ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Χριστίνα Πάντζου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Δέκα χρόνια μετά το πρώτο πραξικόπημα του 21ου αιώνα στη Λατινική Αμερική, η δημοκρατική ομαλότητα δεν έχει επιστρέψει στην Ονδούρα, που αυτές τις ημέρες γνωρίζει τη μεγαλύτερη κρίση της μετά την ανατροπή του προέδρου Μανουέλ Σελάγια.

Οι διαδηλώσεις με αφορμή την επέτειο του πραξικοπήματος ήρθαν ενώ εργαζόμενοι στην υγεία και στην παιδεία και φοιτητές απεργούν εδώ και δύο μήνες απορρίπτοντας τις μεταρρυθμίσεις που προωθεί ο πρόεδρος Χουάν Ορλάντο Ερνάντες. Βασικό αίτημα, για ακόμη μια φορά, είναι η παραίτησή του, την ώρα που ήδη τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και δεκάδες έχουν τραυματιστεί από τα πυρά των δυνάμεων ασφαλείας.

Ηταν 28 Ιουνίου του 2009 όταν στρατιωτικοί εισέβαλαν στο σπίτι του Σελάγια, τον πήραν με τις πιτζάμες και τον έβαλαν σε ένα αεροσκάφος με προορισμό την Κόστα Ρίκα. Ο Σελάγια ήταν μέλος του Φιλελεύθερου Κόμματος, δεν υποσχόταν καμιά επανάσταση ούτε μετείχε στο κίνημα του αποκαλούμενου «σοσιαλισμού του 21ου αιώνα».

Σε μια συγκυρία όπου οι προοδευτικές δυνάμεις άνθιζαν στην ήπειρο, προσπάθησε να εγγυηθεί κάποια δικαιώματα στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος, μειώνοντας για πρώτη φορά τη φτώχεια και αμβλύνοντας τις πιο ακραίες ανισότητες. Παράλληλα συμμάχησε με τον τότε πρόεδρο της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες, ιδίως στα θέματα της περιφερειακής ολοκλήρωσης, μακριά από την πιεστική επιρροή της Ουάσινγκτον.

Αυτό ήταν αρκετό για να ανατραπεί δίνοντας σαφές μήνυμα και σε άλλους μετριοπαθείς ηγέτες της περιοχής. Η πρόφαση ήταν πως, αντίθετα απ’ ό,τι προβλέπει το Σύνταγμα της χώρας, επιχειρούσε την επανεκλογή του στην προεδρία: στην πραγματικότητα ήθελε απλά να διοργανώσει ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα για να αποφανθεί σχετικά ο λαός.

Αυτοί που μεθόδευσαν την ανατροπή του Σελάγια δεν βρήκαν τίποτα αντισυνταγματικό όταν το 2017, ο νυν πρόεδρος Ερνάντες -μετά την πρώτη του προεδρική θητεία- κατάφερε να είναι ξανά υποψήφιος χάρη σε σκανδαλώδη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Και κέρδισε τις εκλογές έπειτα από ευρεία νοθεία, όπως σημείωσε ακόμη και ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών ζητώντας νέα προσφυγή στις κάλπες. Αίτημα που ξεχάστηκε μόλις οι Ηνωμένες Πολιτείες έσπευσαν να αναγνωρίσουν τον εκλεκτό τους, ενώ στη χώρα μαίνονταν επί εβδομάδες οι διαδηλώσεις και η βίαιη καταστολή.

Ο απολογισμός σύμφωνα με τον ΟΗΕ ήταν 22 νεκροί, ενώ κατά την Επιτροπή Συγγενών Συλληφθέντων και Αγνοουμένων πέθαναν 30 άνθρωποι, τραυματίστηκαν 232 και συνελήφθησαν 1.085.

«Σήμερα το 40% των πολιτών είναι άπορο και το 20% του ΑΕΠ εξαρτάται από τα εμβάσματα των μεταναστών. Επιβλήθηκαν κάπου 60 νέοι φόροι αυτή τη δεκαετία. Εχουν ιδιωτικοποιήσει αεροδρόμια, λιμάνια, αυτοκινητόδρομους.

