Tορίνο, ο «προδομένος έρωτας» της Κεντροαριστεράς

Η περίπτωση του Τορίνου μπορεί να θεωρηθεί χαρακτηριστική και «επεξηγηματική» για τα εντυπωσιακά αποτελέσματα του Κινήματος Πέντε Αστέρων στις δημοτικές εκλογές της περασμένης Κυριακής. Σε σύνολο είκοσι δήμων, στους οποίους στον δεύτερο γύρο το Δημοκρατικό Κόμμα του Ματέο Ρέντσι αναμετρήθηκε με το κίνημα του Γκρίλο, οι «πεντάστεροι» εξασφάλισαν τη νίκη σε δεκαεννέα περιπτώσεις.

Το μήνυμα είναι σαφές. Στη Ρώμη όλοι ξέρουμε ότι η Βιρτζίνια Ράτζι κέρδισε με το ποσοστό-ρεκόρ 67,2% και είναι λογικό που το ενδιαφέρον των διεθνών μέσων ενημέρωσης επικεντρώθηκε στην «αιώνια πόλη».

Είναι όμως η περίπτωση του Τορίνου, η οποία μπορεί να θεωρηθεί εμβληματική της νέας αυτής τάσης, ακριβώς επειδή η αλλαγή φρουράς στη δημαρχία δεν είχε προβλεφθεί με βεβαιότητα από τους παρατηρητές, όπως συνέβη με την ιταλική πρωτεύουσα.

Στη Ρώμη τα τελευταία χρόνια ξέσπασαν αλλεπάλληλα σκάνδαλα, με την παρείσφρηση μαφιόζικων συμφερόντων στους τομείς της υποδοχής των προσφύγων, της εκμετάλλευσης των οργανωμένων πλαζ, ακόμη και στη φροντίδα των χώρων πρασίνου.

Στο Τορίνο δεν υπήρχε μια τόσο ακραία κατάσταση, τόσο έντονη σήψη της πολιτικής και οικονομικής ζωής. Παρά ταύτα, έπειτα από δύο δεκαετίες διακυβέρνησης της Κεντροαριστεράς, η υποψήφια των Πέντε Αστέρων, Κιάρα Απεντίνο, μόλις τριάντα ενός ετών, κατάφερε να υπερισχύσει λαμβάνοντας το 54,6% των ψήφων.

Ο υποψήφιος του κόμματος του Ματέο Ρέντσι και απερχόμενος δήμαρχος, Πιέρο Φασίνο, προσπάθησε να δώσει μια πρώτη εξήγηση για την ήττα, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική δύναμη που ίδρυσε ο Γκρίλο κέρδισε τον πρώτο γύρο, λόγω της μαζικής υποστήριξης που της παρείχαν οι ψηφοφόροι της Κεντροδεξιάς.

Κάτι που συνέβη, σύμφωνα με τον Φασίνο, επειδή η Λέγκα και η Φόρτσα Ιτάλια του Μπερλουσκόνι είχαν μείνει εκτός πολιτικής αναμέτρησης. Τα πράγματα, όμως, δεν είναι τόσο απλά.

Ενοχο φλερτ

Στην πραγματικότητα, στο Τορίνο, την ιστορική έδρα της Fiat, η Κεντροαριστερά άρχισε εδώ και καιρό να φλερτάρει με τα επιχειρηματικά συμφέροντα, ξεχνώντας τις παραδοσιακές σχέσεις της με την εργατική τάξη.

Ο Ματέο Ρέντσι, τους περασμένους μήνες, δεν έχασε ούτε μία ευκαιρία για να κάνει σαφή την υποστήριξή του στον διευθύνοντα σύμβουλο της Fiat, Σέρτζιο Μαρκιόνε, ο οποίος μετέφερε την έδρα της αυτοκινητοβιομηχανίας στην Ολλανδία και τη Μεγάλη Βρετανία, δεν σεβάστηκε τις συλλογικές συμβάσεις και κόντραρε τα συνδικάτα.

Σύμφωνα με τον Ρέντσι, η πορεία της διεθνούς οικονομίας δικαιώνει τον Μαρκιόνε.

Οι πολίτες του Τορίνου, όμως, όπως διαπιστώσαμε την περασμένη Κυριακή, έχουν διαφορετική άποψη.

Δεν είναι τυχαίο ότι στην πόλη αυτή, όπως άλλωστε συνέβη και στη Ρώμη, οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να κερδίσουν μόνον στις συνοικίες του ιστορικού κέντρου και των μεγαλοαστών.

Σε όλες τις άλλες περιοχές, βγήκε πρώτο -και με μεγάλη διαφορά- το Movimento Cinque Stelle-Κίνημα Πέντε Αστέρων.

Ερωτηθείς σχετικά με την ήττα των προοδευτικών, ο οικονομολόγος Τζούλιο Σαπέλι απάντησε χωρίς περιστροφές ότι «δεν μπορεί να γευματίζει κανείς με τους ιθύνοντες της Fiat, τη στιγμή που οι υποβαθμισμένες και απόκεντρες συνοικίες είναι γεμάτες πενηντάρηδες και εξηντάρηδες που έχουν μείνει άνεργοι εξαιτίας της κρίσης».

Επίσης κατηγόρησε ανοιχτά το κόμμα του Ιταλού πρωθυπουργού ότι δείχνει να αγνοεί πως μεγάλο μέρος του παραγωγικού ιστού της πόλης αποτελείται πλέον από ερευνητές των Πανεπιστημίων που κερδίζουν κάτι περισσότερο από χίλια ευρώ τον μήνα και από μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν συχνά μεγάλες οικονομικές δυσκολίες.

Aκόμη και ο Σέρτζιο Κιαμπαρίνο, κεντροαριστερός, πρώην δήμαρχος της πόλης και νυν κυβερνήτης της Περιφέρειας του Πεδεμόντιου, αναγνώρισε ότι «ενώ το βάρος της κρίσης το σήκωσαν οι πιο φτωχές κοινωνικές τάξεις και οι λιγότερο προνομιούχες περιοχές της πόλης, το Δημοκρατικό Κόμμα δεν κατάφερε, πιθανότατα, να κρατήσει ανοιχτές διόδους επικοινωνίας και μαζικής συμμετοχής».

Είναι σαφές ότι πολλοί πρώην ψηφοφόροι του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος και νυν των Δημοκρατικών αισθάνονται ελεύθεροι πλέον να επιλέγουν τους υποψηφίους και την πολιτική δύναμη που νιώθουν ότι προσφέρει τις πιο πειστικές απαντήσεις στις καθημερινές ανάγκες και αγωνίες τους.

Στη φάση αυτή, η πιο άμεση και κατανοητή γλώσσα είναι αναμφισβήτητα εκείνη των Πέντε Αστέρων.

Λόγω της καταγγελίας της διαφθοράς, της αναποτελεσματικής γραφειοκρατίας και της μάχης τους κατά μιας πολιτικής κάστας που ξέρει να μιλά μόνον στον εαυτό της. Αλλά και χάρη σε μια χρήσιμη αίσθηση του μέτρου, σε περίοδο κρίσης: η Κιάρα Απεντίνο κέρδισε τη μάχη του Τορίνου ξοδεύοντας για την προεκλογική εκστρατεία της μόλις 41.600 ευρώ.