Το δικό της «Μπατακλάν» ζει από χθες τα ξημερώματα η Τουρκία, μετά το μέχρι στιγμής «ορφανό» μακελειό στο δημοφιλές νυχτερινό κέντρο «Reina» (Βασίλισσα, στα ισπανικά), στη συνοικία Ορτακιόι της Κωνσταντινούπολης.
Μία μαζική δολοφονία που έρχεται να προστεθεί σε 15 μεγάλης κλίμακας τρομοκρατικές επιθέσεις στη χώρα μέσα στο παρελθόν έτος, με περισσότερους από 250 νεκρούς, και υπογραμμίζει με τον χειρότερο δυνατό τρόπο το πρωτοφανές κενό ασφαλείας, αλλά και την οξύτατη πολιτική αστάθεια που αντιμετωπίζει η Τουρκία -ιδίως μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του περασμένου Ιουλίου και τη συγκέντρωση όλων ουσιαστικά των εξουσιών στο πρόσωπο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τις μαζικές διώξεις «γκιουλενικών», Κούρδων και αριστερών «αντιφρονούντων» που ακολούθησαν, αλλά και τη σταδιακή στροφή της Αγκυρας ενάντια στο «Ισλαμικό κράτος» και άλλες εξτρεμιστικές οργανώσεις που πρωταγωνιστούν στον συριακό εμφύλιο.
Δεν είναι υπερβολή να υποστηρίξει κανείς πως, όσο ισχυρότερος γίνεται φαινομενικά ο «σουλτάνος» στο εσωτερικό, τόσο αυξάνεται η εντροπία του συστήματος εξουσίας του, σε ένα κράτος που μόνον κατ’ όνομα παραμένει «κοσμικό».
Οι υποψίες για το φονικό στράφηκαν αμέσως προς δύο πιθανές κατευθύνσεις: είτε το μακελειό αποτελεί ενέργεια κάποιου «στρατιώτη» του (πολιορκημένου από τρεις πλευρές και «προδομένου» από τους πρώην υποστηρικτές του, εντός και εκτός Τουρκίας) «Ισλαμικού κράτους», σαν αυτούς που αιματοκύλησαν το Βερολίνο, τη Νίκαια, το Παρίσι και τις Βρυξέλλες, είτε πρόκειται για μια «τυφλή» ενέργεια των «Γερακιών του Κουρδιστάν» (ΤΑΚ), της οργάνωσης που έχει αποσχιστεί εδώ και χρόνια από το PKK, και που πριν από μόλις είκοσι μέρες σκότωσαν δεκάδες αστυνομικούς έξω από το γήπεδο της Μπεσίκτας.
Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Μπιναλί Γιλντιρίμ, δήλωσε χθες το απόγευμα ότι «μερικές λεπτομέρειες μόλις τώρα έχουν αρχίσει να γίνονται γνωστές, ενώ οι Αρχές εργάζονται προς την κατεύθυνση ενός συγκεκριμένου αποτελέσματος».
Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε για το ποιος μπορεί να είναι πίσω από την επίθεση, απέφυγε να απαντήσει, διαψεύδοντας μόνο πως οι ένοπλοι της επίθεσης ήταν ντυμένοι Αϊ-Βασίληδες.
«Δεν υπάρχει καμία αλήθεια σε αυτή την πληροφορία. Πρόκειται για έναν ένοπλο τρομοκράτη», που όπως πρόσθεσε «εκμεταλλεύτηκε το χάος που προκλήθηκε για να διαφύγει».
Προειδοποίησε, δε, ότι «ο τρόμος που υπάρχει σήμερα στην Τουρκία μπορεί να παρουσιαστεί και σε κάποια άλλη χώρα του κόσμου αύριο».
Να σημειωθεί εδώ ότι ένα γνωστό στέλεχος του PKK, ο Μουράτ Καραγιλάν, δήλωσε χθες στο φιλοκουρδικό πρακτορείο ειδήσεων Firat ότι καμία κουρδική οργάνωση, περιλαμβανομένου του TAK, δεν έχει καμιά σχέση με την επίθεση, καθώς όπως είπε οι συμπατριώτες του «δεν στοχεύουν ποτέ αθώους πολίτες».
Τις τελευταίες ώρες κυκλοφορεί ωστόσο και ένα τρίτο «σενάριο», αυτό του ισλαμιστή «μοναχικού λύκου», που προχώρησε στο φονικό επηρεασμένος από τα κηρύγματα ενάντια στις «ξενόφερτες» και «αντι-μουσουλμανικές» γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.
