Δεν ακούει κανείς…

Εγκλωβισμένη ανάμεσα στην αρνητική στάση και τις εθνικές επιδιώξεις ορισμένων κρατών-μελών, αλλά και της Τουρκίας, παραμένει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την πιθανότητα βιώσιμης λύσης στο προσφυγικό ζήτημα να μην φαντάζει αρκετά μεγάλη. Καθημερινά ανακύπτουν νέες απαιτήσεις, αλλά και νομικές (και όχι μόνο) ενστάσεις που προμηνύουν ένα δύσκολο διήμερο στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής της επόμενης εβδομάδας.

Μέσα σε αυτό το κλίμα ακόμη και η… μισή συμφωνία της 7ης Μαρτίου φαίνεται πως έχει διαφορετικές αναγνώσεις, ανάλογα με το πως «βολεύει» την καθεμία χώρα και το πώς έχει χαραχτεί η εκάστοτε στρατηγική, στις πλάτες, πάντα, χιλιάδων εξαθλιωμένων ανθρώπων που περιμένουν εγκλωβισμένη για κάποια λύση ή έστω προοπτική.

Εθνική κυριαρχία και υποκρισία

Για το προσφυγικό τοποθετήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους ο Αλέξης Τσίπρας, από το βήμα της διεθνούς συνάντησης στο Παρίσι με θέμα «Η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει».

Ο πρωθυπουργός επέκρινε για ακόμη μια φορά τις μονομερείς ενέργειες σε ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα και έκανε λόγο για υποκρισία που γίνεται στο θέμα της εθνικής κυριαρχίας.

«Η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα ενώπιον των συνεπειών των επιλογών της» υπογράμμισε ο πρωθυπουργός και αναφέρθηκε στις συρράξεις στις οποίες συμμετείχαν ευρωπαϊκές χώρες όπως στο Ιράκ, τη Λιβύη, τη Συρία, ενώ εδώ και σαράντα χρόνια έχει αποδειχθεί ανίκανη να λύσει το Παλαιστινιακό.

Σήμερα, η Ευρώπη έντρομη ανακαλύπτει ότι το πρόβλημα φθάνει στην αυλή της. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης αντιδρούν με νευρικό κλονισμό (…) όχι γιατί δεν θα μπορούσαν να απορροφήσουν στον κοινωνικό τους ιστό 1-2 εκατ. προσφύγων, αλλά γιατί οι πολιτικές λιτότητας έχουν θρέψει στο υπογάστριο της Ευρώπης το τέρας του φασισμού (…) στο οποίο δίνουν τροφή με το να αντιδρούν σπασμωδικά. Για παράδειγμα το αποτέλεσμα των εκλογών στη Σλοβακία» τόνισε.

Έχουμε να κάνουμε με «δύο μέτρα και σταθμά» είπε συγκρίνοντας τις αντιδράσεις των χωρών που μονομερώς κλείνουν τα σύνορα διότι κατά τη γνώμη τους υπερτερεί η εθνική κυριαρχία, με τις αντιδράσεις τους για την Ελλάδα μετά τις εκλογές που έφερε το ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Τότε σύσσωμοι οι 27 θέλησαν να επιβάλουν ως μονόδρομο τη λιτότητα σε μια χώρα που δημοκρατικά είχε εκλέξει μια κυβέρνηση με διαφορετικό πρόγραμμα. Οδηγηθήκαμε σε ένα θρίλερ που το αποτέλεσμα ήταν « take it or leave » ή το παίρνετε ή βγαίνετε εκτός ευρώ και θα σας δώσουμε βοήθεια σαν να επρόκειτο για χώρα του τρίτου κόσμου.

«Εντούτοις οφείλουμε σήμερα περισσότερο παρά ποτέ να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον και την πορεία της», κατέληξε ο Αλέξης Τσίπρας.

«Μύλος» με την επαναπροώθηση

Στο κομμάτι των διαπραγματεύσεων μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ, μεγάλο βάρος έχει πέσει στην επιστροφή προσφύγων και μεταναστών στα τουρκικά εδάφη, ούτως ώστε να ξεκινήσει στη συνέχεια η διαδικασία επανεγκατάστασής τους σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, η Άγκυρα πρόλαβε ήδη να… προβεί σε διευκρινίσεις τονίζοντας ότι οι οποιεσδήποτε επανεισδοχές θα γίνουν μετά την υπογραφή της συμφωνίας και θα ισχύουν για όσους περνούν στην Ελλάδα μετά την έναρξη αυτής.

