Παραγουάη: η ιστορική λήθη και ο θρίαμβος του δικομματισμού

Ενα χρόνο μετά την πυρπόληση της Βουλής της Παραγουάης, οι προεδρικές εκλογές κάθε άλλο παρά φέρουν το στίγμα της λαϊκής οργής.

Τότε μια ομάδα γερουσιαστών του κυβερνώντος δεξιού Κόκκινου Κόμματος και του αριστερού κινήματος του καθαιρεθέντος αριστερού πρώην προέδρου Φερνάντο Λούγκο επιχείρησε -σε μια έκτακτη και κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση- να εγκρίνει αντισυνταγματική διάταξη που θα έδινε στους προέδρους τη δυνατότητα επανεκλογής: μια μεθόδευση που προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις, βίαιη καταστολή, τον θάνατο ενός νεαρού στελέχους της αντιπολίτευσης και εν τέλει την ακύρωση της διάταξης.

Τώρα, εν όψει των προεδρικών εκλογών της 22ας Απριλίου, η λαϊκή δυσαρέσκεια για την αυταρχική και βυθισμένη σε σκάνδαλα διαφθοράς κυβέρνηση του προέδρου Οράσιο Κάρτες μοιάζει να έχει εξανεμιστεί.

Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση, ο Μάριο Αμπντο Μπενίτες, υποψήφιος του κυβερνώντος Κόκκινου Κόμματος του Κάρτες, προηγείται στην πρόθεση ψήφου με 55,7% έναντι ενός 31,4% του Πέδρο Εφραΐν Αλέγρε του Φιλελεύθερου Κόμματος, που ηγείται της συμμαχίας GANAR.

Με ένα 10% των ψηφοφόρων αναποφάσιστο, οι υπόλοιποι οχτώ υποψήφιοι για την προεδρία, περιλαμβανομένου του Πέδρο Αλμάδα του αριστερού Πλατιού Μετώπου, δεν συγκεντρώνουν τις προτιμήσεις ούτε του 3% του εκλογικού σώματος, επικυρώνοντας έτσι τον θρίαμβο του δικομματισμού.

Συνάμα δείχνει και την ιστορική αμνησία των πολιτών που συνεχίζουν να στηρίζουν ένα κόμμα σαν το Κόκκινο, το οποίο υπήρξε πολιτικός σύμμαχος της δικτατορίας του Αλφρέδο Στρέσνερ, της μακροβιότερης της Νότιας Αμερικής (1954-1989).

Αλλά και την ανοχή προς τον ηγέτη του και πρόεδρο της χώρας, έναν πρώην τραπεζίτη που έχει καταδικαστεί για απάτη 34 εκατ. δολαρίων στην Κεντρική Τράπεζα της χώρας και έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνας της αμερικανικής DEA για ξέπλυμα χρήματος από εμπορία ναρκωτικών, ενώ επί της θητείας του η φτώχεια αυξήθηκε κατά 10% φτάνοντας πλέον να πλήττει το 29% του πληθυσμού, στις δε αγροτικές περιοχές το 39,72%.

Ισως όλα αυτά εξηγούν την απάθεια των πολιτών σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία ή το γιατί «ήταν αρκετά ήρεμη», όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η Ρουμάνα ευρωβουλευτής και επικεφαλής της ομάδας των παρατηρητών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Ρενάτε Βέμπερ.

Οσο για τον πρώην πρόεδρο Φερνάντο Λούγκο και το κόμμα του Μέτωπο Γουασού, συμμετέχει στη συμμαχία GANAR των συντηρητικών Φιλελεύθερων και εκπρόσωπός του είναι ο υποψήφιος για αντιπρόεδρος σε αυτό το ψηφοδέλτιο.

Ενας «παρά φύση» συνασπισμός που δεν είναι ωστόσο πρωτοφανής. Το 2008 χάρη στην εκλογική συμμαχία του με τους Φιλελεύθερους ο πρώην επίσκοπος και οπαδός της Θεολογίας της Απελευθέρωσης κατάφερε να γίνει πρόεδρος της χώρας.

Μια ευκαιριακή συνεργασία που αποδείχτηκε λυκοσυμμαχία. Το 2012 οι Φιλελεύθεροι συνασπίστηκαν με το Κόκκινο Κόμμα και καθαίρεσαν τον Λούγκο μέσα από μια αμφιλεγόμενη πολιτική δίκη, λίγο μετά τη «σφαγή του Κουρουγουάτι» όταν οι συγκρούσεις ανάμεσα στην αστυνομία και ακτήμονες αγρότες που διεκδικούσαν ένα λατιφούντιο, το οποίο κάποτε ανήκε σε πρώην πρόεδρο του Κόκκινου Κόμματος, άφησαν πίσω τους 17 νεκρούς.

Αυτούς που τότε αποκάλεσε προδότες και εμπνευστές ενός πολιτικού πραξικοπήματος, ο Φερνάντο Λούγκο επέλεξε τώρα ξανά ως συμμάχους, υποστηρίζοντας ότι «είναι αδύνατο να συνεχίσουμε να υφιστάμεθα αυτό το καθεστώς για άλλη μια πενταετία» και γι’ αυτό είναι απαραίτητο να κατέβει ενωμένη η αντιπολίτευση στις εκλογές. «Σε θέματα πολιτικής στην Παραγουάη πρέπει να κοιτάζουμε το μέλλον.

Αν κοιτάζουμε το παρελθόν, θα έχουμε πολλούς λόγους για να γκρινιάζουμε».

Δήλωση που προκάλεσε πολλές αντιδράσεις από κοινωνικές οργανώσεις, οι οποίες θεωρούν απαξιωτικό τον όρο «γκρίνια» για τους αγώνες τους, ανάμεσα στα άλλα και ενάντια στην καθαίρεσή του και τις πολιτικές δυνάμεις που τη μεθόδευσαν.

Και του εύχονται να μην καταλήξει σαν τον Κύριο Κόυνερ του Μπρεχτ που όταν τον ρώτησαν «Με τι ασχολείστε;» απάντησε: «Είμαι πολύ απασχολημένος, προετοιμάζω το επόμενο λάθος μου».