Ο προσωρινός πρωθυπουργός της Αϊτής Κλοντ Ζοζέφ κήρυξε τη χώρα σε «κατάσταση πολιορκίας», μετά τη δολοφονία του προέδρου Ζοβενέλ Μοΐζ, μέσα στο σπίτι του. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, τον Μοΐζ δολοφόνησαν ένοπλοι ους που μιλούσαν αγγλικά και ισπανικά και σύμφωνα με τις ΗΠΑ, ήταν μισθοφόροι που παρίσταναν πράκτορες της αμερικανικής Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών (DEA).
Ο Κλοντ Ζοζέφ, επικαλούμενος το άρθρο 149 του Συντάγματος, είπε ότι «προήδρευσε του έκτακτου υπουργικού συμβουλίου και αποφασίσαμε να κηρύξουμε κατάσταση πολιορκίας σε όλη τη χώρα», ενώ διαβεβαίωσε ότι η δολοφονία «δεν θα μείνει ατιμώρητη». «Οι δράστες, οι δολοφόνοι του Ζοβενέλ Μοΐζ, θα πληρώσουν για αυτό που έκαναν ενώπιον της δικαιοσύνης», πρόσθεσε. «Η δημοκρατία πρέπει να κερδίσει, οι σκοτεινές δυνάμεις θα ηττηθούν», πρόσθεσε.
Ο Ζοζέφ κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν ψύχραιμοι αφού «η κατάσταση είναι υπό έλεγχο», όπως είπε. Κάλεσε επίσης το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να συνεδριάσει το συντομότερο δυνατόν για να συζητήσει τις εξελίξεις στην Αϊτή.
Σύμφωνα με αναφορές από το Πορτ-Ο-Πρενς, μετά την απόφαση έκλεισε το διεθνές αεροδρόμιο της Αϊτής ενώ έκλεισαν και τα σύνορα με τη Δομινικανή Δημοκρατία. «Δώσαμε εντολή να κλείσουν αμέσως» τα σύνορα, μήκους 380 χιλιομέτρων, των δύο χωρών που μοιράζονται το νησί Ισπανιόλα, ανέφερε η εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας, Σεϊνέτ Σάντσες.
«Λυπόμαστε και καταδικάζουμε τη δολοφονία του προέδρου της Αϊτής Ζοβενέλ Μοΐζ και της πρώτης κυρίας, Μαρτίν Μοΐζ. Το έγκλημα αυτό είναι μια επίθεση εναντίον της δημοκρατικής τάξης της Αϊτής και της περιοχής», έγραψε στο Twitter ο πρόεδρος της Δομινικανής Δημοκρατίας, Λουίς Αμπινάντερ.
Στην επίθεση, τραυματίστηκε σοβαρά η σύζυγος του Μοΐζ, Μαρτίν -αρχικά είχε θεωρηθεί επίσης νεκρή-, και η οποία νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση. Σύμφωνα με τον τον Αϊτινό πρέσβη στις ΗΠΑ, καταβάλλονται προσπάθειες να μεταφερθεί στο Μαϊάμι για θεραπεία.
Ποιοι ήταν οι δράστες
Στο μεταξύ αναζητούνται οι δολοφόνοι του προέδρου Μοΐζ, που σύμφωνα με τον Αϊτινό πρέσβη στις ΗΠΑ, ήταν «επαγγελματίες» μισθοφόροι που παρίσταναν τους πράκτορες της αμερικανικής Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών (DEA) και ίσως έχουν ήδη διαφύγει από τη χώρα.
«Ήταν μια καλά ενορχηστρωμένη επίθεση και ήταν επαγγελματίες», υποστήριξε ο πρέσβης Μποξίτ Εντμόν σε δημοσιογράφους. «Έχουμε στη διάθεση μας υλικό από βίντεο και πιστεύουμε ότι είναι μισθοφόροι», είπε αναφέροντας ότι η χώρα χρειάζεται αμερικανική βοήθεια στον τομέα της ασφαλείας και Αμερικανοί αξιωματούχοι του είπαν ότι αξιολογούν το αίτημα.
