«Τα κτίρια κουνιούνταν σαν αιώρες»

Ο Εγκέλαδος ξαναχτύπησε, αυτή τη φορά το κεντρικό Μεξικό, στις 13.14, τοπική ώρα. Τραγική ειρωνεία: δύο ώρες και κάτι νωρίτερα είχαν ολοκληρωθεί οι αντισεισμικές ασκήσεις που γίνονται κάθε χρόνο στις 19 Σεπτέμβρη, ανήμερα της επετείου της φονικής σεισμικής δόνησης των 8 Ρίχτερ το 1985, η οποία είχε πλήξει την Πόλη του Μεξικού και την ευρύτερη περιοχή, σκοτώνοντας 10.000 ανθρώπους και ισοπεδώνοντας χιλιάδες κτίρια.

Ακριβώς 32 χρόνια μετά και μόλις 12 μέρες έπειτα από τον ισχυρότατο σεισμό μεγέθους 8,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στο νότιο Μεξικό που άφησε πίσω του 98 νεκρούς, η πρωτεύουσα του Μεξικού, η ομώνυμη πολιτεία καθώς και οι γειτονικές πολιτείες Μορέλος, Πουέμπλα, Γκερέρο και Οαχάκα σείστηκαν συθέμελα από δόνηση μεγέθους 7,1 Ρίχτερ. Το επίκεντρο εντοπίστηκε κοντά στην Πουέμπλα, 120 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας. Η έντασή της ήταν τέτοια που προκάλεσε μικρή έκρηξη του ηφαιστείου Ποποκατεπέτλ.

«Τα κτίρια κουνιούνταν σαν αιώρες», έλεγαν πανικόβλητοι κάτοικοι στην Πόλη του Μεξικού, που ξεχύθηκαν στους δρόμους για να προστατευτούν. Σύμφωνα με τοπικά ΜΜΕ, οι αντισεισμικές ασκήσεις εξελίχθηκαν σε δίκοπο μαχαίρι: αρκετοί πολίτες έδρασαν αστραπιαία ακολουθώντας τις οδηγίες, άλλοι νόμισαν πως οι σειρήνες του αντισεισμικού συστήματος συναγερμού (που εγκαταστάθηκε μετά τον σεισμό του 1985) ήχησαν ξανά στο πλαίσιο των ασκήσεων κι έτσι επαναπαύτηκαν με τραγικά αποτελέσματα… Ακολούθησε χάος καθώς δεκάδες κτίρια κατέρρευσαν, φωτιές ξέσπασαν από διαρροές γκαζιού, δρόμοι άνοιξαν στα δύο και η ηλεκτροδότηση διακόπηκε προσωρινά.

Ο επίσημος απολογισμός των νεκρών ανήλθε σε 225 -οι 94 στην πρωτεύουσα-, με τις αρχές ν’ αναμένουν πως θα αυξηθούν αφού υπάρχουν πολλοί παγιδευμένοι, αγνοούμενοι και σοβαρά τραυματισμένοι σε νοσοκομεία. Μέχρι χθες δεν είχε αναφερθεί τραυματισμός ή θάνατος μέλους της ελληνικής ομογενειακής παροικίας, όπως ενημέρωσε τηλεφωνικά τον υφυπουργό Εξωτερικών Τέρενς Κουίκ ο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας στο Μεξικό.

Μάχες στα χαλάσματα

Παρά τους μετασεισμούς, ασταμάτητα, με κάθε μέσο, σωστικά συνεργεία, στρατιώτες και εθελοντές έχουν αποδυθεί σε φρενήρεις απόπειρες να απεγκλωβίσουν επιζώντες και να εντοπίσουν φωνές στα χαλάσματα. Μεταξύ των κτιρίων που κατέρρευσαν είναι πολυκατοικίες, εκκλησίες, σουπερμάρκετ, εργοστάσια κι ένα δημοτικό σχολείο στην Πόλη του Μεξικού, που ισοπεδώθηκε καταπλακώνοντας παιδιά και δασκάλους. Τουλάχιστον 22 μαθητές και 5 ενήλικες σκοτώθηκαν, άλλα 30 παιδιά και 8 ενήλικες πιστεύεται πως είναι θαμμένοι στα ερείπια.

Οι διασώστες κατάφεραν να έρθουν σε επαφή με μία δασκάλα και δύο μαθητές, προσπαθώντας ώς χθες να τους εντοπίσουν και να τους βγάλουν ζωντανούς. Απαρηγόρητοι γονείς έκλαιγαν με λυγμούς αγωνιώντας για τη μοίρα των παιδιών τους, άλλοι έτρεξαν να συνδράμουν οι ίδιοι στις έρευνες. Το σημείο της τραγωδίας επισκέφτηκε ο Μεξικανός πρόεδρος Ενρίκε Πένια Νιέτο, κηρύσσοντας τη χώρα σε τριήμερο πένθος.

Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις σεισμολόγων συγκλίνουν πως οι δονήσεις των 8,1 Ρίχτερ και των 7,1 Ρίχτερ στις 7 και 19 Σεπτέμβρη αντίστοιχα -αμφότερες με μεγάλο εστιακό βάθος, 70 χιλιομέτρων η πρώτη και 51 χιλιομέτρων η δεύτερη- δεν συνδέονται, αφού τα επίκεντρά τους απέχουν περίπου 650 χιλιόμετρα.

Εκδηλώθηκαν όμως στην ίδια τεκτονική πλάκα Κόκος, που εκτείνεται κατά μήκος των δυτικών ακτών του σεισμογενούς Μεξικού και βυθίζεται αργά αλλά σταθερά κάτω από την τεκτονική πλάκα της Βόρειας Αμερικής. Παρότι ο πρώτος σεισμός ήταν πάνω από 30 φορές ισχυρότερος από τον δεύτερο, δεν προκάλεσε ούτε τόσο πολλά θύματα ούτε τόσο μεγάλες υλικές ζημιές.

Αντίθετα, η προχθεσινή δόνηση σημειώθηκε πολύ κοντύτερα στην Πόλη του Μεξικού, μια από τις πιο πυκνοκατοικημένες μεγαλουπόλεις στον κόσμο με 20 εκατομμύρια κατοίκους, που έχει χτιστεί πάνω σε αρχαία λίμνη. Το σαθρό έδαφος σε ορισμένες τοποθεσίες της πρωτεύουσας σε συνδυασμό με τις παραβιάσεις του κώδικα αντισεισμικής θωράκισης κτιρίων που θεσπίστηκε μετά τον σεισμό του 1985, αλλά και την παλαιότητα αρκετών οικοδομημάτων, φαίνεται πως συνέβαλαν καθοριστικά στη μεγιστοποίηση θανάτων και καταστροφών.