Η Δεξιά, η Αριστερά και οι άλλοι

Οταν ήμασταν μαθητές στο Γυμνάσιο, περιμέναμε πώς και πώς το λεγόμενο «μεγάλο διάλειμμα» για να τρέξουμε στην καντίνα και να παραγγείλουμε το αγαπημένο μας σνακ -ένα «σάντουιτς με διάφορα».

Αυτό σήμαινε ότι ανάμεσα στα δυο κομμάτια της φραντζόλας έμπαινε ό,τι μπορούσες να φανταστείς. Από κρέας ρόστο μέχρι χαλούμι, από λούντζα μέχρι λουκάνικο και φυσικά γαρνιρισμένο με αγγούρι και ντομάτα ή ακόμα και με πίκλες.

Πού το θυμηθήκαμε, λοιπόν, το «σάντουιτς με διάφορα»; Το θυμηθήκαμε γιατί δεν υπάρχει καλύτερος παραλληλισμός με τη διάταξη των σχηματισμών που διεκδικούν μία από τις 56 έδρες της κυπριακής Βουλής στις εκλογές της προσεχούς Κυριακής 22 Μαΐου.

Τα δύο μεγάλα κόμματα της Δεξιάς (ο Δημοκρατικός Συναγερμός- ΔΗΣΥ) και της Αριστεράς (το Ανορθωτικό Κόμμα του Εργαζόμενου Λαού- ΑΚΕΛ) αποτελούν το «ψαχνό» της φραντζόλας, ενώ ανάμεσά τους συμπιέζονται όλα τα «διάφορα» σχήματα που κατά παράδοση ονομάζονται και «ενδιάμεσος χώρος».

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά πρωτιά του ΔΗΣΥ και από κοντά να ακολουθεί το ΑΚΕΛ. Με μια διευκρίνιση όμως: ότι οι ίδιοι οι δημοσκόποι είναι πια πολύ προσεκτικοί σε ό,τι αφορά τις μετρήσεις τους, αφού στο παρελθόν διαψεύστηκαν πανηγυρικά με αποτέλεσμα να χάσουν την όποια αξιοπιστία τους.

Υπάρχει όμως ακόμη ένας λόγος που οι δημοσκοπήσεις παρουσιάζονται με επιφύλαξη. Είναι η πολύ μεγάλη μάζα των ψηφοφόρων, η οποία ξεπερνά το 30%, που δεν δηλώνει τι θα ψηφίσει ή δηλώνει πως δεν αποφάσισε ή ότι θα τηρήσει αποχή.

Σημειώστε ότι το πρόβλημα της αποχής απασχολεί τα κόμματα, αφού τείνει να φτάσει και να ξεπεράσει το ένα τρίτο των ψηφοφόρων. Είναι γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο που οι δημοσκοπήσεις δίνουν μεγάλα περιθώρια λάθους ή και ψαλίδας που επεκτείνονται μέχρι και συν-πλην έξι μονάδες.

Με αυτά τα δεδομένα οι εκπλήξεις και ανατροπές παραμονεύουν και μόνο η κάλπη θα δώσει οριστικά απαντήσεις. Και βεβαίως δεν μπορεί να προβλεφτεί πόσους και ποιους βουλευτές θα εκλέξουν τα κόμματα.

Να αναφέρουμε ότι τις 56 έδρες διεκδικούν 12 κομματικοί συνδυασμοί, ένας συνδυασμός ανεξαρτήτων και πέντε μεμονωμένοι υποψήφιοι, αριθμός-ρεκόρ για βουλευτικές εκλογές. Θα ψηφίσουν 542.915 εκλογείς σε 1.136 εκλογικά κέντρα. Με πλήρεις συνδυασμούς σε όλες τις επαρχίες κατέρχονται στις εκλογές τα κόμματα ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών, Συμμαχία Πολιτών και Αλληλεγγύη.

Με μη πλήρεις συνδυασμούς κατέρχονται η Οργάνωση Αγωνιστών Δικαιοσύνης, το Κόμμα για τα Ζώα, το ΕΛΑΜ, η Πνοή Λαού και το Κοινωνικό Κίνημα Σημαία. Θα εκλεγούν επίσης ένας αντιπρόσωπος της θρησκευτικής ομάδας των Μαρωνιτών, ένας των Λατίνων, ενώ ο υποψήφιος των Αρμενίων ανακηρύχθηκε ήδη αφού δεν υπήρξε ανθυποψήφιός του.

Ο ΔΗΣΥ εμφανίζεται με ποσοστά λίγο πάνω από το 30%, ενώ το ΑΚΕΛ λίγο πιο κάτω από το ίδιο ποσοστό. Με άλλα λόγια, η διαφορά τους -τουλάχιστον δημοσκοπικά- κυμαίνεται γύρω στο 3-5%. Στην απελθούσα Βουλή ο μεν ΔΗΣΥ είχε 20 βουλευτές ενώ το ΑΚΕΛ 19, δηλαδή είχαμε έναν κάθετο διαχωρισμό που επέβαλλε συμμαχίες με μικρότερα κόμματα προκειμένου να περάσουν σημαντικά νομοθετήματα, όπως για παράδειγμα οι τροϊκανοί νόμοι.

