Το Brexit στο Ανώτατο Δικαστήριο

Μπορεί η κυβέρνηση να ξεκινήσει τη διαδικασία ενεργοποίησης του Αρθρου 50 για την έξοδο της χώρας από την Ε.Ε. χωρίς την έγκριση της Βουλής; Το ερώτημα έχει παραπεμφθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας όπου αρχίζει σήμερα η σχετική διαδικασία. 

Η πρωθυπουργός Μέι υποστηρίζει ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, παράλληλα με τις εξουσίες που έχει η κυβέρνηση, σημαίνει ότι οι βουλευτές δεν χρειάζεται να ψηφίσουν πριν την ενεργοποίηση και την επίσημη έναρξη της διαδικασίας του Brexit. 

Η κυβέρνηση έχει ασκήσει έφεση σε προηγούμενη απόφαση Ανώτερου Δικαστηρίου το οποίο στην ουσία θα κρίνει εάν τα αποδεικτικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην προηγούμενη ακρόαση είναι επαρκή και δικαιολογούν την δικαστική απόφαση.

Στο έντονα πολωμένο πολιτικό κλίμα που επικρατεί στην Βρετανία η δικαστική μάχη έχει παρουσιαστεί ως απόφαση για το ίδιο το Brexit. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι τόσο οι Συντηρητικοί όσο και οι Εργατικοί έχουν δηλώσει ότι θα ψηφίσουν για την ενεργοποίηση του Αρθρου 50 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης. Αυτό που φοβάται η κυβέρνηση είναι ότι μια γενικευμένη συζήτηση στη Βουλή θα οδηγήσει σε μεγάλες καθυστερήσεις λόγω της πιθανής κατάθεσης δεκάδων ενστάσεων και τροποποιήσεων από την Βουλή των Λόρδων.  

Συνταγματική κρίση 

Το ζητούμενο τώρα είναι το θέμα των εξουσιών που έχει η κυβέρνηση. Οπως είπε στην DW ο ερευνητής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου  Ολιβερ Πατέλ, «Το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι αυτή η υπόθεση δεν αφορά το εάν θα προχωρήσει το Brexit ή όχι. Αλλά το εάν η κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τις εξουσίες της για να υπονομεύσει μια πράξη της Βουλής. Σε αυτό το πλαίσιο είναι δύσκολο να δούμε πώς μπορεί να αλλάξει η απόφαση». 

Το σύνταγμα της Βρετανίας δεν είναι κωδικοποιημένο και βασίζεται σε νόμους και ψηφισμένους κανονισμούς. Ο νόμος που ενέκρινε το δημοψήφισμα αναφέρει ότι το αποτέλεσμα θα έχει μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα, δεν θα είναι νομικά δεσμευτικό, επομένως η επικράτηση του «Ναι» δεν ανατρέπει αυτομάτως την νομοθεσία του 1972 που ρυθμίζει την είσοδο της Βρετανίας στην Ε.Ε.

Στην Βρετανία η κυβέρνηση χρειάζεται την έγκριση της Βουλής για να ανατρέψει ή να αλλάξει τους νόμους. 

Αυτό που αναμένεται να υποστηρίξουν οι δικηγόροι της κυβέρνησης είναι ότι η ενεργοποίηση του Αρθρου 50 δεν σημαίνει κατ’ανάγκη και έξοδο από την Ε.Ε., αλλά απλώς έναρξη της διαδικασίας και ότι αργότερα, επ’αυτού, η Βουλή μπορεί να έχει ρόλο.  

Δοκιμασία της δικαιοσύνης

Η απόφαση του Ανώτερου Δικαστηρίου τον Νοέμβριο προκάλεσε τεράστια διαμάχη και ένα χωρίς προηγούμενο κύμα κριτικής κατά των δικαστών από μερίδα των μέσων ενημέρωσης. Η συντηρητική Daily Mail για παράδειγμα,  σε πρωτοσέλιδο άρθρο της χαρακτήρισε τους τρεις δικαστές «Εχθρούς του Λαού».  Εν γένει τα ταμπλόιντ παρουσίασαν την δικαστική απόφαση ως μια προσπάθεια να μπλοκαριστεί το Βrexit. 

Ο πρώην ηγέτης του ακροδεξιού, ξενόφοβου UKIP, Νάιτζελ Φάρατζ απείλησε να διοργανώσει την πορεία των 100.000 προς το Ανώτατο Δικαστήριο στη διάρκεια της ακρόασης. Παρότι αυτό το σχέδιο ματαιώθηκε, και τα δυο στρατόπεδα προγραμματίζουν μικρότερες συγκεντρώσεις έξω από το Δικαστήριο.  

Την υπόθεση θα εξετάσουν 11 δικαστές- ο ανώτατος αριθμός- σε διάστημα τεσσάρων ημερών. Η απόφαση αναμένεται με τη νέα χρονιά.