Φαίνεται μάλιστα πως τις τελευταίες ημέρες η «αντιχριστουγεννιάτικη» προπαγάνδα εντάθηκε στη γείτονα, με την ανοχή τής (όλο και λιγότερο «μετριοπαθούς») ισλαμικής κυβέρνησης Ερντογάν.
Για παράδειγμα, το υπουργείο Θρησκευτικών Υποθέσεων της χώρας εξέδωσε πριν από λίγες μέρες ανακοίνωση που χαρακτήριζε τις γιορτές «μη νόμιμες» και «ενάντιες στην τουρκική παράδοση», ενώ η Πόλη είχε γεμίσει με πανό και γκραφίτι που έδειχναν άνδρες με παραδοσιακή περιβολή να… γρονθοκοπούν τον Αγιο Βασίλη!
Εφυγε σαν κύριος!
Στο καθαρά αστυνομικό κομμάτι, τα πράγματα σιγά σιγά ξεκαθαρίζουν: ο νεαρός οπλοφόρος, φωτογραφίες του οποίου (παρμένες από βίντεο ασφαλείας) κυκλοφόρησαν χθες το βράδυ στο διαδίκτυο, φέρεται να άνοιξε πυρ με αυτόματο όπλο μέσα στο κατάμεστο κλαμπ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 39 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και τουλάχιστον 16 ξένοι πολίτες, και να τραυματιστούν εξήντα, εκ των οποίων τουλάχιστον τέσσερις νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση.
Οι σκηνές που περιγράφουν οι επιζήσαντες είναι ανατριχιαστικές: ο νεαρός που φέρεται να ενήργησε μόνος του (και σε κάθε περίπτωση δεν ήταν ντυμένος Αγιος Βασίλης, όπως έσπευσαν να αναπαραγάγουν λανθασμένα τα περισσότερα τουρκικά και ξένα ΜΜΕ) εισέβαλε λίγο μετά τη μιάμιση τα ξημερώματα, αφού πρώτα σκότωσε έναν πορτιέρη και έναν φύλακα ασφαλείας, και άρχισε να γαζώνει στο ψαχνό τους περίπου 700 ανθρώπους που γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά στα τρία επίπεδα του πολυτελούς παραλιακού κλαμπ, ενός από τα γνωστότερα της Πόλης.
Αρκετοί μάλιστα φαίνεται πως δεν σκοτώθηκαν από τα πυρά, αλλά ποδοπατήθηκαν μέχρι θανάτου από το πανικόβλητο πλήθος, ενώ δεν ήταν λίγοι αυτοί που πήδηξαν στα παγωμένα νερά του Βοσπόρου για να σωθούν.
Μετά από περίπου δύο λεπτά, και αφού μάλλον εξάντλησε τα πυρομαχικά του, πυροβολώντας και στον εξωτερικό χώρο του κλαμπ, ο φονιάς άφησε το όπλο του (μάλλον ήταν ένα ΑΚ-47 Καλάσνικοφ) στον τόπο του εγκλήματος και εξαφανίστηκε, με την αστυνομία να τον αναζητεί παντού, μάταια ώς τώρα –ενώ ώς αργά το βράδυ δεν υπήρξε κάποια ανακοίνωση για ανάληψη ευθύνης.
Ηταν όμως μόνον ένας ο φονιάς; Αρκετοί αυτόπτες, αλλά και ο ιδιοκτήτης του «Reina» έκαναν αρχικά λόγο για δύο ενόπλους:
«Εισέβαλαν με Καλάσνικοφ. Οι αμερικανικές υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει για μια τέτοιου είδους επίθεση πριν από μία εβδομάδα περίπου και είχαν ληφθεί μέτρα και στην παραλιακή περιοχή του Βοσπόρου. Και κοιτάξτε τι έγινε» είπε ο ιδιοκτήτης Μεμέτ Κοτζαρσλάν στην εφημερίδα Ηurriyet.
Η αμερικανική πρεσβεία πάντως διέψευσε τις σχετικές πληροφορίες, τονίζοντας ότι δεν είχε προχωρήσει σε συγκεκριμένες προειδοποιήσεις, αλλά μόνον σε μια γενική «ταξιδιωτική οδηγία» προς τους Αμερικανούς πολίτες.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Dogan, ορισμένοι αυτόπτες μάρτυρες είπαν ότι «οι δράστες μιλούσαν αραβικά».
