Ο ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για την ψηφιακή οικονομία, ο Γερμανός Γκίντερ Έτινγκερ, απείλησε σήμερα τη Βαρσοβία ότι θα θέσει σε λειτουργία τη διαδικασία για παραβίαση θεμελιωδών αξιών της ΕΕ, μετά την υιοθέτηση από το πολωνικό κοινοβούλιο ενός νόμου που θέτει τα δημόσια μέσα ενημέρωσης υπό τον έλεγχο του κυβερνώντος συντηρητικού κόμματος.
«Πολλά είναι αυτά που συνηγορούν για να ενεργοποιήσουμε τον ‘μηχανισμό κράτους δικαίου’ και να θέσουμε τη Βαρσοβία υπό επιτήρηση», δηλώνει ο Έτινγκερ στο κυριακάτικο φύλλο της γερμανικής εφημερίδας Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ).
Σύμφωνα με τη FAZ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκης Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ περιέλαβε το θέμα αυτό στην ημερήσια διάταξη της επόμενης συνεδρίασης της Επιτροπής, στις 13 Ιανουαρίου.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, ο Γιούνκερ σκοπεύει να χρησιμοποιήσει μια διαδικασία που δημιουργήθηκε το 2014 και έχει στόχο τις χώρες μέλη στους κόλπους των οποίων παρατηρούνται «συστημικοί κίνδυνοι κατά του κράτους δικαίου». Αν το εν λόγω κράτος δεν αντιδράσει στις προτάσεις για αλλαγές που διατυπώνει η Επιτροπή, αυτή η τελευταία μπορεί να θέσει σε εφαρμογή μια «διαδικασία για προσβολή των θεμελιωδών ευρωπαϊκών αξιών», εξηγεί η FAZ.
«Αυτό δεν έχει συμβεί ακόμη, αλλά» οι κυρώσεις μπορούν «να φθάσουν μέχρι την άρση του δικαιώματος ψήφου» της χώρας στους κόλπους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, συνεχίζει η εφημερίδα.
Την Τετάρτη και την Πέμπτη, οι πολωνοί βουλευτές και γερουσιαστές ενέκριναν έναν αμφιλεγόμενο νόμο, βάσει του οποίου τερματίζονται αμέσως οι θητείες των μελών των διευθύνσεων και των συμβουλίων εποπτείας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.
Η έγκριση αυτού του νόμου έχει προκαλέσει σάλο διεθνώς. Πολλοί δημοσιογραφικοί οργανισμοί και οργανώσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοφώνου-Τηλεόρασης (UER/EBU), η Ένωση Ευρωπαίων Δημοσιογράφων (AEJ) και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, εξέφρασαν “αγανάκτηση” για τις διατάξεις του νέου νόμου και ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Φρανς Τίμερμανς ζήτησε εξηγήσεις από τη Βαρσοβία.
Οι διευθυντές πολλών καναλιών της δημόσιας τηλεόρασης TVP υπέβαλαν επίσης τις παραιτήσεις τους αμέσως μετά την υιοθέτηση του νόμου.
Ο έλεγχος της ενημέρωσης στην κυβέρνηση
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, ο οποίος θα πρέπει να επικυρωθεί στη συνέχεια και από τον πρόεδρο της χώρας Αντρέι Ντούντα, τερματίζονται άμεσα οι θητείες των μελών των διευθύνσεων και των συμβουλίων εποπτείας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.
Στο εξής, ο υπουργός Οικονομικών θα έχει την αρμοδιότητα να διορίζει και να παύει τους νέους επικεφαλής των δημοσίων μέσων ενημέρωσης, οι οποίοι μέχρι σήμερα επιλέγονταν μέσω διαγωνισμών που οργάνωνε το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (KRRiT).
Πολλοί δημοσιογραφικοί οργανισμοί και οργανώσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Ενωση Ραδιο-Τηλεόρασης (UER/EBU), η Ενωση Ευρωπαίων Δημοσιογράφων (AEJ) και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, εξέφρασαν τον αποτροπιασμό τους απέναντι στις ρυθμίσεις του νέου νόμου, ενώ ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Φρανς Τίμερμανς ζήτησε εξηγήσεις από τη Βαρσοβία.
Οσο για το κόμμα του Καζίνσκι, για το οποίο δεν πρόκειται παρά για το «πρώτο βήμα» της μεταρρύθμισης, ανακοίνωσε ότι η δημόσια τηλεόραση και το ραδιόφωνο, καθώς και το πρακτορείο ειδήσεων PAP, τα οποία μέχρι σήμερα αποτελούν εταιρείες εμπορικού δικαίου που ελέγχονται από το Κράτος, θα μετατραπούν σε πολιτιστικούς θεσμούς που θα τελούν υπό τον έλεγχο ενός Συμβουλίου Εθνικών Μέσων Ενημέρωσης, το οποίο θα συσταθεί από τη νέα κυβέρνηση.
Σύμφωνα με την πολωνική αντιπολίτευση, πρόκειται απλώς για την ανάληψη του ελέγχου των δημοσίων μέσων ενημέρωσης από τη νέα κυβέρνηση.
Το πρώτο δίκτυο της δημόσιας ραδιοφωνίας Jedynka άρχισε σήμερα να μεταδίδει εναλλάξ τον εθνικό ύμνο της Πολωνίας και τον ευρωπαϊκό ύμνο «για να εστιάσει» στον πλουραλισμό και την ελευθερία της έκφρασης που απειλούνται, σύμφωνα με τον διευθυντή του.
