Η κινούμενη άμμος της προεδρίας Ντούκε

Το λαμπρό σκηνικό της ανάληψης της προεδρίας της Κολομβίας από τον Ιβάν Ντούκε σκιάζεται από το βαρύ κλίμα που επικρατεί στη χώρα έπειτα από τη δολοφονία περισσότερων από 100 κοινωνικών ηγετών φέτος και τον φόβο μήπως η συμφωνία ειρήνευσης, που το 2016 έδωσε τέλος σε 50 χρόνια εμφυλίου, μείνει εν τέλει στις καλένδες ή τροποποιηθεί τόσο ώστε να χάσει την ουσία της.

Η σύνθεση του υπουργικού του συμβουλίου και οι προτεραιότητες της κυβερνητικής του ατζέντας, υπαγορευμένες από τον ακροδεξιό μέντορά του πρώην πρόεδρο Αλβαρο Ουρίμπε, είναι ενδεικτικές για την κινούμενη άμμο στην οποία μπαίνει η χώρα.

Ο Ντούκε σχημάτισε μια κυβέρνηση συμμαχίας με τους εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου της χώρας και τους στρατιωτικούς και πολιτικούς κύκλους που αποστρέφονται τη συμφωνία ειρήνης.

Διόρισε ως υπουργό Οικονομικών τον Αλμπέρτο Καρασκίγια, ο οποίος ως υπουργός επί Ουρίμπε κατάργησε την αποζημίωση για νυχτερινή δουλειά και την 14η σύνταξη, θέσπισε τέσσερις μήνες επιπλέον αμοιβή για τους υψηλόβαθμους κρατικούς αξιωματούχους και δήλωσε ότι ο κατώτατος μισθός στην Κολομβία (230 δολάρια) ήταν «γελοία υψηλός».

Ως υπουργός Κατοικίας διόρισε τον πρώην αντιπρόεδρο της Asobancaria, της ένωσης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της χώρας.

Τη θέση του υπουργού Γεωργίας παραχώρησε στον έως χθες πρόεδρο της Εθνικής Ομοσπονδίας Πτηνοτρόφων Fenavi. Και στην Αμυνα, υπουργείο-κλειδί για την εφαρμογή ή το θάψιμο της διαδικασίας ειρήνευσης, διόρισε τον Γκιγιέρμο Μποτέρο, έως σήμερα πρόεδρο της Εθνικής Ομοσπονδίας Εμπόρων, FENALCO, φανατικό πολέμιο της συμφωνίας ειρήνης, όπως και η υπουργός Εσωτερικών και στενή συνεργάτρια του Ουρίμπε, Πατρίσια Γουτιέρες.

Προτεραιότητες

Μπορεί να διαφημίζει πως σχημάτισε την πρώτη κυβέρνηση ισότητας και «συμφιλίωσης» της χώρας, με οκτώ γυναίκες στο 16μελές υπουργικό συμβούλιο, αλλά οι δύο προτεραιότητές της συντείνουν στην ανισότητα και μπορεί να οδηγήσουν σε νέες εντάσεις ή και συγκρούσεις.

Το πρώτο του μέλημα θα είναι η φορολογική μεταρρύθμιση που επιδιώκει να εγκριθεί έως το τέλος του χρόνου, με την αύξηση της φορολογίας των μεσαίων και πιο φτωχών στρωμάτων και μειώσεις, φοροαπαλλαγές και άλλα προνόμια για τους επιχειρηματίες και κυρίως το ξένο κεφάλαιο ώστε να επενδύσει στη χώρα, ιδίως στις επικείμενες ιδιωτικοποιήσεις.

Μια πολιτική που έχει ήδη εφαρμοστεί και έχει καταστήσει την Κολομβία την τρίτη πιο άνιση χώρα στον κόσμο, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Εθνη.

