Τα διασκορπισμένα κομμάτια της «Ενωμένης» Ευρώπης θα προσπαθήσουν να μαζέψουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στη διήμερη σύνοδο κορυφής που αρχίζει σήμερα στη βελγική πρωτεύουσα, με βασικό θέμα συζήτησης την προσφυγική κρίση.
Επιπλέον, εκτός από το προσφυγικό, οι 28 θα πρέπει να εναρμονίσουν τη θέση τους απέναντι στις απαιτήσεις της Μ. Βρετανίας για την παραμονή της στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Μια σύνοδος κορυφής που μυρίζει μπαρούτι…
Η εικόνα που παρουσιάζουν οι 28 στο προσφυγικό είναι τραγελαφική: Μια ομάδα χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, αποτελούμενη από την Αυστρία και τις αποκαλούμενες χώρες του Βίζεγκραντ (Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία), έχουν κηρύξει αντάρτικο κατά του παραδοσιακού αφεντικού τους, της Γερμανίας, τις θέσεις της οποίας αμφισβητούν, προκαλώντας την οργή του Βερολίνου.
Φαινόμενα εσωστρέφειας
Τις θέσεις των χωρών αυτών βλέπουν με συμπάθεια η Φινλανδία και η Δανία που έχουν παρασυρθεί από ακροδεξιές φωνές, οι χώρες της Βαλτικής, η Σλοβενία και η Κροατία. Η Ανγκελα Μέρκελ προσπαθεί να τραβήξει τα λουριά στους μέχρι πρότινος δορυφόρους της χώρας της, αλλά προς το παρόν οι προσπάθειές της πέφτουν σε τοίχο.
Η Γαλλία παρουσιάζει έντονα φαινόμενα εσωστρέφειας και τρομολαγνείας, έχοντας μπει για τα καλά σε περίοδο προεκλογικής εκστρατείας ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2017. Η Ισπανία δεν έχει κυβέρνηση και έχει λύσει τα δικά της προσφυγικά προβλήματα έχοντας κατασκευάσει θεόρατους φράχτες στους συνοριακούς θύλακες με το Μαρόκο, η Πορτογαλία βλέπει… με τηλεσκόπιο τα προβλήματα στη Μεσόγειο και προσπαθεί να φανεί όσο μπορεί πιο διακριτική, η Ιρλανδία είναι αδιάφορη και η Μ. Βρετανία αντιμετωπίζει το προσφυγικό στο πλαίσιο του Brexit. Το Βέλγιο βλέπει κι αυτό με επιφύλαξη το σχέδιο Μέρκελ που βασίζεται στην Τουρκία.
Ουσιαστικά, λοιπόν, στο πλευρό της Γερμανίας βρίσκεται μόνο η Ολλανδία, η οποία όμως αντιμετωπίζει κι αυτή προβλήματα με την αύξηση των ακροδεξιών κραυγών, και ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Ως προς την Ελλάδα, που κουβαλά στους ώμους της όλο το βάρος και βρίσκεται στο επίκεντρο ως αποδιοπομπαίος τράγος των κατηγοριών των χωρών του Βορρά, προσπαθεί να πείσει ότι θα εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της, έχοντας τα μάτια στραμμένα στην επιστροφή των εκπροσώπων των θεσμών στην Αθήνα και το μυαλό στις υποσχέσεις των εταίρων (βλέπε Γερμανία) για την ελάφρυνση του χρέους.
Πάντως, η Ελλάδα έχει κερδίσει εύσημα τις τελευταίες ημέρες για τις προσπάθειες που καταβάλλει (λειτουργία 4 hotspots) και απομακρύνεται όλο και περισσότερο το ενδεχόμενο απομόνωσης της χώρας από τη ζώνη Σένγκεν. «Η Ελλάδα ήταν και θα παραμείνει μέλος του Σένγκεν», ανέφερε χθες Ευρωπαίος αξιωματούχος στη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων για τις εργασίες της συνόδου κορυφής.
Αυτή που παίζει με όλους είναι η Τουρκία, η οποία υπόσχεται πολλά πράγματα, που είναι αμφίβολο εάν θα τα εκπληρώσει και έχει ήδη αποσπάσει ένα τσεκ 3 δισ. ευρώ και υποβάλλει συνεχώς νέα αιτήματα…
Η Ανγκελα Μέρκελ και ο Ζ.-Κ. Γιούνκερ ύψωσαν χθες τις φωνές τους στην Αυστρία, η οποία ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τους ελέγχους κατά μήκος των νοτίων συνόρων της, και τις χώρες του Βίζεγκραντ που υποστηρίζουν ακραίες θέσεις και καλλιεργούν επίμονα τελευταία το σενάριο περί απομόνωσης της Ελλάδας από τη ζώνη Σένγκεν και κλεισίματος των συνόρων με την ΠΓΔΜ με χορήγηση οικονομικής βοήθειας και τεχνογνωσίας στα Σκόπια και τη Βουλγαρία.