Τις τουρκικές επιδιώξεις ανακοίνωσε μέσω Twitter (αν και είχε υπαινιχθεί και τις προηγούμενες ημέρες) ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας, Βολκάν Μποζκίρ και σήμερα τις επιβεβαίωσε και ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Ο Στέφαν Ζάιμπερτ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «Πρόθεση τουλάχιστον της τουρκικής πρότασης -της οποίας τα βασικά σημεία έχουμε χαιρετίσει- ήταν, η λύση να ισχύει από την στιγμή που θα έχει αποφασιστεί και για τους ανθρώπους οι οποίοι από τότε ξεκινούν ”παρατύπως” από την Τουρκία με κατεύθυνση τα ελληνικά νησιά». 

Γι’ αυτόν τον λόγο, προσέθεσε, στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποτέλεσε «μεγάλο θέμα» η στήριξη της Ελλάδας, «με στόχο να μπορεί να προσφερθεί σε αυτούς τους ανθρώπους ανθρώπινη στέγαση και παραμονή στην Ελλάδα». Αυτό το ζήτημα, σημείωσε, θα απασχολήσει και το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Σε συνάφεια με τις τουρκικές επιδιώξεις έρχονται και τα σενάρια που αναφέρουν πως υπάρχει ενδεχόμενο, μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας, να έχουν εκκενωθεί πέντε ελληνικά νησιά με τους πρόσφυγες και μετανάστες να μεταφέρονται στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Ο Μπορίσοφ απαιτεί

Με δεδομένες τις ενέργειες και επιδιώξεις των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, της Αυστρίας αλλά και της ομάδας του Βίζενγκραντ, στο επίκεντρο, μαζί με την Ελλάδα, μπαίνει και η Βουλγαρία ως χώρα που ίσως αποτελέσει εναλλακτική δίοδο για την είσοδο στα εδάφη της ΕΕ.

Για τον λόγο αυτό ο Βούλγαρος πρωθυπουργός φρόντισε με επιστολή του να προειδοποιήσει την ΕΕ ότι έχει και η χώρα του απαιτήσεις από μια ενδεχόμενη συμφωνία.

Ειδικότερα, ο Μπόικο Μπορίσοφ ζητάει να ισχύσει και για τη Βουλγαρία η συμφωνία επανεισδοχής προσφύγων και μεταναστών, με τους όρους που θα τεθούν για την Ελλάδα.

Παράλληλα, μέσω επιστολής που έστειλε στον Ντόναλντ Τουσκ, εκφράζει και τις αντιρρήσεις του για την κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους υπηκόους ξεκαθαρίζοντας ότι η Βουλγαρία θα προσέλθει στη Σύνοδο της 17 – 18 Μαρτίου με σκληρές θέσεις.

Σημειώνεται ότι η γειτονική χώρα έχει ήδη αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις στα νότια σύνορά της, ενώ ετοιμάζεται να κατασκευάσει φράχτη και στα σύνορα με την Ελλάδα.

Καραμπινιέρι μετά από… 76 χρόνια

Εν τω μεταξύ, στη βορειοδυτικά πλευρά της ελληνικής επικράτειας, στα σύνορα με την Αλβανία, αναμένεται να εμφανιστούν ένοπλες ιταλικές δυνάμεις για πρώτη φορά μετά τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940.

Η αλβανική κυβέρνηση, στο πλαίσιο της σκλήρυνσης της δικής της γραμμής στο προσφυγικό, έκανε δεκτό το αίτημα της Ιταλίας να ανατπυχθούν καραμπινιέρι στην περιοχή για μεικτές περιπολίες με την αλβανικές αστυνομικές δυνάμεις.

ΠΓΔΜ κατά πάντων

Επίθεση στη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση για την «αποτυχημένη πολιτική τους στο προσφυγικό», αλλά και για εμπαιγμό, έκανε ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ, Γιόργκι Ιβάνοφ. Υποστήριξε ότι οι χώρες των Βαλκανίων είναι θύματα της ευρωπαϊκής πολιτικής και, μεταξύ άλλων, κατηγόρησε την Ελλάδα ότι κάνει ανεπαρκή έλεγχο, με αποτέλεσμα τζιχαντιστές να χρησιμοποιούν τις προσφυγικές ροές για να περάσουν στην Ευρώπη.

Ο Ιβάνοφ έβγαλε και το συμπέρασμα πως η χώρα του και η Ευρώπη κινδυνεύουν να πλημμυρίσουν με τζιχαντιστές ενώ εγκάλεσε το Βερολίνο για «αποτυχημένη πολιτική».

