Το περιβάλλον Πούτιν και «αυτοπροσώπως» ο Ποροσένκο

Αλλού το όνειρο, αλλού το θαύμα. Αν και πολύς θόρυβος ξέσπασε αρχικά γύρω από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, το όνομα που όντως είναι καταγεγραμμένο στους Φακέλους του Παναμά είναι εκείνο του προέδρου της γειτονικής Ουκρανίας, Πέτρο Ποροσένκο.

Ανθρωποι του περιβάλλοντος Πούτιν βρίσκονται αναμεμειγμένοι στα Panama Papers. Ανάμεσά τους, ο βιολοντσελίστας Σεργκέι Ρολντούγκιν, φίλος του Ρώσου προέδρου από τα εφηβικά τους χρόνια και νονός μιας από τις κόρες του. Το όνομα του ίδιου του Πούτιν δεν υπάρχει πουθενά.

Κι όμως, για πολλές ώρες, όσοι έβλεπαν τις ιστοσελίδες μεγάλων ξένων ΜΜΕ, αποκόμιζαν την εντύπωση ότι ο Ρώσος πρόεδρος ήταν ανάμεσα στους ξένους ηγέτες που είχαν κρύψει τα χρήματά τους σε offshore.

Η φωτογραφία του φιγουράριζε παντού, ενώ είχε γίνει εξώφυλλο και στη βρετανική «Guardian». Οι τίτλοι έκαναν λόγο για «ίχνη που οδηγούν ώς τον Πούτιν». Τα κείμενα, βέβαια, εξηγούσαν ότι οι μυστικοί λογαριασμοί αφορούσαν φίλους ή συνεργάτες του και όχι τον ίδιο. Η εντύπωση όμως έμενε.

Σε υψηλούς τόνους η ρωσική ηγεσία κάνει λόγο για προσπάθεια συκοφάντησης και αποσταθεροποίησης της χώρας. «Παρ’ όλο που ο Πούτιν δεν εμφανίζεται πουθενά, είναι φανερό ότι ο βασικός στόχος αυτής της διαρροής είναι ο πρόεδρός μας ενόψει των βουλευτικών και προεδρικών εκλογών σε δύο χρόνια και η σταθερότητα της χώρας μας», δήλωσε ο Ρώσος κυβερνητικός εκπρόσωπος Ντμίτρι Πεσκόφ.

«Φαίνεται πως η “πουτινοφοβία” έχει φτάσει σε τέτοια επίπεδα, ώστε είναι αδύνατον πια να πει κανείς κάτι καλό για τη Ρωσία. Μόνο αρνητικά πράγματα πρέπει να λέγονται και αν δεν υπάρχουν, τότε πρέπει κανείς να τα εφεύρει».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου χαρακτήρισε την έρευνα αντιεπαγγελματική, ενώ κατηγόρησε το ICIJ ότι αποτελεί «βιτρίνα για παλιά μέλη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, της CIA και άλλων μυστικών υπηρεσιών».

Αν ο Πούτιν δεν χρειάζεται -ακόμα- να απολογηθεί για κάτι, δεν συμβαίνει το ίδιο με τον Ουκρανό ομόλογό του Πέτρο Ποροσένκο, αγαπημένο παιδί της Δύσης, στον οποίο (παραδόξως;) δεν έχουν πέσει οι προβολείς των διεθνών ΜΜΕ με τόση ένταση, παρ’ όλο που συγκαταλέγεται ανάμεσα στους 12 πρώην και νυν αρχηγούς κρατών που αναφέρονται στα Panama Papers.

Ο Ποροσένκο, σύμφωνα με την έρευνα του ICIJ, ίδρυσε μια offshore στις Παρθένους Νήσους για να μεταφέρει την έδρα της Roshen, της σοκολατοβιομηχανίας του.

Το εντυπωσιακό και πολιτικά μεμπτό είναι ότι αυτό έγινε τον Αύγουστο του 2014, εποχή που μαίνονταν σκληρές μάχες στην Ανατολική Ουκρανία ανάμεσα στα ουκρανικά στρατεύματα και φιλορώσους αυτονομιστές.

Ζητούν έλεγχο

Αν και σύμφωνα με πηγές της ουκρανικής Εισαγγελίας δεν υπάρχει κάτι νομικά επιλήψιμο για τον πρόεδρο της χώρας στα ντοκουμέντα που διέρρευσαν, δεν συμβαίνει το ίδιο και σε πολιτικό επίπεδο. Ουκρανοί βουλευτές ζητούν τη διεξαγωγή κοινοβουλευτικού ελέγχου, ανάμεσά τους ο πρώην κυβερνητικός εταίρος Ολεχ Λιάσκο, αρχηγός του Ριζοσπαστικού Κόμματος.

Ο Ποροσένκο απάντησε μέσα από τον λογαριασμό του στο τουίτερ ότι είναι εντάξει με τις φορολογικές του υποχρεώσεις και ότι από τη στιγμή που εξελέγη πρόεδρος δεν διαχειρίζεται ο ίδιος τις μετοχές του, καθώς αυτό το έχει αναθέσει σε νομικές εταιρείες. Πάντως, ακόμα και βουλευτές από το κόμμα του προέδρου παραδέχονται ότι αυτή η αποκάλυψη θα πλήξει και άλλο την ήδη χαμηλή δημοτικότητά του.

Παράλληλα, δεν αποκλείεται να δρομολογηθούν σύντομα εξελίξεις στη χώρα, που τους τελευταίους μήνες ζει στη σκιά μιας ανοιχτής σύγκρουσης ανάμεσα στον Ποροσένκο και τον πρωθυπουργό Αρσένι Γιάτσενιουκ.