«Το να συνεργάζεσαι με τρίτες χώρες για να κλείσεις τα σύνορα σε ένα από τα μέλη μας δεν είναι ούτε νομικά επιτρεπτό ούτε πολιτικά αποδεκτό», δήλωσε ο Λουξεμβούργιος, διαπιστώνοντας ότι η Αθήνα έχει κάνει σημαντικά βήματα προόδου. Η καγκελάριος δήλωσε από την πλευρά της ότι θα παλέψει στη σύνοδο «για να καταλήξουμε σε κοινά σημεία» και τάχθηκε υπέρ της συνέχισης της συνεργασίας με την Τουρκία. Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, ούτε η ΠΓΔΜ ούτε η Βουλγαρία επιδεικνύουν προθυμία για κλείσιμο των συνόρων με την Ελλάδα…
Η Γερμανία προτίθεται να προτείνει σχέδιο στο οποίο προβλέπεται ότι η Τουρκία θα σφραγίσει τα σύνορά της και οι Σύροι πρόσφυγες θα εγκαθίστανται στην Ευρώπη απευθείας από την Τουρκία σύμφωνα με ένα σύστημα ποσοστώσεων σε εθελοντική βάση. Τα σχέδια όμως που βασίζονται στον «εθελοντισμό» των κρατών-μελών έχουν αποτύχει προς το παρόν. Μια πρώτη συζήτηση ήταν προγραμματισμένη να γίνει πριν από τη σύνοδο κορυφής, μεταξύ των ηγετών της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ελλάδας, του Αχμέτ Νταβούτογλου και 8 άλλων κρατών-μελών.
Αλλά ο Νταβούτογλου ματαίωσε τη συμμετοχή του μετά τις επιθέσεις με πολλά θύματα. χθες στην Άγκυρα. Αργά το βράδυ, σύμφωνα με το0 γαλλικό πρακτορείο, ματαιώθηκε και η προγραμματισμένη συνάντηση των 11, στην οποίε θα μετείχε και η Τουρκία.
Ρήτρες για τα επιδόματα
Οσον αφορά το βρετανικό θέμα, υπάρχει σχετική αισιοδοξία για επίτευξη συμφωνίας, τουλάχιστον στα βασικά σημεία των αιτημάτων του Λονδίνου. Ενα από αυτά, που θεωρείται το δυσκολότερο, είναι η προσωρινή αναστολή της χορήγησης κοινωνικών επιδομάτων στους Ευρωπαίους εργαζομένους στη Μ. Βρετανία.
Το αίτημα αυτό του Λονδίνου αφορά κυρίως τους εργαζομένους από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ πρότεινε να μπορεί η Μ. Βρετανία να αναστέλλει τη χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων μέχρι 4 χρόνια εάν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας, όπως μια μαζική είσοδος εργαζομένων από άλλα κράτη-μέλη.
Το μέτρο αυτό, όμως, απαιτεί τροποποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ο Πολωνός πρόεδρος θα υποβάλει σήμερα λεπτομερή πρόταση για το πότε θα ενεργοποιείται η ρήτρα της αναστολής της χορήγησης των επιδομάτων. Το ερώτημα είναι εάν η συμφωνία θα ισχύει μόνο για τη Μ. Βρετανία ή και για άλλες χώρες που θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον ανάλογο πρόβλημα. Οι ανατολικές χώρες, που θίγονται από το μέτρο, ζητούν να περιοριστεί η απόκλιση αυτή μόνο στη Μ. Βρετανία και όχι για άλλες χώρες.
Αντιδράσεις αναμένεται να προκαλέσουν επίσης οι προτάσεις του Ντ. Τουσκ να έχουν αυξημένες αρμοδιότητες τα εθνικά Κοινοβούλια στη λήψη των ευρωπαϊκών αποφάσεων και να μη θίγονται οι χώρες που δεν συμμετέχουν στο ευρώ από τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο της ΟΝΕ.
Το Παρίσι π.χ. ζητεί ρητή διαβεβαίωση ότι η Μ. Βρετανία δεν θα μπορεί να εμποδίζει αποφάσεις που αποσκοπούν στην περαιτέρω ολοκλήρωση της ΟΝΕ… Επίσης, η Γαλλία δεν θέλει οι όποιες εξαιρέσεις των Βρετανών να δημιουργήσουν πρόβλημα στην ενιαία αγορά και στον αθέμιτο ανταγωνισμό στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