Αντιδράσεις
Ο πρωθυπουργός της Αϊτής, Ζοζέφ, κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να συνεδριάσει το συντομότερο δυνατόν για να συζητήσει τις εξελίξεις στην Αϊτή. Η κατάσταση στη χώρα, που είναι πολύ φτωχή και πολιτικά ασταθής, μπορεί να εκτροχιαστεί και η ανησυχία είναι μεγάλη.
Ο πρεσβευτής της Γαλλίας στον ΟΗΕ, Νικολά ντε Ριβιέρ, είπε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι «σοκαρισμένο» από τη δολοφονία του Μοΐζ και ανησυχεί για την κατάσταση της πρώτης κυρίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Συμβούλιο Ασφαλείας ενδέχεται να συνεδριάσει σύντομα για να εξετάσει την κατάσταση στην Αϊτή.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καταδίκασε τη δολοφονία και ζήτησε να λογοδοτήσουν στη δικαιοσύνη οι υπεύθυνοι. «Τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν στο πλευρό της κυβέρνησης και του λαού της Αϊτής», είπε ο εκπρόσωπος του Γκουτέρες, Στεφάν Ντουζαρίτς.
Από την Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν χαρακτήρισε «πολύ ανησυχητική» την κατάσταση στην Αϊτή, προσθέτοντας ότι χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες για το πώς δολοφονήθηκε ο πρόεδρος της χώρας.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Τζο Μπάιντεν, Τζεν Ψάκι, πρόκειται για «φρικτό έγκλημα» και οι ΗΠΑ είναι διαθέσιμες να βοηθήσουν με όποιο τρόπο μπορούν τη χώρα της Καραϊβικής.
Τον αποτροπιασμό του για τη δολοφονία του Μοΐζ εξέφρασε και ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος εξέφρασε «συλληπητήρια στην οικογένειά του και τον λαό της Αϊτής».
Ποιος ήταν ο Μοΐζ
Η επίθεση κατά του προέδρου της Αϊτής έγινε 24 ώρες αφότου όρισε νέο πρωθυπουργό της χώρας τον Αριέλ Ανρί, ο οποίος θα αναλάμβανε την εξουσία και θα οδηγούσε τη χώρα σε εκλογές σε δύο μήνες. Ο Μοΐζ, πρώην επιχειρηματίας βρέθηκε στην εξουσία μετά τον διορισμό του από τον πρώην πρόεδρο Μισέλ Μαρτελί.
Στη διάρκεια της προεδρίας του προκάλεσε πολλές αντιδράσεις από τους πολίτες, καθώς αυξήθηκε η πολιτική αστάθεια, υπήρξαν πολλές καταγγελίες για διαφθορά, ενώ κυβερνούσε με προεδρικά διατάγματα για ένα χρόνο μετά την αδύναμία της χώρας να κάνει γενικές εκλογές. Επιπλέον, προσπαθούσε να προωθήσει αμφιλογόμενες συνταγματικές αλλαγές.
Οι διαδηλώσεις εναντίον του ήταν πολύ συχνές, ενώ αυξήθηκαν και η εγκληματικότητα και η βία που συνδέονταν με τη δράση συμμοριών, κάποιες από τις οποίες συνδέονται με πολιτικά κόμματα.
Στις αρχές του χρόνου υπήρχαν καταγγελίες ότι κάποιοι σχεδίαζαν πραξικόπημα εις βάρος του και σκόπευαν να τον δολοφονήσουν, με τον Μοΐζ να διατάσσει τη σύλληψη 23 ατόμων, εκ των οποίων κάποια μέλη του συνταγματικού δικαστηρίου, αλλά και υψηλόβαθμο αξιωματούχο της αστυνομίας. Η αντιπολίτευση τον κατηγορούσε για απολυταρχική συμπεριφορά και ότι «έριχνε λάδι στη φωτιά» της πολιτικής αντιπαράθεσης, παρέχοντας στις συμμορίες χρήμα και πολιτική κάλυψη για τρομοκρατούν τους πολιτικούς αντιπάλους του.