Η δεύτερη και πιο ανησυχητική προτεραιότητα του 42χρονου Ντούκε, που όπως δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στην Washington Post «θα είναι ο πλέον φιλο-Αμερικανός αρχηγός κράτους στη Λατινική Αμερική», είναι να τροποποιήσει σημαντικά σημεία της συμφωνίας ειρήνης, ανάμεσα στα άλλα τα θέματα που αφορούν την Ειδική Δικαιοσύνη για την Ειρήνη (JEP, το ειδικό σύστημα που θα δικάσει όσους συμμετείχαν στη σύρραξη, ανάμεσά τους αντάρτες και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας), ενώ επιδιώκει την επιβολή της υποχρεωτικής εξάλειψης των παράνομων καλλιεργειών αντί της εθελούσιας αντικατάστασής τους (πάγιο αμερικανικό αίτημα) και την αλλαγή του τρόπου πολιτικής εκπροσώπησης των πρώην ανταρτών με αποπομπή κάποιων από αυτούς από το Κοινοβούλιο.

Φόβοι σύγκρουσης

Οι αναλυτές προειδοποιούν πως η δυσπιστία που υπάρχει προς τη συμφωνία ειρήνης λόγω της καθυστερημένης και ελλιπούς εφαρμογής της από πλευράς του κράτους και η πιθανή αλλαγή βασικών σημείων της, θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τη στρατιά των διαφωνούντων πρώην μαχητών των FARC και να τους οδηγήσει να ενταχθούν σε άλλες ένοπλες ομάδες, αλλά και να αποθρασύνει τους παραστρατιωτικούς και τους συμμάχους τους και εντός του κρατικού μηχανισμού, οδηγώντας σε νέο κύκλο αίματος.

Δικαιολογημένες ανησυχίες: «Εδώ θα υπάρξει ένα σκηνικό (ένοπλης) σύγκρουσης», δήλωσε ο πρώην αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, στρατηγός Λεονάρντο Μπαρέρο, ένα από τα μέλη της επιτροπής διασύνδεσης στον τομέα της Αμυνας, που διόρισε ο Ντούκε.

Προς το παρόν, αυτό που υπάρχει είναι ένα νέο κύμα βίας. Η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Κολομβία διερευνά κάπου 90 δολοφονίες κοινοτικών ηγετών και προασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων φέτος.

Από την πλευρά της, η οργάνωση Corporación Indepaz έχει καταγράψει φέτος έως την 5η Ιουλίου 123 δολοφονίες: το 84,5% των θυμάτων ανήκαν σε αγροτικές οργανώσεις, κοινοτικά συμβούλια δράσης και οργανώσεις ιθαγενών ή αφροκολομβιανών, ενώ σε διαμάχες για τη γη και τους φυσικούς πόρους αποδίδεται το 83% των δολοφονιών φέτος.

Για «μια νέα, ανησυχητική και επικίνδυνη ατμόσφαιρα», που κυριαρχεί στη χώρα από τη στιγμή της νίκης του Ντούκε, κάνουν λόγο κάποιοι από τους 89 δημοσιογράφους που φέτος έχουν δεχτεί απειλές θανάτου.

Η αντιπολίτευση

Τίποτα από όλα αυτά δεν θα μείνει αναπάντητο, υποστηρίζουν τα κόμματα της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς που για πρώτη φορά στην πρόσφατη ιστορία της χώρας κατέκτησαν τόσο μεγάλη εκπροσώπηση στο Κογκρέσο.

Χθες, στη διάρκεια της ανάληψης της προεδρίας από τον Ντούκε, ο Κεντροαριστερός αντίπαλός του στον δεύτερο γύρο, Γουστάβο Πέτρο, είχε καλέσει σε συγκεντρώσεις σε πολλές πόλεις της χώρας, διεκδικώντας η νέα κυβέρνηση να μη δυναμιτίσει την ειρήνη και να λάβει μέτρα για να σταματήσουν οι δολοφονίες αγωνιστών.

Η αντίσταση θα γίνει αισθητή, προειδοποιούν, τόσο στο Κογκρέσο όσο και στους δρόμους και τις πλατείες ολόκληρης της χώρας.