Εχουν διασυνδέσεις με το ναρκω-εμπόριο που λυμαίνεται τους κρατικούς πόρους, ενώ το χρέος εκτοξεύτηκε στα 14 δισ. δολάρια από 3 δισ. πριν από το πραξικόπημα», λέει σε συνέντευξή του στην El Diario ο Σελάγια, καταγγέλλοντας τα μέτρα λιτότητας που βαθαίνουν την κρίση.

Οπως οι μεταρρυθμίσεις που προωθεί ο Ερνάντες υπονομεύοντας τον δημόσιο χαρακτήρα της παιδείας και της υγείας και ανοίγοντας τον δρόμο για μαζικές απολύσεις και την τελική ιδιωτικοποίησή τους. Τα συνδικάτα, που εδώ και δύο μήνες βρίσκονται στους δρόμους, καταγγέλλουν πως ήδη την τελευταία δεκαετία οι δαπάνες για την παιδεία μειώθηκαν από το 32,9% στο 19,9% και ανάλογες είναι οι μειώσεις στην υγεία, με συνέπεια τη σημαντική επιβάρυνση των ήδη πτωχευμένων νοικοκυριών.

To Associated Press αποκάλυψε πως ο πρόεδρος Ερνάντες και στενοί συνεργάτες του υπήρξαν αντικείμενο έρευνας της DEA (αμερικανική υπηρεσία καταπολέμησης των ναρκωτικών). Επικαλείται έγγραφα που κατατέθηκαν στην αμερικανική Δικαιοσύνη κατά την έναρξη της δίκης του Τόνι Ερνάντες, αδελφού του προέδρου, που συνελήφθη πέρσι στο Μαϊάμι και κατηγορείται για εισαγωγή τόνων κοκαΐνης στις ΗΠΑ.

«Οι αμερικανικές αρχές, από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ώς τον Λευκό Οίκο και τη Νότια Διοίκηση, συνέχιζαν επί χρόνια να στέλνουν χρηματοδότηση για την ασφάλεια σε μια κυβέρνηση της οποίας οι αρμόδιοι ύπατοι αξιωματούχοι ήταν ναρκω-έμποροι… Τι υποκρισία να υποστηρίζουν πως το κάνουν για να καταπολεμήσουν την εγκληματικότητα και τα ναρκωτικά», επισημαίνει η ιστορικός Ντάνα Φρανκ, συγγραφέας του βιβλίου «Η μακρά ονδουριανή νύχτα: αντίσταση, τρόμος και οι ΗΠΑ μετά το πραξικόπημα».

Η δημοτικότητα του Ερνάντες έχει καταποντιστεί, η Επισκοπική Σύνοδος της Καθολικής Εκκλησίας, που έχει τεράστια επιρροή στη χώρα, στράφηκε κατά της κυβέρνησης και χάνει ερείσματα στο ίδιο του το Εθνικό Κόμμα που αντιδρά στις πολωτικές πρακτικές του, όπως δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κομματικός του σύντροφος και πρώην πρόεδρος Πορφίριο Λόμπο: «Υπάρχει ένα καινούργιο στοιχείο σε αυτήν την κρίση: το μίσος… Οκτώ στους δέκα νέους όχι απλά δεν στηρίζουν τον πρόεδρο αλλά τον μισούν, όπως και επτά στους δέκα ενήλικες».

Οπως επισημαίνει ο διευθυντής του Κέντρου Τεκμηρίωσης της Ονδούρας (Cedoh), Βίκτορ Μέσα, τα γεγονότα δεν προμηνύουν τίποτα θετικό: «Ο Ερνάντες είναι όλο και πιο αδύναμος και όσο μεγαλύτερη είναι η αποδυνάμωσή του τόσο περισσότερο εξαρτάται από τους παράγοντες που τον στηρίζουν: τις ΗΠΑ και τις Ενοπλες Δυνάμεις».