Ως τρίτη δύναμη -και σε απόσταση- παρουσιάζεται το Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗΚΟ), που αυτοπροσδιορίζεται ως το «Κέντρο», με ένα ποσοστό γύρω στο 10%. Το κόμμα πάσχει από εσωστρέφεια και πολλά στελέχη του έχουν αποστασιοποιηθεί ή παραμεριστεί αφότου ανέλαβε τα ηνία της προεδρίας ο Νικόλας -υιός του πρώην προέδρου Τάσσου- Παπαδόπουλος.

Ο «ενδιάμεσος χώρος»

Από το 15%-16% που ήταν η δύναμή του στις εκλογές πριν από πέντε χρόνια, παρουσιάζει πια πτωτική πορεία που το φέρνει κοντά στα σημερινά ποσοστά του 10%. Σε αυτή την πτωτική τάση συνέτεινε ασφαλώς και το γεγονός πως ο λεγόμενος ενδιάμεσος χώρος «πάσχει» από πολυμέρεια και πολυτεμαχισμό, κάτι που στερεί από το ΔΗΚΟ το «προνόμιο» του κλασικού εκφραστή του κεντρώου χώρου.

Από κει και πέρα γίνεται το «έλα να δεις». Μάλιστα με την πρόσφατη τροποποίηση του εκλογικού νόμου το μέτρο εισδοχής ενός κόμματος στη Βουλή διπλασιάστηκε και από 1,8% πήγε στο 3,6%. Με δεδομένο ότι δύο κόμματα μπήκαν στην προηγούμενη Βουλή με ποσοστό μόλις πάνω από το 1,8%, γίνεται αντιληπτό πόσο δύσκολη είναι η τωρινή αποστολή τους.

Ας χαρτογραφήσουμε την εικόνα του «ενδιάμεσου χώρου». Η ιστορική ΕΔΕΚ, το σοσιαλιστικό κόμμα της Κύπρου, φαίνεται να παλεύει για να πετύχει ένα ποσοστό γύρω από το 4%+. Μετά την παραίτηση του απερχόμενου προέδρου της Βουλής Γιαννάκη Ομήρου από την προεδρία της ΕΔΕΚ, υπάρχει και εδώ μια εικόνα αναδιανομής δυνάμεων που σίγουρα ρίχνει το κίνημα -δημοσκοπικά πάντα- πολύ πιο κάτω από το 8% που συνήθως πετύχαινε.

Το Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών που με έναν βουλευτή, τον πρόεδρό του Γιώργο Περδίκη ήταν στις προηγούμενες δύο Βουλές, παλεύει να εισέλθει στη νέα Βουλή. Πρόκειται για ένα κόμμα προσωποπαγές, αφού πλείστα στελέχη του αποστασιοποιήθηκαν και πήγαν αλλού, που οι δημοσκοπήσεις το φέρνουν στην κόψη του ξυραφιού, κάτι μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Ολα δείχνουν ότι θα πρέπει να υπερβάλει εαυτόν (και τις προβλέψεις) για να εισέλθει στη νέα Βουλή.

Το Ευρωπαϊκό Κόμμα έχει ήδη διαλυθεί. Ενας βουλευτής του προσχώρησε στη Συμμαχία Πολιτών, ενώ ο αρχηγός και έτερος βουλευτής του, όπως και ό,τι απέμεινε από το κόμμα, προσχώρησε και συνεργάζεται με το νέο Κίνημα Αλληλεγγύη της ευρωβουλευτή Ελένης Θεοχάρους, η οποία αποχώρησε από τον ΔΗΣΥ και ίδρυσε δικό της κόμμα. Μάλιστα είναι και η πρώτη πολιτικός που αυτοανακηρύχθηκε υποψήφια για την προεδρία της Δημοκρατίας στις εκλογές που θα γίνουν το 2018.

Πρόκειται για ένα κόμμα με σαφώς δεξιότερη φυσιογνωμία από τον ΔΗΣΥ και σίγουρα αντιπολιτευτικό ως προς το Κυπριακό, όπως άλλωστε είναι όλα τα μικρά κόμματα του ενδιάμεσου χώρου. Θα μπει όμως στη νέα Βουλή; Κι εδώ τα πράγματα φαντάζουν σκούρα, αφού και το Κίνημά της φαίνεται να κινείται γύρω στο 4%.

Η Συμμαχία Πολιτών του Γιώργου Λιλλήκα φαίνεται να ξεπερνά το 4-5% και θα είναι στη νέα Βουλή, παρ’ όλο που οι ίδιοι θεωρούν ότι πλησιάζουν περισσότερο στο όριο του 10%. Με αυτά τα δεδομένα το πιθανότερο είναι να έχουμε μια νέα Βουλή με συμμετοχή έξι ώς εφτά κομμάτων.

Το νεοναζιστικό κόμμα (αδελφό της Χρυσής Αυγής) μάλλον μένει και τώρα εκτός Βουλής, όπως φυσικά και οι υπόλοιποι συνδυασμοί ή και μεμονωμένοι ανεξάρτητοι.