Από τα πυρά του δεν θα μπορούσε να λείπει και η Ελλάδα, καθώς ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ, εμμέσως πλην σαφώς, ότι τα σύνορα δεν προστατεύονται και πως η Ελλάδα απλά σφραγίζει τα έγγραφα προσφύγων και μεταναστών χωρίς να τα ελέγχει.

Στον Ιβάνοφ, πάντως, απάντησε με σκληρό ύφος το Βερολίνο με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, Τομπίας Πλάτε, να δηλώνει πως δεν κατανοεί την κατηγορία και να σημειώνει ότι οι γερμανικές αρχές ασφάλειας συνεργάζονται στενά και σε κλίμα εμπιστοσύνης με τους Ευρωπαίους και τους διεθνείς εταίρους τους, ειδικά δε σε θέματα τρομοκρατίας.

Το Κυπριακό βάζει… δύσκολα

Κι ενώ αυτά συμβαίνουν στις «μικρότερες» χώρες της Ευρώπης, η προσπάθεια συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας έχει φέρει στο προσκήνιο και ένα από τα πιο δύσκολα θέματα που αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες η Ένωση.

Οι απαιτήσεις της Τουρκίας για το άνοιγμα κεφαλαίων ώστε να ξεκλειδώσει η ενταξιακή διαδικασία έχουν άμεση σχέση με την επίλυση του κυπριακού και η απάντηση της κυβέρνησης Αναστασιάδη στις επιδιώξεις της Άγκυρας είναι ήδη πολύ σκληρή.

Ο πρόεδρος της Κύπρου ξεκαθάρισε πως τα κεφάλαια που έχει παγώσει η χώρα του δεν πρόκειται να ανοίξουν εάν η Άγκυρα δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις της, ενώ και η κυπριακή πλευρά δίνει… ραντεβού για ακόμη μια σκληρή μάχη στις Βρυξέλλες.

«Θα σεβαστούμε το διεθνές δίκαιο»

Η Άγκυρα, από την πλευρά της, εκτός από τις συνεχόμενες απαιτήσεις προσφέρει και διαβεβαιώσεις πως η συμφωνία θα σέβεται το διεθνές δίκαιο.

«Δεν υπάρχει περίπτωση εμείς να προβούμε σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα παραβιάζει το διεθνές δίκαιο» επισήμανε ένας Τούρκος αξιωματούχος στον Τύπο. «Είναι σημαντικό για εμάς η συμφωνία να είναι συμβατή με το διεθνές μεταναστευτικό δίκαιο» πρόσθεσε ο ίδιος.

Υπενθυμίζουμε ότι το σχέδιο συμφωνίας μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας αποτέλεσε αντικείμενο σφοδρών επικρίσεων ακόμα και στο εσωτερικό της ΕΕ. Πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις κατήγγειλαν ότι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος των διακρίσεων και ο ΟΗΕ έκρινε «παράνομο» το μέτρο προειδοποιώντας για τις «ενδεχόμενες συλλογικές κι αυθαίρετες απελάσεις».

Όλα τα έχει, ακόμη και εκλογές

Με όλα τα… παραπάνω στο μυαλό, η Γερμανίδα καγκελάριος, που είναι το κεντρικό πρόσωπο αυτής της κρίσης, αναμένει τα αποτελέσματα της τριπλής κάλπης που θα στηθεί την Κυριακή.

Οι εκλογές σε Βάδη-Βιρτεμβέργη, Ρηνανία-Παλατινάτο και Σαξονία-Aνχαλτ είναι το πρώτο κρας τεστ για την προσφυγική πολιτική της Άνγκελα Μέρκελ με τις κάλπες να δείχνουν εάν οι Γερμανοί συνεχίζουν να στηρίζουν τις επιλογές της καγκελαρίου.

Για το λόγο αυτό το Βερολίνο κινείται συνεχώς σε… διπλό ταμπλό στο διπλωματικό παιχνίδι, πότε προσεγγίζοντας τις θέσεις της Άγκυρας και πότε καλώντας σε πολιτικές ανοιχτών συνόρων.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, τα μέτωπα που αντιμετωπίζει η καγκελάριος είναι αρκετά και στην παρούσα φάση δεν φαίνεται πως η ηγέτης της πιο ισχυρής χώρας της Ένωσης μπορεί να επιβάλει πλήρως την πολιτική της, όπως έκανε σε άλλες περιπτώσεις.

Χωρίς, πάντα να είναι σίγουρο πως έχει και η ίδια μια ολοκληρωμένη στρατηγική μέσα σε αυτό το δαιδαλώδες και εξαιρετικά θολό τοπίο…