερινός υπουργός Δικαιοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Πινιέρα- εμφανίζεται ως προασπιστής του Σέφερ. Ρεπορτάζ του 2020 της Deutsche Welle προσφέρει πολλές μαρτυρίες για το πώς ο Λαραΐν έχει εμποδίσει την πρόοδο την σχετικών ερευνών.

Οι συγγενείς των αγνοουμένων και δολοφονημένων ελπίζουν ο Ντέρινγκ να εκδοθεί επιτέλους στη Χιλή, ώστε να δώσει κρίσιμες απαντήσεις, λέει η δικηγόρος τους Μαριέλα Σαντάνα. «Είναι ιστορικό χρέος να λογοδοτήσει.

Ο Ντέρινγκ έχαιρε μεγάλης εμπιστοσύνης στην ιεραρχία της εγκληματικής οργάνωσης που διοικούσε την Αποικία κι ανέλαβε ευαίσθητες απόρρητες επιχειρήσεις, όπως τα μυστικά μητρώα του οικισμού. Πιθανόν διαχειριζόταν εμπιστευτικές πληροφορίες για τον τελικό προορισμό και την τύχη των κρατούμενων – που ώς τώρα δεν έχει αποκαλύψει. Είναι από τους τελευταίους που μπορεί να βοηθήσουν στη διαλεύκανση αυτών των εγκλημάτων, γιατί πολλοί από τους ηγέτες της σέχτας έχουν πια πεθάνει».