efsyn.gr , Μαργαρίτα Βεργολιά
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Σύμπτωση ή διπλωματική… αλληλουχία; Ανήμερα της χθεσινής ανακοίνωσης για την επίτευξη συμφωνίας εξομάλυνσης των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας -κι ενώ το Τελ Αβίβ συσφίγγει τους δεσμούς του με τη Μόσχα-, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν έκανε ένα σημαντικό βήμα στην αποκατάσταση των διμερών σχέσεων με τη Ρωσία.

Απόρροια πολυετών προσπαθειών και προϊόν εντατικών διαβουλεύσεων τους τελευταίους μήνες, η ισραηλο-τουρκική συμφωνία οριστικοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής, στη Ρώμη, σε συνάντηση υψηλόβαθμων αντιπροσωπειών. Ανακοινώθηκε χθες σχεδόν ταυτόχρονα από τους πρωθυπουργούς των δύο χωρών.

Αναμένεται να υπογραφεί επισήμως σήμερα, οπότε και θα δημοσιοποιηθούν οι πλήρεις λεπτομέρειές της. Και πρακτικά σηματοδοτεί την αναβίωση μιας κρίσιμης περιφερειακής συμμαχίας, βάζοντας τέλος στην εξαετή διένεξη μεταξύ Αγκυρας και Τελ Αβίβ, μετά το αιματηρό ισραηλινό ρεσάλτο στο «Μαβί Μαρμαρά» κι άλλα πλοία του στολίσκου που τον Μάιο του 2010 επιχείρησε να σπάσει τον αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας.

Γνωστή και ως «Συμφωνία της Ρώμης», επιγραμματικά προβλέπει την καταβολή αποζημιώσεων 20 εκατ. δολ. από το Τελ Αβίβ για τον θάνατο 10 Τούρκων στο ρεσάλτο, υπό την προϋπόθεση ότι η Αγκυρα θα άρει κάθε νομική αξίωση από το ισραηλινό κράτος και τον στρατό του.

Στην Τουρκία θα επιτραπούν επενδύσεις σε υποδομές και παροχή βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας -χωρίς όμως αυτό να συνιστά άρση του ισραηλινού αποκλεισμού- καθώς και έργα υποδομής στη Δυτική Οχθη.

Προβλέπεται σύντομα η ανταλλαγή πρέσβεων (είχαν ανακληθεί το 2011). Και σύμφωνα με τους «Finacial Times» προωθείται «στήριξη του αξίας 5,5 δισ. δολ. σχεδίου ανάπτυξης του κοιτάσματος Λεβιάθαν. Ηδη ο αμερικανικός όμιλος Noble Energy και ο ισραηλινός Delek, βασικοί μέτοχοι του πεδίου, είχαν συνομιλίες με πιθανούς Τούρκους αγοραστές του ισραηλινού φυσικού αερίου».

Η συμφωνία θα έχει «τεράστιες συνέπειες για την ισραηλινή οικονομία» δήλωσε χθες πανηγυρικά από τη Ρώμη ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, όπου είχε συνάντηση με τον Αμερικανό ΥΠ.ΕΞ., Τζον Κέρι, για το Παλαιστινιακό. «Ο κόσμος και η Μέση Ανατολή είναι σε αναταραχή», τόνισε, «και η πολιτική μου είναι να δημιουργηθούν κέντρα σταθερότητας σε αυτή την ασταθή και θυελλώδη περιοχή».

Τον ενθουσιασμό του, ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλα τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου του. «Οι αποζημιώσεις έχουν κακές συνέπειες» τόνισε χθες ο νεοδιορισθείς υπουργός Αμυνας, ακροδεξιός ηγέτης και κομβικός πλέον κυβερνητικός εταίρος του Νετανιάχου, Αβιγκντορ Λίμπερμαν.

Το No 2 της Χαμάς, Οσάμα Χαμντάν, σχολίασε εν τω μεταξύ στο Facebook ότι η ισλαμική οργάνωση -που ελέγχει και διοικεί τη Λωρίδα της Γάζας- «επιβεβαιώνει την απόρριψη της εξομάλυνσης των δεσμών με την κατοχή» -άρα και τη συμφωνία.

Εκ μέρους της Παλαιστινιακής Αρχής, ο υπ. Εξωτερικών Ριάντ αλ Μάλκι τόνισε ότι χαιρετίζει μεν «επί της αρχής» τη συμφωνία Ισραήλ-Τουρκίας, κάλεσε ωστόσο με νόημα την Αγκυρα να συνεργάζεται με τη Ραμάλα σε θέματα που αφορούν τους Παλαιστίνιους.

Πιο ενθουσιώδεις ήταν, αντίθετα, οι αντιδράσεις του γ.γ. του ΟΗΕ, Μπαν Κι-Μουν, ο οποίος χαρακτήρισε τη συμφωνία «ελπιδοφόρο σημάδι για τη σταθερότητα στην περιοχή», καθώς και του Λευκού Οίκου, που ανακοίνωσε ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν συνεχάρη τον Νετανιάχου, «επισημαίνοντας τη σημαντική θετική ασφάλεια και τα οικονομικά οφέλη για τις δύο χώρες και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου».

Τις «ευλογίες» του στην ισραηλο-τουρκική προσέγγιση είχε ήδη δώσει από τις αρχές Ιουνίου -παραδόξως τότε- και ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν, σε συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό στη Μόσχα, κατά την οποία είχε μεταξύ άλλων συζητηθεί «η συμμετοχή ρωσικών εταιρειών στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση των ισραηλινών κοιτασμάτων Ταμάρ και Λεβιάθαν», σύμφωνα με τη «Χααρέτζ».

Το φυσικό αέριο

«Για το Ισραήλ, η αποκατάσταση των σχέσεων με την Τουρκία θα ενισχύσει έναν διπλωματικό άξονα που προωθεί προσφάτως με άλλες δύο χώρες της Ανατολικής Ευρώπης -την Ελλάδα και την Κύπρο- δομημένο σε αντιληπτά κοινά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένης της υπεράκτιας εκμετάλλευσης φυσικού αερίου» σχολιάζουν οι «FT». «Για την Τουρκία, η επαναπροσέγγιση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για αποκατάσταση διερρηγμένων περιφερειακών συμμαχιών».

Χθες κιόλας, λοιπόν, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν έστειλε επιστολή στον Ρώσο ομόλογό του, Β. Πούτιν, εκφράζοντας τη λύπη του και τη «συγγνώμη» του κατά το Κρεμλίνο, την «απολογία» κατά την Αγκυρα για την περυσινή κατάρριψη στην τουρκο-συριακή μεθόριο του ρωσικού Σουχόι, που βύθισε τις διμερείς σχέσεις και την τουρκική οικονομία σε κρίση.

Η κίνηση συνοδεύτηκε με την άσκηση δίωξης κατά του Αλπαρσλάν Τσελίκ, φερόμενου ως μέλους των Γκρίζων Λύκων και δολοφόνου του Ρώσου πιλότου του Σουχόι.

Μέχρι το απόγευμα, η εφημερίδα «Χουριέτ» ανέφερε ότι έχει οριστικοποιηθεί η συμμετοχή του Τούρκου ΥΠ.ΕΞ., Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε υπουργική σύνοδο του Οργανισμoύ Οικονομικής Συνεργασίας του Ευξείνου Πόντου, στις 29 Ιουνίου-1 Ιουλίου, στο Σότσι, όπου αναμένεται να έχει ξεχωριστή συνάντηση με τον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Λαβρόφ.