Το βέβαιο είναι πως στο κλαμπ με τη μοναδική θέα στον Βόσπορο, που απευθυνόταν μόνο σε πολύ πλούσια πελατεία και είχε απ’ ό,τι λέγεται μία από τις πιο δύσκολες «πόρτες» στον κόσμο, υπήρχαν την ώρα του φονικού πολλοί πλούσιοι Αραβες και άλλοι ξένοι: ανάμεσα στα θύματα που ώς τώρα έχουν αναγνωριστεί υπήρχαν πέντε Σαουδάραβες, τρεις Ιορδανοί, δύο Τυνήσιοι, αλλά και πολίτες από το Μαρόκο, τον Λίβανο και τη Λιβύη, μια 18χρονη από το Ισραήλ, ένας Βέλγος και ένας Γαλλο-Τυνήσιος.
Τη «Βασίλισσα» προτιμούσαν μάλιστα και αρκετοί επώνυμοι «σκαφάτοι», αφού διέθετε τη δυνατότητα απευθείας πρόσβασης από τη θάλασσα για τους VIP θαμώνες του, ενώ το πάρκινγκ του ήταν πάντα γεμάτο από πολυτελείς λιμουζίνες και σπορ αυτοκίνητα.
Σύμφωνα πάντως με το ελληνικό προξενείο, δεν υπάρχουν Ελληνες ανάμεσα στους νεκρούς ή τους τραυματίες, αν και το συγκεκριμένο νυχτερινό μαγαζί είχε πιστούς πελάτες από την ελληνική επιχειρηματική ελίτ, ενώ έχουν εμφανιστεί παλαιότερα σε αυτό και μεγάλα ονόματα της ελληνικής σόου-μπιζ, όπως ο Αντώνης Ρέμος.
Ελληνικές αντιδράσεις για το τουρκικό μακελειό
Και ενώ οι εορτασμοί για το νέο έτος αμαυρώθηκαν από το πολύνεκρο τρομοκρατικό χτύπημα σε νυχτερινό κέντρο διασκέδασης στην Κωνσταντινούπολη, ο ύποπτος παραμένει μέχρι τώρα ασύλληπτος και μάλιστα λίγες ώρες μετά, το απόγευμα της Κυριακής, σημειώθηκε και νέα επίθεση με πυροβολισμούς σε τζαμί στα βόρεια της ευρωπαϊκής πλευράς της Κωνσταντινούπολης.
Αμεση ήταν η συμπαράσταση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου, με εντολή του οποίου ο γενικός γραμματέας της Προεδρίας της Δημοκρατίας, πρέσβης Γεώργιος Γεννηματάς, διαβίβασε χθες το πρωί προς τον εδώ πρέσβη της Τουρκίας, Γιασάρ Χαλίτ Τσεβίκ, τον αποτροπιασμό του Ελληνα Προέδρου για τη βάρβαρη πολύνεκρη τρομοκρατική ενέργεια σε νυχτερινό κέντρο της Κωνσταντινούπολης, την αμέριστη συμπαράσταση του ελληνικού προς τον τουρκικό λαό και τα θερμά συλλυπητήριά του προς τις οικογένειες των θυμάτων καθώς και τις ειλικρινείς ευχές του για ταχεία ανάρρωση προς τους τραυματίες.
Τα βαθιά του συλλυπητήρια εξέφρασε και ο Ελληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, καθώς και «τη συμπαράσταση του ελληνικού λαού στον τουρκικό, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές», όπως μετέφερε το διπλωματικό γραφείο του πρωθυπουργού στον κ. Τσεβίκ.
«Καταδικάζουμε απερίφραστα τη βάρβαρη αυτή πολύνεκρη τρομοκρατική ενέργεια», ήταν η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, εκφράζοντας «την αμέριστη συμπαράστασή μας στον τουρκικό λαό, ειλικρινή συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων, καθώς και ευχές για ταχεία ανάρρωση στους τραυματίες».
Από τη μεριά της αντιπολίτευσης (έως τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές), μόνο το Γραφείου Τύπου της Κ.Ε. του ΚΚΕ εξέδωσε ανακοίνωση, καταδικάζοντας τη δολοφονική επίθεση. Ταυτόχρονα, εξέφρασε τα συλλυπητήρια και την αλληλεγγύη του στον τουρκικό λαό, εκτιμώντας πως «αυτή η ενέργεια, όπως και οι προηγούμενες αντίστοιχες πραγματοποιούνται σε μια περίοδο που οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί γύρω από την κατάσταση στη Συρία και την ευρύτερη περιοχή, για τον έλεγχο πλουτοπαραγωγικών πηγών και δρόμων στρατηγικής σημασίας, πυροδοτούν και ενισχύουν τον κύκλο του αίματος που έχει ανοίξει ως απόρροια αυτών των ανταγωνισμών».
Νόρα Ράλλη
